کتاب بر صحنه صفحه

کتاب بر صحنه صفحه، نوشته طلایه رویایی، مجموعه‌ای از مقالات، نقدها و یادداشت‌های او درباره‌ی تئاتر، سینما، هنرهای سنتی، شعر و مسئله‌ی زن است که نشر نیماژ در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. نویسنده که خود نمایش‌نامه‌نویس، منتقد و نظریه‌پرداز تئاتر است، در این کتاب تجربه‌ی تبعید از صحنه و زیستن بر صفحه را بهانه‌ای کرده تا از تئاتر شعر، سینمای شاعرانه، هنر سنتی، تاریخ در تئاتر و چهره‌های مهم ادبی و هنری بنویسد. کتاب با مقدمه‌ای شخصی و نظری آغاز می‌شود و در ادامه در قالب مقالات تحلیلی، یادداشت‌های انتقادی و روایت‌های تجربی، طیفی گسترده از دغدغه‌های فکری و هنری نویسنده را دنبال می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بر صحنه صفحه اثر طلایه رویایی

کتاب بر صحنه صفحه مجموعه‌ مقالاتی از طلایه رویایی است که در آن صحنه‌ی تئاتر به صفحه‌ی سفید نوشتن منتقل شده است. نویسنده در مقدمه، از تبعید خود از صحنه، ممنوعیت اجراها و رانده‌شدن به پشت دیوار چهارم می‌گوید و توضیح می‌دهد که چگونه صفحه بدل به صحنه‌ای تازه شده که ایده‌ی «تئاتر شعر» در آن ادامه پیدا می‌کند. کتاب در همین مقدمه، نسبت عاطفی و نظری نویسنده با تئاتر، تراژدی، کاتارسیس و مفهوم «حضور» را ترسیم می‌کند و سپس به مجموعه‌ای از نوشته‌ها درباره‌ی هنر و اندیشه گسترش می‌یابد. 

کتاب بر صحنه صفحه در ادامه، مقالاتی درباره‌ی سینمای شاعرانه‌ی محمدرضا اصلانی، جایگاه هنرهای سنتی، نسبت فرم و معنا، مسئله‌ی مالکیت در هنر، خودویرانگری، نقش تاریخ در خوانش شکسپیر، ایده‌ی «دهکده‌ی مینیاتوری ایران»، شعر امروز و جریان «شعر دیگر» و نیز چند متن درباره‌ی وضعیت زنان، حق آزادی و تجربه‌ی زیسته‌ی زنان امروز را در بر می‌گیرد. هر مقاله از موقعیتی مشخص بیرون آمده است: سخنرانی در هم‌اندیشی، یادداشت روزنامه‌ای، نقد کتاب یا تجربه‌ی یک جشنواره. طلایه رویایی نقشه‌ای از جهان فکری خود ترسیم می‌کند که در آن تئاتر، شعر، سینما، هنر سنتی و سیاست بدن، در گفت‌وگویی مداوم با هم قرار می‌گیرند.

خلاصه کتاب بر صحنه صفحه

کتاب بر صحنه صفحه حول این ایده شکل گرفته که وقتی صحنه‌ی تئاتر از نویسنده دریغ می‌شود، صفحه می‌تواند به صحنه‌ای تازه بدل شود. طلایه رویایی در مقالات مختلف این کتاب، از تئاتر شعر و کاتارسیس تا سینمای شاعرانه‌ی اصلانی، ارزش شاعرانه‌بخشیدن به اشیا و غیررسانه‌ای‌بودن هنر را پی می‌گیرد.

طلایه رویایی در مقاله‌های دیگر، هنرهای سنتی را به‌عنوان تجلی پیوند فرم و معنا می‌کاود، از بی‌مالکیتی هنر و مهاجرت فرم‌ها میان فرهنگ‌ها می‌نویسد و با مثال‌هایی از نقاشی مدرن، ادبیات عرفانی و شعر معاصر، این دیدگاه را بسط می‌دهد. بخش‌هایی از کتاب به نقد و معرفی کتاب‌ها و جریان‌های شعری اختصاص دارد و بخش‌هایی دیگر به تأمل درباره‌ی خودویرانگری، حق عادی‌نبودن، تجربه‌ی زنانه و وضعیت امروز تئاتر که به‌جای بخشش، تحمیل و ملال بر آن حاکم شده است.

چرا باید کتاب بر صحنه صفحه را بخوانیم؟

کتاب بر صحنه صفحه امکان ورود به ذهن نویسنده‌ای را فراهم می‌کند که تئاتر، شعر، سینما و هنر سنتی را در یک افق مشترک می‌بیند. خواننده در این مقالات با مفاهیمی مثل تئاتر شعر، سینمای شاعرانه، فرم شاعرانه در هنرهای سنتی و نقش تاریخ در تئاتر روبه‌رو می‌شود و هم‌زمان با نمونه‌های عینی از اجراها، فیلم‌ها، کتاب‌ها و رخدادهای فرهنگی آشنا می‌شود.

خواندن کتاب بر صحنه صفحه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بر صحنه صفحه به دانشجویان و پژوهشگران تئاتر، سینما و هنرهای تجسمی، علاقه‌مندان به نظریه‌ و پژوهش هنر و شعر معاصر و نیز به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی نسبت فرم و معنا، وضعیت تئاتر امروز، هنرهای سنتی و تجربه‌ی زنانه در جهان معاصر هستند.

بخشی از کتاب بر صحنه صفحه

«اصلانی به‌جای استفاده از روایت (narration) در فیلم‌های مستند، که معمولاً رایج است و حالتی توصیفی (descriptive) دارد و اغلب برای توضیح تصاویر و نماها و روشن‌تر شدن مضامین به‌کار می‌رود، از گفتار و کلامی شاعرانه استفاده می‌کند. در مستندهای اصلانی، کلمات و گفتار، هستی و هویتی مستقل دارند، (که خود خصلت) و فضایی شاعرانه به کار می‌بخشند. این گفتار، نه در ارتباطی مستقیم و توصیفی با مضمون فیلم، بلکه در ارتباطی دور و مبهم از آن قرار دارند؛ ارتباطی که هم‌چون هر اثر شاعرانهٔ دیگری، در آن دال‌ها، بلافاصله به مدلول مشخصی اشاره نمی‌کنند، بلکه ما را با سیلابی از مدلول‌ها، و گاه دال‌های دیگر، مواجه می‌کنند.»