کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان

کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان (Coping Cat Workbook) نوشته فیلیپ س. کندال و کریستینا هتکه، یک دفتر تمرین درمانی برای کار با کودکانی است که با ترس، نگرانی و اضطراب دست‌وپنجه نرم می‌کنند. متن با شخصیت گربه‌ی سازگار پیش می‌رود و از راه فعالیت، بازی، نوشتن و تمرین، کودک را با احساس‌ها، واکنش‌های بدنی، فکرهای نگران‌کننده و شیوه‌های مقابله آشنا می‌کند. پرویز مولوی و زهرا شهریور این کتاب کار را ترجمه و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان

کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان نوشته‌ی فیلیپ س. کندال و کریستینا هتکه، یک کتاب کار جلسه‌محور برای همراهی کودک در فرایند شناخت و مدیریت اضطراب است. متن با معرفی یک شخصیت راهنما پیش می‌رود؛ گربه‌ای که از ترس‌های خودش می‌گوید و بعد به‌تدریج کودک را وارد تمرین‌ها می‌کند. فضای اثر آموزشی و تعاملی است و بیشتر از توضیح‌های طولانی، بر پرسش، نوشتن، بازی، نقش‌آفرینی و ثبت تجربه تکیه دارد.

کتاب در ۱۶ جلسه تنظیم شده و هر جلسه هدف مشخصی دارد. در بخش‌های آغازین، کودک احساس‌ها را نام‌گذاری می‌کند، نشانه‌های بدنی ترس را می‌شناسد و یاد می‌گیرد میان موقعیت، فکر و احساس ارتباط برقرار کند. بعد از آن، تمرین‌های فیلیپ س. کندال و کریستینا هتکه به‌ سمت آرامیدگی، خودگویی، انتخاب فکرهای مفید، طراحی پاسخ مناسب و ارزیابی نتیجه می‌روند.

کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان از نمونه‌های روزمره استفاده می‌کند؛ از تنها ماندن در خانه و حرف‌زدن جلوی کلاس تا آشناشدن با همکلاسی جدید یا رفتن به موقعیت‌هایی که برای کودک تنش‌زا هستند. همین انتخاب‌ها باعث می‌شود اضطراب نه به‌ عنوان مفهومی دور، بلکه به‌ عنوان تجربه‌ای قابل‌شناسایی مطرح شود. مسیر کتاب هم از موقعیت‌های آسان به متوسط و سخت می‌رسد و در کنار آن، نقش والدین در چند جلسه‌ی جداگانه دیده شده است.

خلاصه کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان

کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان یک برنامه‌ی ۱۶ جلسه‌ای را پیش می‌برد که در آن کودک قدم‌به‌قدم یاد می‌گیرد ترس و نگرانی را تشخیص دهد و با آن کنار بیاید. مسیر کتاب از آشنایی با احساس‌ها و نشانه‌های بدنی آغاز می‌شود، بعد به شناسایی فکرهای نگران‌کننده می‌رسد و سپس از کودک می‌خواهد فکرها و کارهای مفیدتر را جایگزین کند. 

تمرین‌های آرامیدگی، نقش‌بازی، نمره‌دادن به شدت اضطراب، نردبان ترس و پاداش‌دادن به تلاش، بخش‌های اصلی این فرایند هستند. این کتاب در نهایت می‌کوشد کودک بتواند آموخته‌ها را از فضای جلسه به موقعیت‌های واقعی زندگی روزمره منتقل کند.

چرا باید کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب فرایند شناخت ترس را از احساس و بدن تا فکر و رفتار به‌ شکل مرحله‌به‌مرحله پیش می‌برد.
• تمرین‌های آن به کودک کمک می‌کند موقعیت‌های اضطراب‌آور را دقیق‌تر شناسایی و شدت آن‌ها را ثبت کند.
• کتاب فقط به نام‌گذاری احساس‌ها بسنده نمی‌کند و برای آرام‌شدن، فکرکردن و عمل‌کردن نیز تمرین مشخص دارد.
• وجود نردبان ترس، کارت‌های موقعیت و رضایت‌سنج، مسیر تمرین را عینی‌تر و قابل‌پیگیری می‌کند.
• جلسه‌های استراحت و بخش‌های مربوط به والدین نشان می‌دهد که برنامه به فرایند درمان به‌ صورت پیوسته نگاه کرده است.
• این اثر برای کار در کنار درمانگر طراحی شده و از همین رو فعالیت‌های آن با فضای درمانی و پیگیری منظم هماهنگ است.

خواندن کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌شناسان و درمانگران کودک که با اضطراب، ترس و نگرانی در مراجعان کم‌سن‌وسال کار می‌کنند.
• دانشجویان و کارورزان حوزه‌ی سلامت روان کودک که می‌خواهند با نمونه‌ای از تمرین‌های جلسه‌محور آشنا شوند.
• والدینی که می‌خواهند بدانند در فرایند درمان اضطراب کودک چه تمرین‌ها و مفاهیمی مطرح می‌شود.
• متخصصانی که به ابزارهای نوشتاری، بازی‌محور و قابل‌اجرا در جلسات درمانی علاقه دارند.
• کسانی که به‌ دنبال مجموعه‌ای هستند که از موقعیت‌های آسان شروع کند و به‌تدریج به موقعیت‌های دشوارتر برسد.

بخشی از کتاب گربه سازگار، کتاب کار برنامه مدیریت ترس برای کودکان

«گاهی اشکالی ندارد آدم بترسد. زمان‌هایی پیش می‌آید که هر کسی ممکن است کمی بترسد. اما موقع‌های دیگری هم وجود دارند که ما نباید بترسیم. وقتی‌که من آرامشم را حفظ می‌کنم، احساس می‌کنم که می‌توانم با هر چیزی که سر راهم قرار می‌گیرد مقابله کنم. من یک گربۀ سازگار هستم.

امروز ما در مورد روش‌هایی صحبت می‌کنیم که بدن ما به کمک آنها نشان می‌دهد که احساس اضطراب می‌کند. برای مثال، من که یک گربه هستم با سیخ شدن موهای بدنم نشان می‌دهم که ترسیده‌ام. وقتی‌که وحشت می‌کنم، قیافه‌ام هم مثل یک گربه ترسو می‌شود.»