کتاب ابوالقاسم گرجی

کتاب ابوالقاسم گرجی نوشته مهدیه خواجویی و یکی از جلدهای مجموعه‌ی شخصیت‌های مانا است که نشر سوره مهر آن را منتشر کرده است. ناداستان حاضر زندگی، خاطرات و کارنامه‌ی علمی شخصیتی را دنبال می‌کند که در حوزه و دانشگاه حضوری اثرگذار داشت و سال‌هایی طولانی از عمرش را صرف فقه، اصول، حقوق و مطالعات قرآنی کرد. در کنار روایت زندگی این فرد، مسیر شکل‌گیری اندیشه و شیوه‌ی درس‌خواندن و درس‌دادن او نیز مطرح شده است؛ از مکتب‌خانه‌های تهران تا نجف و دانشگاه تهران. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ابوالقاسم گرجی اثر مهدیه خواجویی

کتاب ابوالقاسم گرجی نوشته‌ی مهدیه خواجویی و شرحی فشرده اما پرجزئیات درمورد زندگی، تحصیل، تدریس و جایگاه علمی یکی از چهره‌های مهم معارف اسلامی در ایران است. نویسنده از آغاز روشن می‌کند با شخصیتی روبه‌رو هستیم که مسیر او فقط به یک نهاد آموزشی محدود نمانده است. او در مکتب‌خانه و حوزه پرورش یافته، در نجف به مرتبه‌ی اجتهاد رسیده و سپس در دانشگاه نیز حضوری جدی و ماندگار داشته است. رفت‌وآمد میان سنت حوزوی و فضای دانشگاهی یکی از محورهای اصلی این کتاب است که به آن حال‌وهوایی فراتر از یک زندگی‌نامه‌ی خطی می‌دهد.

کتاب ابوالقاسم گرجی از خلال سال‌شمار، خاطره‌ها، گفت‌وگوها و گزارش‌های مستند، تصویری از شیوه‌ی علم‌آموزی در دوره‌ای خاص را به دست می‌دهد. بخش‌های مربوط به کودکی و نوجوانی فضای مکتب‌خانه‌های قدیم تهران، سخت‌گیری‌های آموزشی، اهمیت ادبیات عرب و شکل‌گیری علاقه‌ی زودهنگام گرجی به فقه و اصول را نشان می‌دهد. این کتاب سپس به سال‌های حضور او در نجف می‌پردازد؛ جایی که درس، مباحثه، تقریرنویسی، تنگنای معیشت و رابطه‌ی نزدیک شاگرد و استاد، به‌ویژه در پیوند او با آیت‌الله خوئی، به‌صورت مفصل بازسازی شده است.

کتاب ابوالقاسم گرجی بازگشت او به تهران، تدریس در مدارس و حوزه‌ها، ورود به دانشگاه، فعالیت‌های پژوهشی و نقش او در پیوندزدن دانش فقهی با مباحث حقوقی و قرآنی را دنبال می‌کند. این کتاب در کنار زندگی شخصی و علمی این فرد به منابع موجود درباره‌ی او، محدودیت‌های اسنادی و دشواری‌های پژوهش نیز اشاره کرده است. نتیجه ناداستانی است از یک عمر درس‌خواندن، درس‌دادن و نوشتن؛ کتابی که هم برای شناختن ابوالقاسم گرجی سودمند است و هم برای فهمیدن بخشی از تاریخ آموزش دینی و دانشگاهی در ایران.

خلاصه کتاب ابوالقاسم گرجی

ابوالقاسم گرجی از فضای سنتی تهران و آموزش در مکتب‌خانه آغاز کرد، در حوزه‌های تهران و نجف بالید، از استادان برجسته بهره گرفت و سپس به یکی از چهره‌های شناخته‌شده‌ی فقه، اصول، حقوق و علوم قرآنی بدل شد. کتاب حاضر مسیر او را از کودکی و سال‌های دشوار طلبگی تا تدریس، پژوهش، حضور در دانشگاه تهران و مسئولیت‌های علمی مختلف پی می‌گیرد. این اثر نشان می‌دهد که پشت این جایگاه سال‌ها مباحثه، تقریرنویسی، سختی معیشت، دقت در مطالعه و پیگیری مداوم دانش قرار داشته است. از همین رو این کتاب هم‌زمان شرح زندگی یک استاد و تصویری از شیوه‌ی پرورش علمی در حوزه و دانشگاه است.

چرا باید کتاب ابوالقاسم گرجی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ابوالقاسم گرجی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسیر علمی ابوالقاسم گرجی را از مکتب‌خانه تا حوزه، نجف و دانشگاه به‌صورت پیوسته نشان می‌دهد.
• کتاب حاضر تصویری از شیوه‌ی درس‌خواندن، مباحثه و تقریرنویسی در حوزه‌های قدیم ارائه می‌کند.
• خواننده با نقش استادان مهمی که بر شکل‌گیری فکر و روش ابوالقاسم گرجی اثر گذاشته‌اند، آشنا می‌شود.
• این اثر نشان می‌دهد پیوند میان دانش حوزوی و فضای دانشگاهی در زندگی ابوالقاسم گرجی چگونه شکل گرفته است.
• کتاب حاضر برای دانستن بخشی از تاریخ فقه، آموزش دینی و مطالعات اسلامی در ایران منبعی آگاهی‌بخش است.

خواندن کتاب ابوالقاسم گرجی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ابوالقاسم گرجی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به ناداستان و قالب زندگی‌نامه و کارنامه‌ی عالمان و استادان معاصر ایران علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند درباره‌ی پیوند حوزه و دانشگاه شناختی به دست آورند.
• علاقه‌مندان به تاریخ آموزش دینی، مکتب‌خانه‌ها و حوزه‌های تهران و نجف.
• کسانی که مسیر شکل‌گیری یک استاد در فقه، اصول، حقوق و علوم قرآنی برایشان مهم است.
• مخاطبانی که از زندگی‌نامه‌های مبتنی‌بر منابع و گفت‌وگوها استقبال می‌کنند.

بخشی از کتاب ابوالقاسم گرجی

«انتقال به دانشکده حقوق و علوم سیاسی

در سال ۱۳۶۴ گرجی از دانشکده الهیات تقاضای بازنشستگی کرد؛ اما به درخواست و اصرار نجفقلی حبیبی، رئیس وقت دانشکده حقوق و علوم سیاسی و از دانشجویان ادوار گذشته گرجی، به این دانشکده منتقل شد. از ابتدای تأسیس این دانشکده سنت نیکویی که در آن جریان داشت این بود که کرسی تدریس قواعد فقه و اصول که مبنای حقوق مدنی ایران است به نسلی از فقیهان برجسته که شخصیتی ذوالفنون داشتند و در اغلب علوم اسلامی متخصص بودند، محول می‌شد. اشراف و اطلاع و شأن علمی این استادان موجب می‌شد کلاس‌های درس ایشان همواره از پررونق‌ترین و جذاب‌ترین کلاس‌ها باشند. در آن سال‌ها نسل قدیم فقیهان حاضر در دانشکده حقوق استادان برجسته‌ای چون سید حسن امامی (۱۲۸۱ ـ ۱۳۵۸ ش)، محمد سنگلجی (۱۲۷۶ ـ ۱۳۵۹ ش)، محمود شهابی (۱۲۸۲ ـ ۱۳۶۵ ش)، سید محمد مشکوئ (۱۲۷۹ ـ ۱۳۵۹ ش) که درس‌های فقه و اصول را تدریس می‌کردند، بازنشسته یا فوت شده بودند.»