کتاب نسل دوم احزاب

کتاب نسل دوم احزاب نوشته محمدمهدی اسلامی و سیدحامد حسینی و پژوهشی گفت‌وگومحور درباره‌ی تحزّب و نقش احزاب در ساختار سیاسی ایران معاصر است. این کتاب که توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده، کوشیده با گردآوری و بازخوانی مصاحبه‌ها و دیدگاه‌های چهره‌های شاخص سیاسی و مذهبی به بررسی ابعاد مختلف فعالیت حزبی در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ بپردازد. نویسندگان با رویکردی تحلیلی به‌سراغ تجربه‌های احزاب مختلف رفته و از خلال روایت‌های دست‌اول، به واکاوی نقاط قوت و ضعف، چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی تحزب در ایران پرداخته‌اند. این اثر علاوه‌بر تحلیل نظری، نمونه‌هایی از تجربه‌های عملی و تاریخی احزاب را در قالب گفت‌وگو با معماران سیاست ایران ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نسل دوم احزاب اثر محمدمهدی اسلامی و سیدحامد حسینی

کتاب نسل دوم احزاب (بیست روایت از معماران سیاست) با تمرکز بر تحزّب اسلامی و نقش احزاب در ساختار سیاسی ایران، مجموعه‌ای از گفت‌وگوها و تحلیل‌ها را گردآوری کرده که طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳ با چهره‌های برجسته‌ی سیاسی، مذهبی و فعالان حزبی انجام شده است. محمدمهدی اسلامی و سیدحامد حسینی، نویسندگان این کتاب تلاش کرده‌اند با بازخوانی تجربه‌های احزاب پس از انقلاب ۱۳۵۷ به‌ویژه پس از تعطیلی حزب جمهوری اسلامی و آغاز دوره‌ی جدیدی از فعالیت‌های حزبی، تصویری روشن از فرازونشیب‌های تحزب در ایران ارائه دهند. ساختار کتاب مبتنی‌بر روایت‌های دست‌اول و تحلیل‌های انتقادی است و هر فصل به بررسی دیدگاه‌ها و تجربه‌های افراد مختلف درباره‌ی ماهیت، کارکرد و آسیب‌های احزاب اختصاص یافته است. در این میان، تفاوت میان حزب قدرت‌طلب و حزب آگاهی‌بخش، نقش روحانیت در سیاست، چالش‌های وحدت اصول‌گرایان و تجربه‌ی احزاب دولت‌ساخته یا وابسته به قدرت، از جمله‌ی محورهای اصلی بحث است. کتاب نسل دوم احزاب نه‌تنها به بررسی نظری تحزّب اسلامی پرداخته، بلکه با مرور کارنامه‌ی احزاب و ائتلاف‌های سیاسی، به آسیب‌شناسی و آینده‌پژوهی این پدیده توجه نشان داده است.

خلاصه کتاب نسل دوم احزاب

کتاب با واکاوی تحزّب در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ به‌دنبال پاسخ این پرسش است که چرا فعالیت حزبی در ایران همواره با چالش و سوءتفاهم همراه بوده است. نویسندگان با نقل دیدگاه‌های رهبر انقلاب درباره‌ی معنای صحیح حزب و تفاوت آن با الگوهای غربی، زمینه‌ی بحث را فراهم کرده‌اند. آن‌ها با مرور تجربه‌ی احزاب دولت‌ساخته و ائتلاف‌های انتخاباتی کوتاه‌مدت به این نتیجه رسیده‌اند که فقدان احزاب ریشه‌دار و پاسخ‌گو، یکی از دلایل اصلی ضعف پاسخ‌گویی و بی‌ثباتی سیاسی در ایران است. در بخش‌های مختلف کتاب، روایت‌هایی از چهره‌هایی چون آیت‌الله مهدوی کنی، آیت‌الله مصباح یزدی، آیت‌الله رئیسی، آیت‌الله علم‌الهدی و حبیب‌الله عسگراولادی آمده که هرکدام از زاویه‌ای به موضوع تحزّب و نقش احزاب در هدایت جامعه، کادرسازی و حفظ اصول انقلاب پرداخته‌اند. محورهای اصلی بحث شامل تمایز حزب قدرت‌طلب و حزب آگاهی‌بخش، ضرورت وحدت اصول‌گرایان، آسیب‌های احزاب وابسته به قدرت و اهمیت حفظ اصول و ارزش‌های انقلاب در فعالیت حزبی است. کتاب با تأکید بر تجربه‌های تاریخی و تحلیل‌های انتقادی به این جمع‌بندی رسیده که تحزب اسلامی باید بر پایه‌ی هدایت فکری، تعاون بر تقوا و پاسداری از ارزش‌ها شکل بگیرد و از الگوهای صرفاً قدرت‌محور فاصله گیرد.

چرا باید کتاب نسل دوم احزاب را بخوانیم؟

کتاب نسل دوم احزاب اثری است که با گردآوری روایت‌های دست‌اول و تحلیل‌های انتقادی به یکی از مهم‌ترین موضوعات سیاست معاصر ایران پرداخته است. این کتاب با ارائه‌ی تجربه‌های واقعی و تحلیل‌های مستند از زبان معماران سیاست، امکان شناخت عمیق‌تر ماهیت، کارکرد و آسیب‌های احزاب در ایران را فراهم کرده است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر نه‌تنها با تاریخچه و فرازونشیب‌های تحزّب در ایران آشنا می‌شود، بلکه با دیدگاه‌های متنوع درباره‌ی آینده‌ی فعالیت حزبی و ضرورت بازتعریف نقش احزاب در جامعه‌ی ایرانی روبه‌رو خواهد شد. این کتاب فرصتی برای بازاندیشی درباره‌ی نسبت دین، سیاست و تشکل‌یابی در ایران معاصر است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران و علاقه‌مندان حوزه‌ی سیاست، دانشجویان علوم سیاسی، فعالان حزبی و کسانی که دغدغه‌ی شناخت ساختار قدرت و تحزّب در ایران را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر برای کسانی که به‌دنبال تحلیل‌های عمیق درباره‌ی رابطه‌ی دین و سیاست و آسیب‌شناسی فعالیت حزبی در ایران هستند، مفید است.

بخشی از کتاب نسل دوم احزاب

«سید محمدرضا خاتمی: از عملکرد مجلس ششم دفاع می‌کنم

دکتر سید محمدرضا خاتمی متولد ۱۳۳۸ برادر کوچک‌تر سید محمد خاتمی، پنجمین رئیس‌جمهور، است. او پزشک و سیاست‌مدار اصلاح‌طلب ایرانی از دانشجویان پیرو خط امام در آبان ‌۱۳۵۸ در تصرف لانهٔ جاسوسی بوده است و بعد از پیروزی برادر بزرگ‌تر در انتخابات ۱۳۷۶ در عرصهٔ سیاسی کشور شناخته شد. او نایب‌رئیس مجلس ششم و سال‌ها دبیرکل سابق جبههٔ مشارکت بود. وی همچنین عضو فعلی شورای مرکزی است. در این گفت‌وگو، به بررسی دیدگاه‌ها و عملکرد حزب مشارکت پرداخته‌ایم.

-چرا حزب مشارکت تشکیل شد و چه انگیزه‌ای پشت آن وجود داشت؟

اگر به افراد تشکیل‌دهندهٔ حزب مشارکت، اعم از مؤسسان یا گردانندگان آن، نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که آن‌ها کسانی هستند که دارای عقبهٔ فکری و سیاسی کاملاً مشخص و طولانی‌مدتی هستند و حداقل سابقه‌شان به شروع انقلاب برمی‌گردد. گرچه بسیاری از آن‌ها قبل از آن در دانشگاه‌ها با هم ارتباطات سازمان‌یافته‌ای چه در قالب تشکل‌های دانشجویی و حتی چه در قالب فعالیت‌های غیردانشجویی سیاسی داشتند. با این عقبهٔ فکری، در طول سال‌های بعد از انقلاب، به‌خصوص سال‌های جنگ، با همدیگر ارتباط داشتند، رایزنی می‌کردند و نسبت به مسائل روز و همین‌طور بنیان‌های فکری و ایدئولوژیک تبادل آرا و نظر داشتند. بعد از رحلت امام خمینی و شرایط جدیدی که در کشور ایجاد شد، جنگ تمام شده و دوران جدیدی شروع شده و حتی رسماً هم استراتژی‌های جدیدی برای ادارهٔ کشورـ در قالب توسعه اعم از توسعهٔ اقتصادی و توسعه‌های دیگرـ تعریف شده بود. برای این دوستان ما فراغتی حاصل شد که به دور از درگیری‌های اجرایی و مناصب و مدیریت‌های خاصی که داشتند ارتباطاتشان را گسترده‌تر کنند و از این وقت فراغت استفاده کنند و به سازماندهی خود بپردازند و به دنبال این بودند که حاصل این انسجام فکری و عملی در قالب یک سازمان تجلی کند. در آن زمان، بحث اینکه اسم این سازمان حزب باشد یا نباشد نبود.»