کتاب انسان در اسلام

کتاب انسان در اسلام (بررسی آراء فلاسفه اسلامی درباره انسان با تأکید بر نظر علامه طباطبایی) نوشته‌ی رضا اکبریان است و موسسه آموزش عالی آل‌طه با همکاری موسسه فرهنگی هنری تاریخ حکمت و فلسفه در اسلام آن را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر به سراغ مسئله‌ی انسان در سنت فلسفی اسلامی رفته و جایگاه او را در پیوند با خدا، جهان، نفس، روح، اختیار، کرامت و معاد بررسی کرده است. ساختار کتاب بر پایه‌ی درس‌گفتارها و پژوهش‌های نویسنده شکل گرفته و متن آن پس از ویراستاری علمی و ادبی نهایی شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب انسان در اسلام

کتاب انسان در اسلام اثری است که رضا اکبریان در چارچوب طرح پژوهشی موسسه تاریخ حکمت و فلسفه در اسلام نوشته است و در آن به مسئله‌ی انسان‌شناسی در فلسفه اسلامی می‌پردازد. نویسنده در مقدمه، اهمیت فلسفه برای هر تمدن و نقش حکمت اسلامی و به‌ویژه حکمت شیعی را در بازسازی هویت فکری و تمدنی جهان اسلام توضیح داده و این کتاب را در امتداد پروژه‌ی «تاریخ حکمت و فلسفه در اسلام» و «مجموعه معارف عقلی فلسفی قرآن کریم» قرار داده است. در این چارچوب، انسان به‌عنوان گره‌گاه معرفت نفس، معرفت رب، اخلاق، سیاست، کرامت و معاد بررسی شده است. کتاب انسان در اسلام در چند بخش پیوسته تنظیم شده است. در بخش اول، نویسنده جایگاه بحث انسان را در تقسیمات حکمت نظری و عملی و نسبت آن را با فلسفه اولی، طبیعیات، اخلاق، تدبیر منزل و سیاست مدن توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که علامه طباطبایی بحث انسان را از چارچوب متافیزیک کلاسیک جدا کرده است. در بخش‌های بعد، تفاوت نظر علامه با افلاطون، ارسطو، فارابی، ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا در تعریف انسان، جایگاه او در عوالم وجود، نسبت نفس، روح و بدن، و مسئله‌ی جاودانگی انسان بررسی می‌شود. کتاب انسان در اسلام سپس به مباحثی مانند آفرینش انسان، خلافت و خلیفه‌اللهی، اراده و اختیار، حقایق و اعتباریات، ولایت، سه نشئه‌ی قبل‌الدنیا، فی‌الدنیا و بعدالدنیا، مرگ، برزخ، بقاء نفس و قیامت می‌پردازد و تلاش کرده است تصویر منسجمی از نظریه‌ی انسان در اندیشه‌ی علامه طباطبایی ارائه کند.

خلاصه کتاب انسان در اسلام

کتاب انسان در اسلام به‌دنبال تبیین این پرسش است که انسان کیست، از کجا آمده، در کجا ایستاده و به کجا می‌رود و این پرسش‌ها را در بستر فلسفه اسلامی و با تمرکز بر اندیشه‌ی علامه طباطبایی دنبال کرده است. نویسنده ابتدا نشان می‌دهد که در سنت فلسفی، انسان گاهی در ذیل نفس، گاهی در ذیل عقل و گاهی در چارچوب حکمت عملی فهم شده است؛ سپس توضیح می‌دهد که علامه با تفکیک میان فلسفه انسان و فلسفه مابعدالطبیعه، انسان را موجودی می‌داند که در سه نشئه‌ی قبل‌الدنیا، فی‌الدنیا و بعدالدنیا حضور دارد و دایره‌ی وجودی او هم‌زمان تحت تأثیر نظام حقایق و نظام اعتباریات است. در ادامه، مباحثی مانند نسبت خودشناسی و خداشناسی، وحدت نظر و عمل، رابطه‌ی علم و ایمان، کرامت و عبودیت، ولایت، اراده و اختیار، و تبیین فلسفی مرگ، برزخ و قیامت بر پایه‌ی آرای علامه طباطبایی تحلیل شده است.

چرا باید کتاب انسان در اسلام را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منظم از مسئله‌ی انسان در سنت فلسفی اسلامی ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه می‌توان با تکیه بر اندیشه‌ی علامه طباطبایی، نسبت انسان با خدا، جهان، نفس، اختیار، کرامت و معاد را بازخوانی کرد. خواننده با تمایز فلسفه انسان از فلسفه نفس و مابعدالطبیعه، و با نقش حقایق و اعتباریات در شکل‌گیری حیات انسانی آشنا می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه اسلامی، الهیات و معارف اسلامی، علاقه‌مندان به اندیشه‌ی علامه طباطبایی و کسانی که درگیر پرسش‌های انسان‌شناختی مانند خودشناسی، اختیار، کرامت و حیات پس از مرگ هستند پیشنهاد می‌شود.