کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز (بازخوانی کتاب تنوع تجربه‌ی دینی) (William James and a science of religions) به کوشش وین پرادفوت با ترجمه علی‌ اکبر ضیایی توسط نشر بین‌ المللی امین منتشر شده است. این کتاب به بازخوانی انتقادی کتاب تنوع تجربه‌ی دینی ویلیام جیمز پرداخته و از زاویه‌های فلسفی، روان‌شناختی، جامعه‌شناختی و الهیاتی، ایده‌ی علم ادیان و پراگماتیسم دینی او را بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز مجموعه‌ای از مقالات است که به‌ کوشش وین پرادفوت گردآوری شده و به خوانشی تازه از کتاب تنوع تجربه‌ی دینی ویلیام جیمز می‌پردازد. مترجم در مقدمه توضیح داده است که این اثر یک قرن پس از انتشار کتاب جیمز، کوشیده خلأ نقد عمیق و منسجم آن کتاب را پر کند و جایگاهش را در شکل‌گیری پراگماتیسم و ایده‌ی علم ادیان روشن سازد. در این بخش همچنین نسبت نگاه جیمز به دین با تلقی اسلامی از دین و الهیات به‌تفصیل مقایسه شده است. 

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز اثر وین پرادفوت در چند فصل و بخش تنظیم شده است. فصل اول با مقاله‌ی دیوید هالینگر با عنوان مورد نکوهش برای جلال خدا آغاز می‌شود که در آن، تنوع تجربه‌ی دینی به‌عنوان اثری گذار در پروژه‌ی فکری جیمز تحلیل شده است، اثری که میان دو راهبرد او برای دفاع از پروتستانتیسم لیبرال در برابر علم قرار دارد. فصل دوم مقاله‌ی وین پرادفوت درباره‌ی عمل‌گرایی و نظام پنهان است و نشان می‌دهد جیمز چگونه دین را به‌مثابه هماهنگی با نظمی نادیدنی تعریف کرده است. 

در فصل سوم، آن تویز ریشه‌های روان‌شناختی نظریه‌ی جیمز را از خلال مفهوم آگاهی زیرآستانه‌ای و پیوند آن با تجربه‌ی دینی بررسی کرده است. فصل چهارم با مقاله‌ی جروم برونر، جیمز را پیش‌گام سازه‌گرایی در علوم‌انسانی می‌خواند و بر نقش ذهن در ساختن واقعیت دینی تأکید می‌کند. فصل پنجم نوشته‌ی ریچارد رورتی به ناسازگاری‌های درونی تنوع تجربه‌ی دینی می‌پردازد و فصل ششم با مقاله‌ی فیلیپ کیتچر، پروژه‌ی پراگماتیستی جیمز را بازسازی می‌کند. در پایان کتاب، زندگی‌نامه و معرفی مفصل نویسندگان آمده است تا جایگاه فکری هریک در مطالعات دین و فلسفه روشن شود.

خلاصه کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز بر محور این ایده می‌چرخد که ویلیام جیمز در تنوع تجربه‌ی دینی می‌کوشد فلسفه‌ی سنتی دین را با چیزی که آن را علم ادیان می‌نامد جایگزین کند، علمی که باورها، تجربه‌ها و اعمال دینی را به‌طور تجربی، انتقادی و در مقایسه با علوم طبیعی بررسی کند. مقالات کتاب نشان می‌دهند جیمز چگونه از جداسازی قلمرو دین و علم به‌سوی نوعی وحدت معرفتی حرکت کرده است که در آن همه‌ی باورها، از جمله باورهای دینی، در معرض آزمون تجربی و عقلانی قرار می‌گیرند. 

نویسندگان در این کتاب، از زاویه‌های مختلف به مفاهیمی مانند نظام پنهان، آگاهی زیرآستانه‌ای، سازه‌گرایی دینی، کارکردهای روانی و اخلاقی ایمان و تنش میان تبیین‌های طبیعت‌گرایانه و فراطبیعت‌گرایانه می‌پردازند. در مقدمه‌ی مترجم نیز این رویکرد با تلقی اسلامی از دین و الهیات مقایسه شده و نقدهایی بر پراگماتیسم دینی جیمز طرح شده است.

چرا باید کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز را بخوانیم؟

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز امکان مواجهه‌ی نزدیک با خوانش‌های معاصر از تنوع تجربه‌ی دینی و پروژه‌ی پراگماتیستی ویلیام جیمز را فراهم می‌کند و نشان می‌دهد چگونه می‌توان از دل تحلیل تجربه‌های دینی، به بحث‌های امروز درباره‌ی رابطه دین و علم، کارکرد ایمان و مفهوم علم ادیان رسید. مقدمه‌ی مترجم نیز چشم‌اندازی انتقادی از منظر الهیات اسلامی عرضه کرده است.

خواندن کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه‌ی دین، الهیات، روان‌شناسی دین، مطالعات ادیان و علاقه‌مندان به اندیشه‌ی ویلیام جیمز و پراگماتیسم پیشنهاد می‌شود، به‌ویژه کسانی که به مقایسه‌ی نگاه غربی به دین با تلقی اسلامی از دین و تجربه‌ی دینی علاقه‌مند هستند.