کتاب محیط نهادی و خوشه های صنعتی و کسب و کار

کتاب محیط نهادی و خوشه‌ های صنعتی و کسب‌ و کار (عرصه‌ هایی نوین در توسعه شهری و منطقه‌ ای) نوشته‌ همایون نورایی، توسط انتشارات دانشگاه هنر اصفهان منتشر شده است. این کتاب به بررسی نقش نهادها و محیط نهادی در شکل‌گیری و توسعه‌ی خوشه‌های صنعتی و کسب‌وکار می‌پردازد و تلاش دارد مفاهیم و رویکردهای نوین توسعه‌ی شهری و منطقه‌ای را با تمرکز بر تجربه‌های داخلی و جهانی واکاوی کند. نویسنده با تکیه‌ بر پژوهش‌های نظری و تجربی، به‌ویژه تجربه‌ی خوشه‌های صنعتی سنگ در منطقه کلان‌شهری اصفهان، سعی کرده است تصویری روشن از اهمیت و کارکرد خوشه‌های صنعتی و محیط نهادی در فرآیند توسعه ارائه دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب محیط نهادی و خوشه های صنعتی و کسب و کار

کتاب محیط نهادی و خوشه‌های صنعتی و کسب‌وکار: عرصه‌هایی نوین در توسعه شهری و منطقه‌ای نوشته‌ همایون نورائی، به بررسی پیوند میان نهادها، محیط نهادی و خوشه‌های صنعتی در بستر توسعه‌ی شهری و منطقه‌ای می‌پردازد. این کتاب با رویکردی تحلیلی، ابتدا مفاهیم کلیدی مانند نهاد، محیط نهادی، توسعه‌ی شهری و خوشه‌های صنعتی را معرفی می‌کند و سپس به روند تحولات صنعتی در جهان و ایران می‌پردازد. ساختار کتاب در شش فصل تنظیم شده است؛ فصل‌های ابتدایی به مبانی نظری و تعاریف اختصاص یافته و در ادامه، نقش خوشه‌های صنعتی و محیط نهادی در توسعه شهری و منطقه‌ای بررسی شده است. 

بخش‌هایی از کتاب محیط نهادی و خوشه‌ های صنعتی و کسب‌وکار به تجارب جهانی (مانند ایتالیا، ترکیه، ژاپن و تایوان) و تجربه‌ی داخلی خوشه‌های صنعتی سنگ در اصفهان اختصاص دارد. نورایی با تحلیل این تجارب، تلاش کرده است تا درس‌هایی برای توسعه‌ی شهری و منطقه‌ای ایران ارائه کند. کتاب محیط نهادی و خوشه‌ های صنعتی و کسب‌ و کار، با تمرکز بر نقش نهادها و شبکه‌های کسب‌وکار، به‌ویژه در سطوح میانی توسعه، به یکی از موضوعات کمتر پرداخته‌شده در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای می‌پردازد و سعی دارد خلأ مطالعاتی موجود در این حوزه را پوشش دهد.

خلاصه کتاب محیط نهادی و خوشه های صنعتی و کسب و کار

کتاب محیط نهادی و خوشه‌های صنعتی و کسب‌ و کار بر اهمیت سطوح میانی توسعه، یعنی جایی میان سیاست‌های کلان و فعالیت‌های خُرد بنگاه‌ها، تأکید دارد. نورائی ابتدا مفهوم نهاد را به‌عنوان مجموعه‌ای از قواعد، هنجارها و باورهای مشترک که رفتار و تعاملات انسانی را شکل می‌دهد، شرح داده است. سپس رهیافت نهادی را به‌عنوان رویکردی که نقش نهادها را در توسعه‌ی مناطق برجسته می‌کند، معرفی کرده است. در ادامه، محیط نهادی به‌عنوان مجموعه‌ای از نهادهای رسمی و غیررسمی که بر رفتار بنگاه‌ها و افراد تأثیرگذار است، تعریف شده است. در بخش‌های بعدی، کتاب به بررسی روند تحولات صنعتی در جهان و ایران می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه توسعه‌ی صنعتی از انقلاب صنعتی نخست تا عصر حاضر، دگرگونی‌های گسترده‌ای در ساختار اقتصادی و اجتماعی جوامع ایجاد کرده است. 

نورایی با تحلیل سه مرحله‌ی اصلی انقلاب صنعتی، به نقش نهادها و محیط نهادی در تسهیل یا کندکردن این تحولات اشاره کرده است. در فصل‌های میانی، مفهوم خوشه‌های صنعتی و کسب‌وکار به‌عنوان تجمعی از بنگاه‌های کوچک و متوسط در یک منطقه‌ی جغرافیایی با پیوندهای اقتصادی، اجتماعی و تکنولوژیکی گسترده، بررسی شده است. کتاب ویژگی‌های خوشه‌های صنعتی، مزایای آن‌ها در توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی و کالبدی مناطق و نقش آن‌ها در افزایش رقابت‌پذیری، نوآوری و کارآفرینی را تحلیل کرده است. همچنین، به تفاوت خوشه‌های صنعتی با شهرک‌های صنعتی و مناطق ویژه‌ی اقتصادی از منظر مردمی‌بودن و مشارکت اجتماعی توجه شده است.

در بخش‌های پایانی، تجارب جهانی و داخلی در زمینه‌ی خوشه‌های صنعتی و محیط نهادی ارائه شده است. تجربه‌ی خوشه‌های صنعتی سنگ در منطقه‌ی کلان‌شهری اصفهان به‌عنوان نمونه‌ای از تأثیر محیط نهادی بر توسعه‌ی منطقه‌ای بررسی شده و درس‌هایی برای توسعه‌ی شهری و منطقه‌ای ایران استخراج شده است. نویسنده در نهایت تأکید می‌کند که توسعه‌ی چندجانبه‌ی شهری و منطقه‌ای تنها با وجود نهادهای پشتیبان و محیط نهادی مناسب امکان‌پذیر است و خوشه‌های صنعتی می‌توانند به‌عنوان نهادهایی در سطح میانی، نقش کلیدی در این فرآیند ایفا کنند.

چرا باید کتاب محیط نهادی و خوشه های صنعتی و کسب و کار را بخوانیم؟

کتاب محیط نهادی و خوشه‌های صنعتی و کسب‌وکار با تمرکز بر پیوند میان نهادها و توسعه صنعتی، تصویری جامع از نقش محیط نهادی در شکل‌گیری و موفقیت خوشه‌های صنعتی ارائه می‌دهد. این کتاب با تحلیل دقیق مفاهیم و ارائه‌ی نمونه‌های داخلی و جهانی، به خواننده کمک می‌کند تا اهمیت سطوح میانی توسعه را درک کند و دریابد که چگونه شبکه‌های کسب‌وکار و نهادهای محلی می‌توانند به توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی و کالبدی مناطق کمک کنند. همچنین، با بررسی تجربه‌ی خوشه‌های صنعتی سنگ در اصفهان، امکان مقایسه و تطبیق نظریه‌ها با واقعیت‌های ایران فراهم شده است. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال شناخت عمیق‌تر از فرایندهای توسعه شهری و منطقه‌ای هستند، منبعی ارزشمند به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های برنامه‌ریزی شهری، توسعه منطقه‌ای، اقتصاد، مدیریت صنعتی و سیاست‌گذاری توصیه می‌شود. همچنین به مدیران شهری، فعالان اقتصادی و کسانی که دغدغه توسعه پایدار و نقش نهادها در پیشبرد کسب‌وکارهای منطقه‌ای را دارند، پیشنهاد می‌شود.