کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران

کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران نوشته‌ی واحد پژوهش انتشارات دومینو است که نشر دومینو آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی جایگاه سنجش فناوری در چارچوب نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت می‌پردازد و صنعت گرافن را به‌عنوان نمونه‌ی اصلی خود انتخاب کرده است. نویسندگان در این اثر تلاش کرده‌اند پیوند میان آموزش، پژوهش، صنعت و سیاست‌گذاری را در قالب یک مدل چندلایه برای صنعت گرافن توضیح دهند و مراحل سنجش فناوری را در این صنعت صورت‌بندی کنند. ساختار کتاب شامل بخش‌های نظری، مباحث مقدماتی گرافن، طبقه‌بندی فناوری‌ها و فرایند سنجش فناوری است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران

کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران اثری از واحد پژوهش انتشارات دومینو است که بر پایه‌ی نظریه‌ی «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» نوشته شده است. نویسندگان در این کتاب بحران پراکندگی دانش در نظام آموزش و پژوهش را نقطه‌ی آغاز بحث قرار داده‌اند و نشان داده‌اند که چگونه مفاهیم میان‌رشته‌ای، اگر بدون تکیه بر یک صنعت مشخص آموزش داده شوند، از واقعیت‌های جامعه و نیازهای تولید فاصله می‌گیرند. در کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران ابتدا نظریه‌ی تلفیق در چند لایه‌ی به‌هم‌پیوسته توضیح داده شده است؛ از زیرساخت‌های پژوهشی، مدیریت دانش و علم‌سنجی تا توسعه‌ی فناوری، مهندسی و زیرساخت فیزیکی، تجاری‌سازی، اقتصاد کلان، سرمایه‌ی انسانی و در نهایت چشم‌انداز و آینده‌پژوهی. هر لایه با مثال‌ها و توضیحاتی مرتبط با صنعت گرافن تشریح شده است تا نشان دهد چگونه می‌توان علوم پراکنده را حول یک صنعت منسجم کرد. در ادامه‌ی کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران مباحث علمی و مقدماتی گرافن، روش‌های طبقه‌بندی، کاربردها، زنجیره‌ی مواد و انرژی، فرایندهای تولید و روندهای پژوهشی جدید معرفی شده است. سپس چارچوب مفهومی سنجش فناوری در این صنعت، اهداف، سطوح، الگوها و مراحل عملی آن مانند تعیین هدف و دامنه، شناسایی و طبقه‌بندی فناوری‌ها، تعیین شاخص‌ها، گردآوری داده‌ها، سنجش بلوغ، تحلیل شکاف‌ها، تحلیل ریسک و اولویت‌بندی فناوری‌ها به‌صورت گام‌به‌گام توضیح داده شده است. در فصل‌های پایانی کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران به اشتباهات رایج در سنجش فناوری، نقش‌آفرینان، زیرساخت‌ها، موانع، اقتصاد و حکمرانی فناوری پرداخته شده است و ارتباط سنجش فناوری با دیگر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق در صنعت گرافن نشان داده می‌شود. کتاب در عین تمرکز بر یک صنعت خاص، به‌نوعی نقشه‌ی مفهومی برای پیوند میان آموزش عالی، پژوهش، صنعت و سیاست‌گذاری فناوری ارائه کرده است.

خلاصه کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران

کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران بر این ایده استوار است که مفاهیم میان‌رشته‌ای مانند سنجش فناوری تنها زمانی کارآمد می‌شوند که در بستر یک صنعت مشخص تعریف و اجرا شوند. نویسندگان ابتدا بحران جزیره‌ای‌شدن دانش و فاصله‌ی آن از مسائل واقعی صنعت را توضیح می‌دهند و سپس نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت را در قالب چند لایه‌ی نظری، فناورانه، مهندسی، اقتصادی و حکمرانی صورت‌بندی می‌کنند. در ادامه، صنعت گرافن به‌عنوان نمونه‌ی اصلی انتخاب می‌شود. کتاب ساختار دانش مرتبط با گرافن را که در رشته‌هایی مانند شیمی، مهندسی مواد، معدن، مدیریت، اقتصاد و سیاست‌گذاری پراکنده است نشان می‌دهد و پیشنهاد می‌کند این دانش‌ها حول صنعت گرافن بازآرایی شوند. سپس چیستی سنجش فناوری در این صنعت، مبانی فلسفی و نظری آن، اهداف، سطوح، الگوها و مراحل اجرایی از تعیین هدف تا تصمیم‌سازی و به‌روزرسانی تشریح شده است. در پایان نیز الزامات، چالش‌ها، موانع و نقش سنجش فناوری در پیشرفت صنعت گرافن ایران جمع‌بندی می‌شود.

چرا باید کتاب سنجش فناوری در صنعت گرافن ایران را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از پیوند میان نظریه‌ی تلفیق، صنعت گرافن و سنجش فناوری ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه می‌توان دانش پراکنده را حول یک صنعت سازمان‌دهی کرد. خواننده با لایه‌های مختلف زیست‌بوم گرافن، از مباحث علمی و تولید تا اقتصاد، حکمرانی و آینده‌پژوهی آشنا می‌شود و یک چارچوب عملی برای طراحی و اجرای فرایند سنجش فناوری در یک صنعت پیشرفته به‌دست می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های نانو، مهندسی مواد، مدیریت فناوری و سیاست‌گذاری علم پیشنهاد می‌شود. همچنین به مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان، برنامه‌ریزان آموزشی و تصمیم‌گیران صنعتی که به‌دنبال الگوهای سنجش فناوری و طراحی نظام‌های تلفیقی آموزش، پژوهش و صنعت در حوزه‌ی گرافن هستند توصیه می‌شود. «امروزه نظام علم، آموزش و پژوهش با بحرانی روبه‌روست که ریشه در پراکندگی دانش دارد. مفاهیم میان‌رشته‌ای هرچند در ظاهر تازه و نوآورانه‌اند اما چون بدون تکیه بر یک موضوع و صنعت مشخص آموزش داده می‌شوند از واقعیت‌های جامعه فاصله گرفته‌اند. نتیجه این وضعیت، انباشتی از دانش بی‌هدف است که نه به فناوری می‌رسد، نه به رفاه و پیشرفت. در برابر این بحران، پرسش‌های کلیدی شکل می‌گیرند: آیا مرزبندی دانش برای همیشه باید به همین شکل باقی بماند؟ چرا و چگونه می‌توان دانش را از این پراکندگی نجات داد؟ این پرسش‌ها جهت‌گیری همه‌ی تلاش‌های علمی و آموزشی را تعیین می‌کنند. دانشی که بدون محور مشخص گسترش می‌یابد شبیه قطعات پازلی است که هرکدام دقیق و درست‌اند اما کنار هم تصویری واحد نمی‌سازند؛ یا مانند جزایری پراکنده‌اند که هرکدام ظرفیتی دارند اما چون پلی میان آن‌ها نیست، به یک سرزمین مشترک تبدیل نمی‌شوند. چنین دانشی حتی اگر دقیق هم باشد، در عمل به حل مسائل واقعی منجر نمی‌شود. برای کارآمد شدن علم، وجود یک کانون انسجام ضروری است؛ محوری که دانش‌ها را به هم پیوند دهد و آن‌ها را در مسیر حل مسائل واقعی جامعه هدایت کند. در این نگاه، صنعت به‌عنوان بهترین محور انسجام شناخته می‌شود. صنعت جایی است که نیازهای جامعه، فناوری، اقتصاد و مدیریت در یک فضای واقعی به هم می‌رسند. این محور امکان می‌دهد مفاهیم میان‌رشته‌ای در زمینه‌ای زنده و قابل‌ارزیابی به کار گرفته شوند؛ جایی که نتیجه‌ی هر ایده قابل سنجش است. صنعت نه‌تنها میدان آزمون دانش است بلکه حلقه‌ی اتصال میان فکر و عمل و میان دانشگاه و زندگی واقعی مردم به‌شمار می‌رود. بر پایه‌ی این منطق، نظریه‌ی تلفیق با محوریت صنعت شکل می‌گیرد؛ چارچوبی برای پیوند دادن دانش‌های گوناگون و ساختن زبانی مشترک میان اندیشه و اجرا. این نظریه کل‌نگر، آینده‌نگر و هدف‌محور است و به‌جای تقلید از الگوهای بیرونی بر مفاهیم میان‌رشته‌ای بومی و شرایط واقعی کشور تکیه دارد. در این دیدگاه، هر شاخه‌ی علمی بخشی از منظومه‌ای بزرگ‌تر است و تنها زمانی معنا پیدا می‌کند که در کنار دیگر شاخه‌ها، در خدمت حل مسئله‌های واقعی صنعت قرار گیرد.»