کتاب آینده ادیان

کتاب آینده ادیان (The future of religions) نوشته پل تیلیخ با گردآوری جرالد سی. براوئر و ترجمه احمدرضا جلیلی، تصویری فشرده از اندیشه‌های متأخر یکی از مهم‌ترین الهی‌دانان پروتستان ارائه می‌دهد. این کتاب از مجموعه سخنرانی‌ها و مقالاتی تشکیل شده که در سال‌های پایانی عمر تیلیخ نوشته یا ایراد شده و به نسبت دین، تاریخ ادیان، فرهنگ مدرن و سرنوشت الهیات می‌پردازد. ساختار اثر دو بخشی است: بخش نخست شامل نوشته‌هایی در بزرگداشت تیلیخ و تحلیل جایگاه او و بخش دوم دربرگیرنده‌ی چهار مقاله از خود اوست. انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آینده ادیان

کتاب آینده ادیان مجموعه‌ای است که جرالد سی. براوئر آن را گردآوری کرده و در آن کوشیده است آخرین دغدغه‌های فکری پل تیلیخ را درباره‌ی نسبت دین با جهان معاصر نشان دهد. مترجم فارسی، احمدرضا جلیلی، در پیشگفتار توضیح می‌دهد که این اثر از دو بخش اصلی تشکیل شده است و دشواری‌های ترجمه‌ی زبان فلسفی و الهیاتی پل تیلیخ را شرح می‌دهد. در بخش نخست کتاب آینده ادیان سه سخنرانی از دوستان و همکاران پل تیلیش آمده است: جرالد سی. براوئر از تأثیر او بر آمریکا و نقش او به‌عنوان مفسر دین مسیحی در فرهنگ جدید سخن گفته است، ویلهلم پاژک در منابع غنای پل تیلیخ به ریشه‌های فکری و سنت‌های الهیاتی و فلسفی‌ای که در او جمع شده، پرداخته است و میرچا الیاده در مقاله‌ی پل تیلیخ و تاریخ ادیان جایگاه او را در گفت‌وگو با مطالعات تطبیقی ادیان بررسی کرده است. 

بخش دوم کتاب آینده ادیان شامل چهار مقاله از خود پل تیلیخ است: اثرات اکتشافات فضایی بر وضع و حال و مقام آدمی، مرزها، انحطاط و اعتبار اندیشه‌ی پیشرفت و اهمیت تاریخ ادیان برای الهی‌دان جامع‌نگر. این مقالات به‌ هم پیوسته‌اند و از دل آن‌ها می‌توان تصویر تیلیخ از آینده‌ی ادیان، نسبت امر دینی با فرهنگ دنیاگرای مدرن و امکان نوعی الهیات جامع تازه را دنبال کرد. در میانه‌ی کتاب نیز بخشی با عنوان گزیده‌ای از آرای مهم پل تیلیخ آمده که خطوط اصلی دستگاه فکری او را خلاصه کرده است.

خلاصه کتاب آینده ادیان

کتاب آینده ادیان از خلال سخنرانی‌ها و مقالات پل تیلیخ نشان می‌دهد که دین در جهان مدرن نه از میان می‌رود و نه به‌سادگی در فرهنگ دنیاگرا حل می‌شود. تیلیخ در مقاله‌ی پایانی، اهمیت تاریخ ادیان برای الهی‌دان جامع‌نگر، استدلال می‌کند که الهیات مسیحی آینده تنها در گفت‌وگوی جدی با تاریخ ادیان و تجربه‌های دینی دیگر سنت‌ها می‌تواند رشد کند. او در برابر دو گرایشِ راست‌دینیِ بسته و الهیات خدا مرده است می‌ایستد و هر دو را نوعی تحویل‌گرایی می‌داند. 

در مقالات دیگر کتاب آینده ادیان، تیلیخ به پیامدهای اکتشافات فضایی برای خودفهمی انسان، معنای زیستن بر مرز میان دین و فرهنگ و بحران اندیشه‌ی پیشرفت می‌پردازد. در بخش گزیده‌ای از آرای مهم پل تیلیخ نیز مفاهیمی مانند نفس وجود، نمادهای دینی، عقل خدا‌محور و اصل پروتستانی به‌عنوان ابزارهای فهم آینده‌ی ادیان توضیح داده شده است.

چرا باید کتاب آینده ادیان را بخوانیم؟

کتاب آینده ادیان امکان آشنایی مستقیم با مرحله‌ی پایانی تفکر پل تیلیخ را فراهم می‌کند، مرحله‌ای که در آن پرسش از سرنوشت دین در جهان تکنولوژیک، عصر فضا و بحران پیشرفت در مرکز قرار گرفته است. خواننده از خلال این متن‌ها می‌تواند هم با دستگاه مفهومی تیلیخ آشنا شود و هم ببیند او چگونه الهیات مسیحی را در گفت‌وگو با ادیان دیگر و فرهنگ مدرن بازخوانی کرده است.

خواندن کتاب آینده ادیان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آینده ادیان به کسانی پیشنهاد می‌شود که به الهیات مسیحی، فلسفه‌ی دین، تاریخ ادیان و نسبت دین با مدرنیته علاقه‌مند هستند. دانشجویان و پژوهشگران علوم دینی، فلسفه و مطالعات فرهنگی نیز می‌توانند از این اثر برای فهم بهتر تیلیخ و بحث‌های معاصر درباره‌ی آینده‌ی دین بهره ببرند.