کتاب آینده ادیان

کتاب آینده ادیان نوشته پل تیلیش با گردآوری جرالد سی. براوثر و ترجمه احمدرضا جلیلی تصویری فشرده از اندیشه‌های متأخر یکی از مهم‌ترین الهیدانان پروتستان ارائه می‌دهد. این کتاب از مجموعه سخنرانی‌ها و مقالاتی تشکیل شده که در سال‌های پایانی عمر تیلیش نوشته یا ایراد شده و به نسبت دین، تاریخ ادیان، فرهنگ مدرن و سرنوشت الهیات می‌پردازد. ساختار اثر دو بخشی است: بخش نخست شامل نوشته‌هایی در بزرگداشت تیلیش و تحلیل جایگاه او و بخش دوم دربرگیرنده چهار مقاله از خود اوست. انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آینده ادیان

کتاب آینده ادیان مجموعه‌ای است که جرالد سی. براوثر آن را گردآوری کرده و در آن کوشیده است آخرین دغدغه‌های فکری پل تیلیش را درباره نسبت دین با جهان معاصر نشان دهد. در ابتدای کتاب مترجم فارسی، احمدرضا جلیلی، در پیش‌گفتاری توضیح می‌دهد که این اثر از دو بخش اصلی تشکیل شده است و دشواری‌های ترجمه زبان فلسفی و الهیاتی تیلیش را شرح می‌دهد. در بخش نخست کتاب آینده ادیان سه سخنرانی از دوستان و همکاران تیلیش آمده است: جرالد سی. براوثر از تأثیر او بر آمریکا و نقش او به‌عنوان مفسر دین مسیحی در فرهنگ جدید سخن گفته است؛ ویلهلم پاژک در «منابع غنای پل تیلیخ» به ریشه‌های فکری و سنت‌های الهیاتی و فلسفی‌ای که در او جمع شده پرداخته است؛ و میرچا الیاده در مقاله «پل تیلیخ و تاریخ ادیان» جایگاه او را در گفت‌وگو با مطالعات تطبیقی ادیان بررسی کرده است. بخش دوم کتاب آینده ادیان شامل چهار مقاله از خود تیلیش است: «اثرات اکتشافات فضایی بر وضع و حال و مقام آدمی»، «مرزها»، «انحطاط و اعتبار اندیشه پیشرفت» و «اهمیت تاریخ ادیان برای الهیدان جامع‌نگر». این مقالات به‌هم پیوسته‌اند و از دل آن‌ها می‌توان تصویر تیلیش از آینده ادیان، نسبت امر دینی با فرهنگ دنیاگرای مدرن، و امکان نوعی الهیات جامع تازه را دنبال کرد. در میانه کتاب نیز بخشی با عنوان «گزیده‌ای از آرای مهم پل تیلیخ» آمده که خطوط اصلی دستگاه فکری او را خلاصه کرده است.

خلاصه کتاب آینده ادیان

کتاب آینده ادیان از خلال سخنرانی‌ها و مقالات پل تیلیش نشان می‌دهد که دین در جهان مدرن نه از میان می‌رود و نه به‌سادگی در فرهنگ دنیاگرا حل می‌شود. تیلیش در مقاله پایانی، «اهمیت تاریخ ادیان برای الهیدان جامع‌نگر»، استدلال می‌کند که الهیات مسیحی آینده تنها در گفت‌وگوی جدی با تاریخ ادیان و تجربه‌های دینی دیگر سنت‌ها می‌تواند رشد کند. او در برابر دو گرایشِ راست‌دینیِ بسته و الهیات «خدا مرده است» می‌ایستد و هر دو را نوعی تحویل‌گرایی می‌داند. در مقالات دیگر کتاب آینده ادیان، تیلیش به پیامدهای اکتشافات فضایی برای خودفهمی انسان، معنای زیستن «بر مرز» میان دین و فرهنگ، و بحران اندیشه پیشرفت می‌پردازد. در بخش «گزیده‌ای از آرای مهم پل تیلیخ» نیز مفاهیمی مانند «نفس وجود»، نمادهای دینی، عقل خدا‌محور و اصل پروتستانی به‌عنوان ابزارهای فهم آینده ادیان توضیح داده شده است.

چرا باید کتاب آینده ادیان را بخوانیم؟

کتاب آینده ادیان امکان آشنایی مستقیم با مرحله پایانی تفکر پل تیلیش را فراهم می‌کند؛ مرحله‌ای که در آن پرسش از سرنوشت دین در جهان تکنولوژیک، عصر فضا و بحران پیشرفت در مرکز قرار گرفته است. خواننده از خلال این متن‌ها می‌تواند هم با دستگاه مفهومی تیلیش آشنا شود و هم ببیند او چگونه الهیات مسیحی را در گفت‌وگو با ادیان دیگر و فرهنگ مدرن بازخوانی کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آینده ادیان به کسانی پیشنهاد می‌شود که به الهیات مسیحی، فلسفه دین، تاریخ ادیان و نسبت دین با مدرنیته علاقه‌مندند. دانشجویان و پژوهشگران علوم دینی، فلسفه و مطالعات فرهنگی نیز می‌توانند از این اثر برای فهم بهتر تیلیش و بحث‌های معاصر درباره آینده دین بهره ببرند.