کتاب مدرنیسم در شعر فارسی

کتاب مدرنیسم در شعر فارسی (نیما یوشیج و شاگردانش) نوشته‌ی مریم مشرف و توسط نشر مروارید منتشر شده است. این اثر به بررسی جریان مدرنیسم در شعر فارسی، به‌ویژه با تمرکز بر نیما یوشیج و شاگردان او، می‌پردازد. نویسنده در قالب یادداشت‌هایی که حاصل سال‌ها تدریس و پژوهش در حوزه‌ی شعر معاصر است، به تحلیل و تفسیر تحولات فکری و فنی شعر نو فارسی می‌پردازد. کتاب حاضر نه یک تاریخچه‌ی جامع و نه تذکره‌ای از شاعران نوگراست، بلکه مجموعه‌ای از تأملات و تحلیل‌های شخصی درباره‌ی چهره‌های شاخص و جریان‌های مهم شعر مدرن ایران است. ساختار کتاب بر اساس ترتیب تولد شاعران تنظیم شده و هر فصل به یکی از جنبه‌های مهم مدرنیسم و تأثیر آن بر شعر فارسی اختصاص یافته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدرنیسم در شعر فارسی

کتاب مدرنیسم در شعر فارسی نوشته‌ی مریم مشرف، به بررسی ریشه‌ها، تحولات و ویژگی‌های مدرنیسم در شعر فارسی می‌پردازد و نقش نیما یوشیج و شاگردانش را در این جریان برجسته می‌کند. این کتاب با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، سیر تاریخی و فکری شعر نو را از عصر مشروطه تا دهه‌های بعد دنبال کرده و به تأثیر جریان‌های فلسفی و ادبی غرب مانند اثبات‌گرایی، رمانتیسم، سمبولیسم و سوررئالیسم بر شعر فارسی می‌پردازد. ساختار کتاب شامل فصل‌هایی است که هر یک به یکی از ابعاد مدرنیسم، شاعران شاخص و جریان‌های مهم شعر نو اختصاص یافته است. نویسنده با تکیه‌بر یادداشت‌ها و درس‌گفتارهای خود، ضمن بررسی آثار نیما یوشیج، به تحلیل سبک، زبان، تخیل و دغدغه‌های اجتماعی و فردی او و شاگردانش می‌پردازد. کتاب همچنین به جریان‌های مختلف پس از نیما، مانند شعر سپید، موج نو، شعر حجم و دیگر گرایش‌های نوگرایانه اشاره کرده و جایگاه هر یک را در منظومه‌ی شعر معاصر ایران بررسی می‌کند. این اثر با نگاهی انتقادی و مستند، تحولات شعر فارسی را در بستر تحولات اجتماعی، فلسفی و هنری قرن اخیر ایران و جهان تحلیل کرده است.

خلاصه کتاب مدرنیسم در شعر فارسی

کتاب مدرنیسم در شعر فارسی با تمرکز بر نقش نیما یوشیج و شاگردانش، به بررسی چگونگی شکل‌گیری و گسترش مدرنیسم در شعر فارسی می‌پردازد. نویسنده ابتدا زمینه‌های تاریخی و فکری پیدایش مدرنیسم را در اروپا و ایران شرح داده و تأثیر جریان‌هایی مانند اثبات‌گرایی و رمانتیسم را بر ادبیات معاصر ایران تحلیل کرده است. در ادامه، به نقش روشنفکران عصر مشروطه و تلاش آنان برای پیوند عقلانیت و خردگرایی با ادبیات پرداخته شده و نشان داده شده است که چگونه این تلاش‌ها زمینه‌ساز ظهور شعر نو شد. در بخش‌های بعدی، کتاب به بررسی تحولات زبانی و ساختاری شعر فارسی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه نیما یوشیج با عبور از قالب‌های سنتی و توجه به تجربه‌ی فردی، طبیعت و اجتماع، بنیان شعر نو را گذاشت. نویسنده با تحلیل نمونه‌هایی از شعر نیما و شاگردانش، به ویژگی‌های زبانی، تصویری و موسیقایی شعر نو اشاره کرده و تأثیر جریان‌های غربی مانند سمبولیسم و سوررئالیسم را بر شاعران معاصر بررسی کرده است. کتاب همچنین به جریان‌های مختلف پس از نیما، از جمله شعر سپید، موج نو، شعر حجم و گرایش‌های دیگر می‌پردازد و نقش هر یک را در تحول شعر معاصر ایران تحلیل می‌کند. در نهایت، نویسنده به چالش‌های شعر مدرن، از جمله ابهام، دشوارگویی، نقش خواننده در تفسیر شعر و تفاوت‌های شعر مدرن و پست‌مدرن اشاره کرده و نشان داده است که شعر نو فارسی چگونه با بهره‌گیری از تجربه‌های جهانی و بومی، به هویتی مستقل و چندلایه دست یافته است.

چرا باید کتاب مدرنیسم در شعر فارسی را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و مستند، به یکی از مهم‌ترین تحولات ادبیات معاصر ایران می‌پردازد و با بررسی دقیق آثار نیما یوشیج و شاگردانش، تصویری روشن از روند شکل‌گیری و گسترش مدرنیسم در شعر فارسی ارائه می‌دهد. نویسنده با اتکا به منابع معتبر و تجربه‌ی تدریس، توانسته است پیوند میان جریان‌های فکری غرب و تحولات شعر فارسی را به‌خوبی نشان دهد. کتاب نه‌تنها برای علاقه‌مندان به شعر و ادبیات معاصر، بلکه برای پژوهشگران حوزه‌ی نقد ادبی و تاریخ اندیشه نیز منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید. همچنین، با پرداختن به جریان‌های مختلف شعر نو و تحلیل سبک و زبان شاعران برجسته، امکان مقایسه و درک عمیق‌تر از شعر معاصر ایران را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران ادبیات فارسی، علاقه‌مندان به شعر معاصر، منتقدان ادبی و کسانی که به دنبال درک عمیق‌تر از تحولات فکری و هنری شعر نو در ایران هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که دغدغه‌ی شناخت جریان‌های ادبی مدرن و ارتباط آن‌ها با جامعه و فرهنگ ایران را دارند، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب مدرنیسم در شعر فارسی

«مدرنیسم یا تجدد، تحولی کلی و بنیادین بود که تمام عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی و ادبی را شامل می‌شد. این جریان از اواخر قرن نوزدهم در اروپا آغاز شد و به‌عنوان یک جریان ادبی تا حدود ۱۹۳۰ تداوم یافت و تأثیرات آن همچنان ادامه دارد. جریان مدرنیسم، خود به‌شدت متأثر از دو جریان اصلی از حدود نیمهٔ قرن هجدهم است که بدون درک آن دو، نمی‌توان مبانی مدرنیته یا تجدد را درک کرد. این دو جریان یکی مکتب اثبات‌گرایی یا پوزیتیویسم است و دیگر مکتب رمانتیسم. اثبات‌گرایان خود تا اندازه‌ای میراث‌دار عقل‌گرایان قرن هجدهم بودند. در قرن هجدهم با انقلاب علمی و صنعتی شرایط اقتصادی جدیدی در اروپا به وجود آمد. طبقهٔ جدیدی سربرآورد که بیشتر متکی بر شکل جدید تولید صنعتی و تجارت بود. برای این طبقهٔ شهرنشین قوانین سنتی و کلیسایی به کلی دست‌وپاگیر بود. علم و تکنولوژی برای پیشرفت خود ناچار بود عقل را در برابر سنت مطرح کند و برای ویران کردن نظم قدیم و ایجاد نظم تازه، پرچم عقل‌گرایی را علیه سنت‌گرایی برافرازد تا از قدرت کلیسا و نهادهای وابسته به زمین‌داران بزرگ بکاهد. این دوران آغاز عصر مدرن یا دورهٔ تجدد است. انسان مدرن سعی می‌کرد قوانین طبیعی را با تکیه بر عقل و خرد بشری و از راه تجربه بشناسد تا بر طبیعت چیره گردد. برای این کار آزادی و دموکراسی می‌خواست تا بتواند علیه نیروهای سنتی وارد عمل شود.»