کتاب کارگاه فرزندپروری

کتاب کارگاه فرزندپروری نوشته الهه میرزایی، راهنمایی برای برگزاری دوره‌های آموزشی والدین است که نشر ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب فقط به بیان چند توصیه کلی بسنده نمی‌کند، بلکه از طراحی جلسه‌ها، شیوه‌ی اداره‌ی کلاس و تمرین‌های خانوادگی تا موضوع‌هایی مثل گفت‌وگو، تشویق، همدلی و نظارت بر فرزندان را به‌صورت آموزشی و مرحله‌به‌مرحله کنار هم می‌گذارد. محور اصلی اثر، نزدیک‌کردن والدین و فرزندان در یک فرایند مشترک یادگیری است؛ جایی که آموزش فقط در کلاس نمی‌ماند و به خانه هم کشیده می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کارگاه فرزندپروری

کتاب کارگاه فرزندپروری نوشته الهه میرزایی برای کسانی تدوین شده که قرار است کارگاه‌های آموزشی والدین را اجرا کنند. متن از همان ابتدا روشن می‌کند که با یک بسته‌ی آموزشی روبه‌رو هستیم که بر نیازهای خانواده، رفتار نوجوانان و نقش والدین در پیشگیری از موقعیت‌های پرخطر تمرکز دارد. نویسنده محتوای اثر را بر پایه‌ی نیازسنجی خانواده‌های ایرانی، آزمون در محیط‌های آموزشی و استفاده از الگوهای آموزشی موجود تنظیم کرده است. به‌همین دلیل، کتاب فقط مجموعه‌ای از نکته‌ها نیست و شکل استفاده از آن در کلاس، زمان‌بندی جلسه‌ها، شیوه‌ی طرح پرسش و حتی نحوه‌ی برخورد مربی با اختلاف‌نظرها را هم دربر می‌گیرد.
کتاب کارگاه فرزندپروری دوره‌ای ۱۱ جلسه‌ای را پیش می‌برد که در آن کارگاه والدین و کارگاه فرزندان همزمان برگزار می‌شود و در پایان، تمرین‌های خانوادگی اعضای خانواده را کنار هم می‌نشاند. سرفصل‌ها از همان جلسه‌های نخست به موضوع‌هایی مثل والدین سخت‌گیر و آسان‌گیر، خطراتی که نوجوانان را تهدید می‌کند و نقش میانه‌روی در تربیت می‌رسد. در ادامه، بحث‌هایی مثل تغییرات بلوغ، تعیین مسئولیت، وقت اختصاصی، تشویق، گفت‌وگو، همدلی، شناخت احساسات، تصمیم‌گیری و حل مسئله مطرح می‌شود. این تنوع نشان می‌دهد که اثر، فرزندپروری را فقط در حد کنترل رفتار نمی‌بیند و آن را به رابطه، شناخت، هماهنگی والدین و فضای عاطفی خانه پیوند می‌دهد.
کتاب کارگاه فرزندپروری از نظر شیوه‌ی ارائه هم بر مشارکت تکیه دارد. در متن، بارها از بحث گروهی، ایفای نقش، تمرین فردی، تمرین خانوادگی و کاربرگ‌های خانگی استفاده شده است. مثال‌های متعدد برای خانواده‌های سخت‌گیر و آسان‌گیر، گفت‌وگوهای روزمره، موقعیت‌های تنش‌زا و تمرین‌هایی مثل وقت اختصاصی یا خودتو بگذار جای من، فضای کتاب را از حالت صرفاً نظری دور می‌کند. درعین‌حال، نویسنده بر بومی‌سازی مثال‌ها، رعایت احترام، پرهیز از قضاوت و توجه به شرایط واقعی خانواده‌ها تأکید کرده است؛ نکته‌ای که نشان می‌دهد آموزش در این کتاب قرار است با زندگی روزمره‌ی خانواده‌ها گره بخورد، نه اینکه جدا از آن بماند.

خلاصه کتاب کارگاه فرزندپروری

کتاب کارگاه فرزندپروری یک برنامه‌ی آموزشی کامل برای هدایت کارگاه‌های والدین و خانواده‌ها ارائه می‌دهد. اثر از جلسه‌های آغازین، خطرهای پیش‌روی نوجوانان و تأثیر شیوه‌های سخت‌گیرانه یا آسان‌گیرانه را مطرح می‌کند و سپس به‌سمت الگوی متعادل‌تری از فرزندپروری می‌رود. در ادامه، موضوع‌هایی مثل شناخت تغییرات بلوغ، سپردن مسئولیت متناسب با سن، وقت اختصاصی، تشویق رفتار مطلوب، گفت‌وگو، همدلی و توجه به احساسات فرزند بررسی می‌شود.
هسته‌ی اصلی کتاب این است که رابطه‌ی والد و فرزند فقط با دستور، نصیحت یا کنترل شکل نمی‌گیرد. نویسنده نشان می‌دهد که توجه، هماهنگی، احترام، تمرین مداوم و حضور فعال پدر و مادر در خانه و کلاس، بخش مهمی از تربیت را می‌سازد.

چرا باید کتاب کارگاه فرزندپروری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کارگاه فرزندپروری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک الگوی ۱۱ جلسه‌ای روشن برای اجرای کارگاه‌های والدین و خانواده‌ها در اختیار می‌گذارد.
• محتوا فقط به اصول کلی محدود نمی‌شود و برای هر موضوع، تمرین، مثال و شیوه‌ی اداره‌ی جلسه ارائه می‌کند.
• کتاب کمک می‌کند تفاوت میان سخت‌گیری، آسان‌گیری و فرزندپروری مقتدر بهتر فهمیده شود.
• بخش‌های مربوط به گفت‌وگو، همدلی و تشویق، بر بهبود رابطه‌ی والدین و فرزندان تمرکز دارند.
• تمرین‌های خانگی و خانوادگی باعث می‌شوند آموخته‌ها از فضای کلاس به زندگی روزمره منتقل شوند.
• تأکید کتاب بر بومی‌سازی مثال‌ها و توجه به شرایط واقعی خانواده‌ها، استفاده از آن را در محیط‌های آموزشی و مشاوره‌ای آسان‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کارگاه فرزندپروری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مربیان و مدرسانی که قرار است کارگاه‌های آموزشی والدین را برگزار کنند.
• مشاوران مدرسه و فعالان حوزه‌ی خانواده که به‌دنبال محتوای جلسه‌محور برای آموزش والدین هستند.
• والدینی که می‌خواهند درمورد تشویق، گفت‌وگو، همدلی و تعیین مسئولیت فرزندان شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که با نوجوانان سروکار دارند و می‌خواهند تغییرات بلوغ و فشارهای این دوره را بهتر بفهمند.
• مخاطبانی که به تمرین‌های خانوادگی و شیوه‌های مشارکتی در آموزش علاقه دارند.

بخشی از کتاب کارگاه فرزندپروری

«یکی دیگر از کارهای بسیار مفیدی که می‌تواند در تربیت صحیحِ بچه‌ها نقش مهمی ایفا کند گذاشتن "وقت اختصاصی" برای فرزند است. وقتی شما برای بچه‌تان وقت می‌گذارید، مسلماً رابطه خوبی بین‌تان ایجاد می‌شود، و همین مسئله تأثیرات پرورشیِ مثبتی بر بچه می‌گذارد.
"وقت اختصاصی" چیست؟
‌منظور مدت زمانی است که شما به اتفاق فرزندتان کار مشترکی انجام می‌دهید که باعث ایجاد رابطه خوب و حسنه بین شما و فرزندتان می‌شود، مثلِ وقتی که با او گپ می‌زنید ....، به درد دلش گوش می‌کنید .....، در انجام یک پروژه بهش کمک می‌کنید ....، باهم عصرانه می‌خورید .....، با او بازی می‌کنید .....
در طول تمرین چه قواعدی را باید رعایت کرد؟
۱.همه حواس شما باید متوجه فرزندتان باشد. بنابراین، استفاده از موبایل، فضای مجازی، تلویزیون، یا هر کار دیگری که حواس شما را پرت کند ممنوع است. برای چند دقیقه موبایل را کلاً کنار بگذارید.
۲.کاری را که فرزند شما دوست دارد انجام بدهید، نه کاری را که شما انتخاب می‌کنید. اجازه بدهید فرزندتان در مورد وقت اختصاصی تصمیم بگیرد.
۳.گاهی اوقات، زمانی‌که فرزند شما مشغول انجام بازی یا کاری است، شما می‌توانید به او ملحق شوید. ولی باید دقت کنید که ابتکارِ عمل را از او نگیرید.
۴.اجازه بدهید بچه رییس باشد و شما از او پیروی کنید.
۵.در طول انجام تمرین "وقت اختصاصی"، به کارها و رفتارهای خوب فرزندتان توجه و او را تشویق کنید، و کارهای کوچک نامطلوبِ او را نادیده بگیرید.
۶.در طول این مدت، دعوا کردن، آموزش دادن، نصیحت کردن، یا تذکر دادن ممنوع است.»