کتاب ده‌ بان بال سیمرخ

کتاب ده‌ بان بال سیمرخ نوشته‌ی عباس محمدزاده و ویراسته‌ی کامران رحیمی مجموعه‌ای از قصه‌ها و افسانه‌های ایلام و کرمانشاه است که به زبان کردی جنوبی نوشته شده است. نویسنده در آن کتاب هم قصه‌ها را گردآوری کرده است و هم درباره‌ی زبان، گویش‌ها و شیوه‌ی نوشتن کردی توضیح داده است. نشر ژ آن را منتشر کرده است و در پایان کتاب نیز واژه‌نامه و بخشی آموزشی درباره‌ی الفبای کردی آمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ده‌ بان بال سیمرخ

کتاب ده‌ بان بال سیمرخ اثری از عباس محمدزاده است که با ویراستاری کامران رحیمی منتشر شده و به قصه‌ها و افسانه‌های کردی در دو استان ایلام و کرمانشاه می‌پردازد. نویسنده در مقدمه‌ی آن کتاب از دغدغه‌ی خود برای ثبت فولکلور، پاس‌داشت زبان مادری و خطر «ژنوساید کولتووری و زمانی» سخن گفته است و توضیح داده است که چرا ثبت قصه‌ها را بخشی از حفظ تاریخ و هویت کُردی می‌داند. کتاب ده‌ بان بال سیمرخ از چند بخش اصلی تشکیل شده است: مقدمه، شیوه‌ی کار، الفبای زبان کردی در ده نکته و مجموعه‌ای از قصه‌ها و افسانه‌ها. در بخش «شیوه‌ی کار» نویسنده توضیح داده است که بر پایه‌ی پژوهش میدانی در ایلام و کرمانشاه، مطالعه‌ی دیوان‌ها و قصه‌های کردی و بررسی نوشته‌های نویسندگان کرد جنوبی، به نثری معیار برای کردی جنوبی رسیده است. در بخش «الفبای کوردی در ده نکته» نیز حروف، صداها و تفاوت‌های رسم‌الخط کردی با فارسی معرفی شده است. کتاب ده‌ بان بال سیمرخ در بخش قصه‌ها، روایت‌هایی مانند «فریشته‌ی تاگرین» و «ملگ چه‌مشیر» را در قالب نثر کردی جنوبی آورده است. در لابه‌لای این قصه‌ها می‌توان ردّ باورها، آرزوها، ترس‌ها و ساختارهای اجتماعی را دید؛ از پادشاه و ملا و رعیت تا سیمرغ، اژدها و حیوانات نمادین. نویسنده در بخشی فارسی توضیح داده است که چگونه این افسانه‌ها هم بازتاب امیال سرکوب‌شده‌ی انسان‌ها هستند و هم گاهی سندی اجتماعی که یا پذیرش وضع موجود را بازتولید کرده است یا به شورش و طغیان تشویق کرده است. کتاب ده‌ بان بال سیمرخ همچنین به شباهت افسانه‌های کردی با قصه‌های دیگر مناطق کردنشین و حتی افسانه‌های ملت‌های دیگر اشاره کرده است و از این راه، بر ضرورت گردآوری، حفظ و شناساندن ادبیات کردی تأکید کرده است.

خلاصه داستان ده‌ بان بال سیمرخ

کتاب ده‌ بان بال سیمرخ مجموعه‌ای از قصه‌ها و افسانه‌های کردی ایلام و کرمانشاه است که در کنار خود، یک طرح زبانی برای نوشتن کردی جنوبی هم ارائه کرده است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که قصه و افسانه از همان زمانی که انسان‌ها کنار آتش می‌نشستند و تجربه‌های خود را برای هم بازگو می‌کردند شکل گرفته است و بخشی از آن‌ها سرگذشت نیاکان و بخشی دیگر بازتاب آرزوها و امیال سرکوب‌شده‌ی انسان‌ها است. در قصه‌هایی مانند «فریشته‌ی تاگرین» و «ملگ چه‌مشیر» با پادشاهان، ملاها، جوانان، دیوها، فرشته‌ها و حیوانات نمادین روبه‌رو می‌شویم که هرکدام نماینده‌ی طبقه یا نیرویی در جامعه‌اند. نویسنده در متن فارسی کتاب نشان داده است که این افسانه‌ها گاهی انسان را به پذیرش وضع موجود و گاهی به اعتراض و تغییر فرامی‌خوانند و در عین حال، گنجینه‌ای برای شناخت زبان، موسیقی، آیین‌ها و باورهای مردم کرد به‌شمار می‌آیند.

چرا باید کتاب ده‌ بان بال سیمرخ را بخوانیم؟

کتاب ده‌ بان بال سیمرخ هم مجموعه‌ای از قصه‌ها و افسانه‌های محلی است و هم متنی درباره‌ی زبان و نوشتار کردی جنوبی. خواندن آن کتاب فرصتی برای آشنایی با فولکلور ایلام و کرمانشاه، دیدن بازتاب ساختارهای اجتماعی در افسانه‌ها و درک تلاش معاصر برای معیارسازی نثر کردی فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ده‌ بان بال سیمرخ به علاقه‌مندان فرهنگ و فولکلور کردی، پژوهشگران زبان و ادبیات کردی، دانشجویان علوم اجتماعی و کسانی که به دنبال نمونه‌های زنده از قصه‌ها و افسانه‌های محلی در متن اصلی کردی جنوبی هستند پیشنهاد می‌شود.