کتاب اسکندر مقدونی

کتاب اسکندر مقدونی نوشته هارولد لمب و ترجمه صادق رضازاده شفق در انتشارات بوستان کاغذی منتشر شده است. زندگی فرمانروایی را روایت می‌کند که پیش از ورود به میدان‌های جنگ، نوجوانی کتاب‌دوست، تنها و گرفتار انتظارهای متضاد اطرافیان است. نویسنده، علاقه‌ی اسکندر به قهرمانان ایلیاد و رابطه‌ی دشوار او با پدر و مادرش را به بخشی از شناخت شخصیت او تبدیل کرده است. تأثیر فرهنگ ایران بر اندیشه‌ی اسکندر نیز از موضوع‌های مهم اثر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اسکندر مقدونی

کتاب اسکندر مقدونی با عنوان اصلی Alexander of Macedon, the journey to world's end از هارولد لمب، سرگذشت شخصیت اصلی خود را در قالب داستانی تاریخی بازسازی می‌کند. نویسنده به‌جای آغازکردن روایت از شکوه لشکرکشی‌ها، به خلوت نوجوانی می‌رود که میان جمع همراهانش نیز احساس تنهایی دارد. اسکندر شب‌ها ایلیاد می‌خواند و در خیال، همراه قهرمانان محبوبش راهی سرزمین‌های دور می‌شود.

زندگی روزانه‌ی او، برخلاف این سفرهای خیالی، زیر نظارت آموزگارانی سخت‌گیر جریان دارد. دویدن، تمرین رزم، اجرای آیین‌های مذهبی و رعایت محدودیت‌های خوراک بخشی از تربیت اوست. لمب فاصله‌ی میان تصویر مطلوب اطرافیان از یک شاهزاده و احساسات پنهان نوجوان را برجسته کرده است. ترس از آسیب‌دیدن، میل به پیروزشدن و نیاز به دوستی در کنار هم قرار می‌گیرند. بطلمیوس، نثارخس و هرپالوس نیز صرفاً همراهان اسکندر نیستند؛ تفاوت توانایی‌ها و رفتارشان، زمینه‌ی مقایسه و رقابت را فراهم می‌کند. روایت سوم‌شخص، افکار اسکندر و برداشت دیگر شخصیت‌ها را کنار هم می‌گذارد تا اختلاف نگاه‌ها آشکار شود.

کتاب اسکندر مقدونی نقش خانواده و آموزش را در شکل‌گرفتن تصور اسکندر از قدرت بررسی می‌کند. المپیاس می‌خواهد پسرش بازتاب اراده‌ی او باشد و فیلیپوس نگران آمادگی فرزندش برای رویارویی با خطر است. برخورد این دو خواسته، فضای دربار پلا را پرتنش کرده است. مدرسه‌ی ارسطو فضای دیگری پیش روی اسکندر می‌گذارد؛ فضایی که مشاهده، شناخت طبیعت و پرسیدن در آن اهمیت دارد.

گفت‌وگوهای استاد و شاگردان، اختلاف میان شتاب برای رسیدن به پاسخ و ضرورت بررسی مسئله را نشان می‌دهد. جاده‌ها، اسب‌ها، ابزارهای جنگی و آیین‌ها نیز جزئی از محیط زندگی شخصیت‌ها هستند و شرحشان از مسیر رویدادها جدا نیست. رضازاده شفق در مقدمه، از پیمودن مسیر حرکت اسکندر به‌وسیله‌ی لمب سخن گفته است. نویسنده نیز در دیباچه، برداشت خود را از تأثیر تمدن ایران بر اسکندر توضیح می‌دهد. این دیدگاه، موضوع اثر را از پیروزی نظامی فراتر می‌برد و رابطه‌ی فاتح با فرهنگی را مطرح می‌کند که اندیشه‌ی او را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

خلاصه داستان اسکندر مقدونی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

اسکندر نوجوان در پلا، میان درس‌های سخت‌گیرانه و خیال سفر با پهلوانان ایلیاد روزگار می‌گذراند. او از همراهانش دوستی می‌خواهد، اما رقابت و تفاوت موقعیت‌ها، نزدیک‌شدن به دیگران را دشوار می‌کند. مادرش انتظار نشانه‌های فرمانروایی دارد و پدرش از دلبستگی او به کتاب‌ها نگران است. ورود فرستادگان ایرانی، کنجکاوی اسکندر را درباره‌ی اسب‌ها، راه‌ها و گستردگی سرزمین‌های آسیا برمی‌انگیزد.

ماجرای اسبی ناآرام نیز فرصتی فراهم می‌کند تا قدرت مشاهده‌ی او آشکار شود. فیلیپوس سپس آموزش فرزندش را به ارسطو می‌سپارد. اسکندر در مدرسه با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شود که پاسخشان نه در افسانه‌ها، بلکه در بررسی شرایط و شناخت پدیده‌ها جست‌وجو می‌شود. کشمکش میان باور، تجربه و میل به اثبات توانایی، مسیر رشد او را شکل می‌دهد.

چرا باید کتاب اسکندر مقدونی را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت، ترس‌ها و تردیدهای نوجوانی یک فرمانروا را در کنار میل او به برتری نشان می‌دهد.
• گفت‌وگوهای ارسطو و شاگردان، مسئله‌ی شناخت و داوری را وارد داستان می‌کند.
• رابطه‌ی اسکندر با والدینش، پیوند تربیت و انتظارهای سیاسی را آشکار می‌سازد.
• دیباچه، برداشت نویسنده از تأثیر فرهنگ ایران بر فاتح مقدونی را توضیح می‌دهد.

خواندن کتاب اسکندر مقدونی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب اسکندر مقدونی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های تاریخی درباره‌ی فرمانروایان.
• خوانندگان علاقه‌مند به رابطه‌ی والدین و فرزندان در محیط دربار.
• کسانی که به بازنمایی ارسطو و شیوه‌ی پرسشگری او علاقه دارند.
• مخاطبان کنجکاو درباره‌ی تصویر ایران در سرگذشت اسکندر.