کتاب چطور تا یک بشمریم؟

کتاب چطور تا یک بشمریم؟ (یک کتاب تعاملی خنده‌دار) نوشته‌ کاسپر سالمون با تصویرگری مت هانت و ترجمه‌ نیلوفر کشتیاری، اثری تصویری و تعاملی درباره‌ی مفهوم اعداد و شمارش است. این کتاب که توسط نشر برکه منتشر شده، باتکیه‌بر طنز، بازی و گفت‌وگو میان متن و تصویر، کودک را وارد ماجرایی می‌کند که در آن برخلاف انتظار، قرار نیست تا عددهای بزرگ شمرده شود، بلکه همه‌چیز حول یک عدد ساده می‌چرخد: عدد یک. در هر صفحه، تصویرها پر از اشیا، حیوان‌ها و جزئیات رنگارنگ است، اما متن از کودک می‌خواهد فقط یک چیز را پیدا کند و بشمرد. همین تضاد میان شلوغی تصویر و ساده‌بودن عدد، بستری برای تمرین تمرکز، دقت و گوش‌دادن فعال فراهم کرده است. متن کتاب به‌گونه‌ای نوشته شده که کودک فقط شنونده نباشد و برای پاسخ‌دادن به سؤال‌ها و انجام کار خواسته‌شده ناچار شود به متن گوش بدهد، تصویر را دقیق نگاه کند و بین این دو ارتباط برقرار کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چطور تا یک بشمریم؟

کتاب چطور تا یک بشمریم؟ اثری تصویری از کاسپر سالمون است که تجربه‌ای بازی‌محور از یادگیری شمارش را پیش روی کودک می‌گذارد. این کتاب در دسته‌ی کتاب‌های تعاملی زبان‌محور قرار می‌گیرد، کتاب‌هایی که در آن‌ها کودک فقط شنونده‌ی منفعل نیست و باید به متن گوش بدهد، درخواست‌ها را بفهمد و کاری انجام دهد. در این اثر، این کار معمولاً پیداکردن و شمردن فقط یک چیز در میان انبوهی از عناصر تصویری است.

در متن اصلی کتاب چطور تا یک بشمریم؟ اثر کاسپر سالمون، راوی با لحنی شوخ و صمیمی کودک را به یک کتاب بامزه‌ی شمارش اعداد دعوت کرده است. ابتدا با مثال‌های ساده مثل شمردن سیب شروع می‌شود و بعد به‌تدریج صفحه‌ها شلوغ‌تر می‌شوند: صفحه‌هایی پر از دایناسور، کیک ژله‌ای، شورت، مرغابی، کرم، کرگدن، میمون، مار، مورچه، پروانه و زرافه. در هر صفحه، کودک با انبوهی از چیزها روبه‌رو است اما متن مدام یادآوری می‌کند که در این کتاب ما فقط تا عدد یک می‌شمریم و از او می‌خواهد فقط یک مورد مشخص را بشمرد، مثلاً فقط یک مرغابی که کفش دارد یا فقط یک کرم که لباس پوشیده است یا فقط یک زرافه در میان حیوان‌های دیگر. کتاب بر پایه‌ی تکرار، گفت‌وگو و بازی با انتظارها شکل گرفته و در کنار متن، تصاویر رنگی و شلوغ، بخش مهمی از روایت را بر عهده دارند.

خلاصه کتاب چطور تا یک بشمریم؟

کتاب چطور تا یک بشمریم؟ با یک خوشامدگویی ساده و دعوت به یک کتاب بامزه‌ی شمارش اعداد آغاز می‌شود. راوی از همان ابتدا از کودک می‌خواهد هنگام خواندن، به راهنمایی‌ها خوب گوش بدهد و تأکید کرده است که اگر اشتباه هم پیش بیاید، هیچ اشکالی ندارد. این فضای امن، زمینه‌ای برای تجربه‌کردن و آزمون‌وخطا فراهم می‌کند. در گام اول، راوی از کودک درباره‌ی شکل سیب می‌پرسد و بعد از او می‌خواهد بگوید چند سیب در تصویر می‌بیند. پاسخ درست، یعنی یک با تحسین و تشویق همراه می‌شود و به‌تدریج صفحه‌ها پیچیده‌تر می‌شوند. 

در یک صفحه، تصویر پر از چیزهای مختلف است: دایناسور، کیک ژله‌ای، شورت و… متن زیر تصویر چند گزینه‌ی احتمالی برای پاسخ می‌آورد و در نهایت یادآوری می‌کند که جواب درست فقط یکی از آن‌ها است. راوی با لحنی طنزآمیز می‌گوید تو در شمردن تا عدد یک نابغه‌ای و تأکید می‌کند که در این کتاب ما فقط تا عدد یک می‌شمریم. در صفحه‌ای دیگر، چند مرغابی دیده می‌شود، اما فقط یکی از آن‌ها کفش دارد. متن از کودک می‌خواهد بقیه‌ی مرغابی‌ها را نشمرد و فقط همان یکی را بشمرد. همین الگو در صفحه‌های بعدی هم تکرار می‌شود: صفحه‌ای پر از کرم که فقط یکی لباس پوشیده، صفحه‌ای پر از حیوان‌های مختلف که فقط یک زرافه میان آن‌هاست و…

در میانه‌ی کتاب، راوی چندبار با کودک شوخی می‌کند، مثلاً وقتی می‌پرسد بعد از یک نوبت چه عددی است و گزینه‌ی دو را مطرح می‌کند، بلافاصله می‌گوید شوخی کردم و دوباره یادآوری می‌کند که در این کتاب فقط تا عدد یک شمرده می‌شود. در بخش دیگری، راوی از کودک می‌پرسد آیا فقط همان کیک را شمرده است یا نه و با این کار توجه او را دوباره به قانون اصلی کتاب برمی‌گرداند. 

در پایان، راوی پیشنهاد می‌دهد برای اطمینان، به اول کتاب برگردند و دوباره سیب را بشمرند و بعد با لحنی شوخ می‌گوید اگر کسی واقعاً می‌خواهد تا عددهای بزرگ بشمرد، می‌تواند تمام چیزهای کتاب را یکی‌یکی بشمرد، هرچند این کار یک روز کامل طول می‌کشد. در سطرهای پایانی، راوی اعتراف می‌کند خودش در شمردن ماهی‌های عینکی اشتباه کرده و این‌طور نتیجه می‌گیرد که شاید کودک خیلی بهتر از چیزی که من فکر می‌کنم بشمرد و در نهایت از جایزه‌ای که برای او در نظر گرفته شده پرده برمی‌دارد.

چرا باید کتاب چطور تا یک بشمریم؟ را بخوانیم؟

کتاب چطور تا یک بشمریم؟ با یک ایده‌ی ظاهراً ساده، یعنی شمردن فقط عدد یک، به سراغ چند موضوع مهم در رشد کودک رفته است: تمرکز، گوش‌دادن، درک زبان و کنترل توجه. در هر صفحه، تصویر پر از جزئیات است، اما متن از کودک می‌خواهد فقط یک چیز را پیدا کند و بشمرد. این تضاد میان زیاد دیدن و فقط یکی را انتخاب کردن تمرینی برای مهارت انتخاب، نادیده‌گرفتن محرک‌های اضافی و پایبندی به یک قانون ثابت است. 

این کتاب همچنین به نقش تکرار در یادگیری پرداخته است. مترجم در یادداشت خود پیشنهاد کرده این کتاب بارها خوانده شود تا هم برای کودک آرامش‌بخش باشد و هم پیوند عاطفی میان والد و کودک را تقویت کند و هم مهارت‌های زبانی را گسترش دهد. در متن اصلی نیز ساختار تکرارشونده‌ی فقط یکی را بشمار به کودک کمک می‌کند مفهوم عدد یک، تمرکز روی یک هدف و رعایت قانون را در موقعیت‌های متنوع تمرین کند. ترکیب متن خنده‌دار، تصاویر شلوغ و رنگی و دعوت مداوم به گفت‌وگو، این اثر را به ابزاری مناسب برای کتاب‌خواندن تعاملی در خانه یا محیط‌های آموزشی تبدیل کرده است.

خواندن کتاب چطور تا یک بشمریم؟ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چطور تا یک بشمریم؟ به والدین و مراقبانی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال کتابی تعاملی برای گفت‌وگو و بازی با کودک خردسال درمورد اعداد و تمرکز هستند. این اثر به مربیان مهدکودک و پیش‌دبستانی که می‌خواهند مفهوم شمارش، گوش‌دادن و پیروی از دستورالعمل را در قالب فعالیتی شاد و گروهی تمرین کنند، توصیه می شود. کتاب حاضر برای دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه‌ی ادبیات کودک، روان‌شناسی رشد و آموزش خلاق مفاهیم پایه مناسب است.