کتاب دروازه بانی

کتاب دروازه‌ بانی (Gatekeeping)، نوشته پاملا شومیکر و ترجمه حسین افخمی، در سال ۱۳۹۲ توسط نشر نی منتشر شده است. این کتاب سومین جلد از مجموعه‌ی مفاهیم کلیدی ارتباطات است و به یکی از بنیادی‌ترین ایده‌ها در علوم ارتباطات می‌پردازد؛ ایده‌ای که توضیح می‌دهد چگونه از میان انبوه پیام‌های جهان، تنها بخش کوچکی به مخاطبان می‌رسد. نویسنده باتکیه‌بر سنت نظری کورت لوین و پژوهش‌های کسانی چون دیوید منینگ وایت، مفهوم دروازه‌بانی را در ارتباطات جمعی و میان‌فردی بازخوانی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دروازه بانی اثر پاملا شومیکر

کتاب دروازه‌ بانی اثری از پاملا شومیکر است که در قالب مجموعه‌ی مفاهیم کلیدی ارتباطات منتشر شده و به‌طور متمرکز به مفهوم دروازه‌بانی در علوم ارتباطات می‌پردازد. مترجم در یادداشت آغازین توضیح داده است که این جلد با هدف آشنایی عمیق‌تر دانشجویان و علاقه‌مندان با یکی از مفاهیم پایه‌ای این رشته برگزیده شده و کوشیده است هم در معادل‌گذاری نظری و هم در بخش‌های فنی و فرمولی، هم‌زمان وفاداری به متن اصلی و امکان فهم مخاطب فارسی‌زبان را حفظ کند.

کتاب دروازه‌ بانی در پنج فصل، ابتدا تعریف گسترده‌ای از دروازه‌بانی به‌عنوان فرایند تقلیل میلیاردها پیام به تعداد محدودی پیام قابل‌دریافت ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که این فرایند فقط به انتخاب خبر در تحریریه‌ها محدود نیست، بلکه تمام مراحل کدگذاری، نگه‌داشتن، شکل‌دهی، عرضه، تکرار و زمان‌بندی پیام را در بر می‌گیرد. در ادامه، تاریخچه‌ی این مفهوم از نظریه‌ی کانال‌ها و دروازه‌بانان کورت لوین تا پژوهش‌های کلاسیکی مانند مطالعه‌ی «آقای دروازه» از دیوید منینگ وایت و مدل‌های بعدی وستلی و مک‌لین، مک‌نلی، باس و دیگران مرور شده است.

پاملا شومیکر در ادامه، سطوح مختلف تحلیل این فرایند را توضیح می‌دهد: از سطح فردی فعالان ارتباطی و سبک تصمیم‌گیری آن‌ها تا رویه‌های حرفه‌ای، ساختارهای سازمانی رسانه‌ها، عوامل اجتماعی و نهادی و در نهایت سطح نظام اجتماعی شامل ایدئولوژی و فرهنگ. او در فصل‌های بعدی به نقش نیروهای مثبت و منفی پیرامون هر «دروازه»، ویژگی‌های پیام‌ها، ارزش‌های خبری، نقش روابط عمومی و «یارانه‌های اطلاعاتی» و نیز پیامدهای شناختی و سیاسی دروازه‌بانی می‌پردازد و در پایان مدلی تازه برای تحلیل دروازه‌بانی پیشنهاد می‌کند.

خلاصه کتاب دروازه بانی

کتاب دروازه‌ بانی مفهوم دروازه‌بانی را به‌عنوان فرایند انتخاب، حذف، شکل‌دهی و عبور پیام‌ها از کانال‌های ارتباطی توضیح می‌دهد. پاملا شومیکر از تعریف ساده‌ی «تقلیل میلیاردها پیام به صدها پیام روزانه» آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه دروازه‌بانان در رسانه‌ها، سازمان‌ها و حتی روابط میان‌فردی، تصمیم می‌گیرند چه چیزی وارد جریان ارتباطی شود و چه چیزی کنار گذاشته شود.

پاملا شومیکر باتکیه‌بر نظریه‌ی کانال‌ها و دروازه‌بانان کورت لوین، پژوهش‌های کلاسیک در روزنامه‌نگاری و مدل‌های مختلف ارتباط جمعی، به بررسی نیروهای مثبت و منفی پیرامون هر دروازه، نقش ارزش‌های خبری، محدودیت‌های سازمانی، فشارهای حرفه‌ای و سازوکارهای شناختی تصمیم‌گیری می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این فرایند تصویر مخاطبان از واقعیت اجتماعی و میزان دسترسی گروه‌های مختلف به فضای عمومی را شکل می‌دهد.

چرا باید کتاب دروازه بانی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری فشرده اما عمیق از یکی از مفاهیم محوری علوم ارتباطات ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه تصمیمات ظاهراً روزمره در تحریریه‌ها و سازمان‌ها بر تعریف واقعیت اجتماعی اثر می‌گذارد. خواننده در این کتاب، با تاریخچه‌ی نظری، مدل‌های کلاسیک، سطوح مختلف تحلیل و پیوند دروازه‌بانی با قدرت، ایدئولوژی و فرهنگ آشنا می‌شود.

خواندن کتاب دروازه بانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم ارتباطات، روزنامه‌نگاری و مطالعات رسانه، فعالان روابط عمومی و تبلیغات و کسانی که به فهم سازوکار انتخاب و حذف پیام‌ها در رسانه‌ها و سازمان‌ها علاقه‌مندند، پیشنهاد می‌شود.

درباره پاملا شومیکر

پاملا شومیکر (متولد ۱۹۵۰) استاد آمریکایی ارتباطات و از نظریه‌پردازان برجسته‌ی نظریه دروازه‌بانی در رسانه است. او تا زمان بازنشستگی در سال ۲۰۱۵ استاد دانشگاه سیراکیوس بود و پیش‌تر در دانشگاه‌ ایالتی اوهایو و دانشگاه‌ تگزاس در آستین نیز فعالیت داشت.

شومیکر مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه اوهایو و مدرک دکتری را از دانشگاه ویسکانسین‌ـ‌مدیسن دریافت کرده است و جوایز علمی مهمی در حوزه‌ی ارتباطات گرفته است. او همچنین از سال ۱۹۹۷ ویراستار مجله‌ی علمی Communication Research بوده و در تحریریه‌ی چندین نشریه‌ی تخصصی دیگر حضور داشته است.

از آثار مهمش می‌توان به کتاب رسانه‌ای‌کردن پیام (با همکاری استفن ریس)، نظریه‌سازی در علوم اجتماعی و ویرایش مجموعه‌هایی درباره‌ی ارتباطات و رسانه اشاره کرد.

بخشی از کتاب دروازه بانی

«همیشه بدیهی بوده است که همه اطلاعات به ما نمی‌رسد: یک بنگاه‌دار اتومبیل ممکن است همه چیز را درباره «فورد» ی که قصد خریدنش را دارم به من نگوید، یک دوست ممکن است نظر واقعی‌اش راجع به مدل موی من را نگوید، و روزنامه محلی مورد علاقه‌ام ممکن است رویدادهای سیاسی امریکای جنوبی را با تنگ‌نظری پوشش دهد. فرایند ارتباطات شامل انتخاب بخش‌هایی از اطلاعات برای انتقال و ردکردن بقیه بخش‌هاست. همان‌گونه که لئو راستن در تحقیق سال ۱۹۳۷ خود درباره خبرنگاران واشنگتن اشاره می‌کند: «یک روزنامه نه وقایع‌نگاری، نه سالنامه و نه تاریخ است... کل فرایند روزنامه‌نگاری... به فرایند انتخاب متکی است» (۲۵۵). یک دهه بعد، ویلبر شرام در جایی نوشت هیچ جنبه‌ای از ارتباطات به اندازه تعداد زیاد انتخاب‌ها و ردکردن‌ها چشمگیر نیست که باید برای ایجاد نماد مناسب در اذهان فرستنده و گیرنده انجام شود.»