کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول)

کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) نوشته‌ حسن رمضانی، شرحی آموزشی و تحلیلی بر متن اوصاف الاشراف خواجه‌ نصیرالدین طوسی است. نویسنده در این اثر به تبیین مباحث عرفان عملی، اخلاق، سیروسلوک و جایگاه انسان کامل می‌پردازد و در ضمن آن به شرح دقیق عبارات خواجه، آیات قرآن و روایات مرتبط می‌رسد. این کتاب که توسط نشر وصال آوای توحید منتشر شده، بر پایه‌ی درس‌گفتارهای مؤلف و با هدف آموزش منظم مباحث سلوکی تنظیم شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول)

کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) اثری است که در آن حسن رمضانی به‌صورت مبسوط به شرح متن اوصاف الاشراف خواجه‌ نصیرالدین طوسی پرداخته است. مؤلف در مقدمه ابتدا جایگاه انسان را در دو مقام انفعال و فعل توضیح می‌دهد، نسبت عقل نظری و عملی را با حکمت نظری و عملی روشن می‌کند و سپس جایگاه عرفان عملی را در کنار اخلاق و حکمت عملی بررسی می‌کند. در همین بخش، تفاوت غایت اخلاق عملی با غایت عرفان عملی و برتری سلوک عرفانی بر اخلاق متعارف توضیح داده شده است.

در ادامه‌ی کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) شخصیت علمی و معنوی خواجه‌ نصیرالدین طوسی واکاوی شده است، از حضور او در قلاع اسماعیلیه و نسبت‌دادن برخی آثارش به فضای آن دوره تا نقش او در مهار اسماعیلیان و سپس مغولان. حسن رمضانی با نقل خاطراتی از علامه حسن‌ زاده آملی و علامه طباطبایی، پیوند سنت عرفان و حکمت را در روزگار معاصر نشان می‌دهد و جایگاه خواجه را در حکمت مشاء، اشراق و ارتباط آن با حکمت صدرایی و عرفان عملی توضیح می‌دهد. 

ساختار کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) بر پایه‌ی مقدمه‌ای مفصل و سپس ورود به متن اوصاف الاشراف است. در این جلد، مقدمه‌ی خواجه سطربه‌سطر نقل و شرح شده است، از حمدیه‌ی آغازین و بحث سپاس بی‌قیاس تا تبیین مفاهیمی مانند الله اکبر، شائبه‌ی تشبیه، غائلة تعطیل، نسبت تشبیه و تنزیه و تحلیل تسبیحات حضرت زهرا. حسن رمضانی در هر بخش، ابتدا عبارت عربی یا فارسی خواجه را می‌آورد و سپس با زبانی تحلیلی، فلسفی و عرفانی آن را بسط می‌دهد و به آیات و روایات مرتبط استناد می‌کند.

خلاصه کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول)

کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) به تبیین مبانی عرفان عملی براساس متن اوصاف الاشراف می‌پردازد. حسن رمضانی ابتدا ساختار وجودی انسان را در دو بعد انفعال و فعل توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه عقل نظری و عملی به حکمت نظری و عملی می‌انجامند، سپس نسبت عرفان عملی با اخلاق و حکمت عملی را بررسی می‌کند و تفاوت غایت اخلاق (اعتدال قوا) با غایت عرفان (لقاءالله، فناء فی‌الله و بقاء بالله) را روشن می‌سازد. 

در ادامه، کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) با واکاوی شخصیت خواجه‌ نصیرالدین طوسی، او را نمونه‌ای از جمع میان حکمت، عرفان، اخلاق و تدبیر اجتماعی معرفی می‌کند، سپس مؤلف وارد شرح مقدمه‌ی اوصاف الاشراف می‌شود، حمدیه‌ی آغازین خواجه، بحث سپاس بی‌قیاس، ناتوانی عقل و فکر از احاطه بر ذات الهی، تبیین درست معنای الله اکبر، مرز میان تشبیه و تنزیه و تحلیل عرفانی تسبیحات حضرت زهرا از جمله مباحث محوری این جلد است.

چرا باید کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) را بخوانیم؟

کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) فرصتی برای آشنایی عمیق با عرفان عملی شیعی در پیوند با حکمت اسلامی است. خواننده در این اثر با مبانی نظری سیروسلوک، جایگاه اخلاق در نسبت با عرفان و شیوه‌ی فهم دقیق عبارات خواجه‌ نصیرالدین آشنا می‌شود و نمونه‌ای از شرح‌نویسی تحلیلی بر یک متن کلاسیک را پیش رو دارد.

خواندن کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب نهایه الاشراف فی شرح اوصاف الاشراف (جلد اول) به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه و عرفان اسلامی، طلاب علاقه‌مند به مباحث سیروسلوک و کسانی که در پی فهم دقیق‌تر مفاهیمی مانند لقاءالله، تشبیه و تنزیه در سنت شیعی هستند، پیشنهاد می‌شود.