کتاب شبیه سازی فرهنگی اجتماعی

«شبیه‌‌‌سازی فرهنگی اجتماعی» کتابی نوشته مژگان دستفال (-۱۳۴۹) با موضوعی جامعه‌شناسی فرهنگی است. نویسنده کتاب را با این بحث آغاز می‌کند که ما ایرانیان در کشوری خلاق و با توان بالای مهندسی و مردمی با روحیه عالی زندگی می‌کنیم اما غالبا در انجام کارهای گروهی و اجتماعی، موفق نیستیم. معضلات و آسیب‌های اجتماعی حتی در مناطق و اجتماعات کوچک روستایی نمود عینی پیدا کرده‌است. طرح های فرهنگی و اجتماعی به ندرت به بیش از پنجاه درصد اهداف خود می‌رسند. نویسنده دلیل این معضل را قانون گذاری و برنامه‌ریزی بدون مشارکت اجتماعی برای اجتماع و عدم استفاده از پتانسیل اجتماعی برای اصلاح و بهبود فرهنگی اجتماعی دانسته‌است. او چند اصل مهم و اساسی برای تحقق طرح‌های اجتماعی در این کتاب برشمرده است و لازمه آنها را شبیه‌سازی فرهنگی و استفاده از مشاوران اجتماعی می داند. کتاب حاضر نیز بحث شبیه‌سازی فرهنگی و چگونگی آن را از ابعاد و محتلف و در جایگاه‌های گوناگون جامعه از گروه‌های کوچک تا جامعه‌ای بزرگ و گسترده، بررسی کرده‌است. اکثر گروه‌ها بر مبنای هنجار خود کار می‌کنند: «شما در خصوص ایده‌ها و پیشنهادهای همه سفت و سخت جر و بحث می کنید ... به جز با ایده‌ها و پیشنهادهای رییس!» علاوه بر هنجار، گروه غالباً به روشی بسیار ظریف، ساز و کارهای پاداش و تنبیه را برای جلوگیری از نقض هنجارهای جاری به کار می‌بندد، برای مثال صحبت «رک و راست ولی جدی» که بعد از گردهمایی آغاز می شود: «بگذارید چیزی به خاطر خودتان به شما بگویم.» خب، اگر ایده‌های رییس همواره بهتر از ایده‌های دیگران باشد، این هنجار احتمالاً زمان و انرژی گروه را ذخیره می‌کند. اگر این امر درست نباشد مشاهده لطمه دیدن کار گروه (هم از حیث کیفیت و هم از جهت تعهد افراد) دشوار نخواهدبود.