کتاب نمایشی که خراب شد

چاپ دوم کتاب نمایشی که خراب شد (The play that goes wrong) نوشته هنری لویس و جاناتان سایر و هنری شیلدز، ترجمه ماهرخ سلیمانی پور و ویراسته مرجان خانیان در سال ۱۴۰۴ توسط نشر سنجاق به‌صورت الکترونیکی منتشر شده است. این نمایشنامه‌ی کمدی از انگلستان با الهام از اجراهای گروه تئاتر آشوب در لندن نوشته شده تا داستان یک گروه تئاتر آماتور را روایت کند؛ گروهی که در تلاش برای اجرای یک نمایش معمایی پیرامون قتل با مجموعه‌ای از اتفاقات پیش‌بینی‌نشده و اشتباهات خنده‌دار روبه‌رو می‌شود. این نمایشنامه موقعیت‌های طنز، بداهه‌پردازی و شوخی‌هایی دارد که شخصیت‌ها و حتی ساختار اثر را به چالش می‌کشد. این نمایشنامه با استقبال فراوانی روبه‌رو شده و جوایز متعددی کسب کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نمایشی که خراب شد

چاپ دوم کتاب نمایشی که خراب شد به قلم هنری لویس (Henry Lewis) و جاناتان سایر (Jonathan Sayer) و هنری شیلدز (Henry Shields)، داستان گروه تئاتری را روایت می‌کند که قصد دارد نمایشی جنایی با عنوان قتل در خانه‌ی اربابی هاوِرشام را اجرا کند. از همان ابتدای اجرا هیچ چیز طبق برنامه پیش نمی‌رود و هرج‌ومرج، اشتباهات فنی، فراموشی دیالوگ‌ها و خرابکاری‌های پشت‌صحنهْ نمایش را به‌سمت فاجعه‌ای خنده‌دار سوق می‌دهد. ساختار کتاب بر پایه‌ی نمایش در نمایش است؛ یعنی تماشاگران نه‌تنها شاهد داستان قتل هستند، بلکه پشت‌پرده‌ی اجرای پر از اشتباه و تلاش‌های بی‌نتیجه‌ی بازیگران را هم می‌بینند. شخصیت‌ها هرکدام با ویژگی‌های خاص خود درگیر مشکلاتی می‌شوند که گاهی به بداهه‌گویی و گاه به طنز موقعیت منجر می‌شود. نویسندگان با بهره‌گیری از طنز موقعیت و بازی با کلیشه‌های تئاتریْ اثری خلق کرده‌اند که هم به تئاتر و هم به خودِ نمایشنامه‌نویسی طعنه می‌زند و مرز میان اجرا و واقعیت را محو می‌کند.

خلاصه داستان نمایشی که خراب شد

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان نمایشنامه را فاش می‌کند!

نمایشنامه با شب افتتاحیه‌ی نمایشی به نام قتل در خانه‌ی اربابی هاوِرشام آغاز می‌شود. گروهی از بازیگران آماتور با شوروشوق فراوان آماده‌ی اجرای نمایشی معمایی هستند، اما از لحظه‌ی ورود تماشاگران، نشانه‌های آشفتگی و بی‌نظمی در پشت‌صحنه و روی صحنه دیده می‌شود. مدیر صحنه درگیر نصب طاقچه است، اپراتور نور و صدا دنبال سی‌دی گمشده می‌گردد و بازیگران دیالوگ‌ها را فراموش می‌کنند یا اشتباه می‌گویند. با شروع نمایش، ماجرای قتل چارلز هاوِرشام در خانه‌ی اربابی روایت می‌شود، اما هرچه پیش می‌رود، اشتباهات فنی، خرابکاری‌های صحنه، فراموشی نقش‌ها و دخالت عوامل پشت‌صحنهْ روند داستان را به هم می‌ریزد. شخصیت‌ها گاه دیالوگ‌ها را از روی دست می‌خوانند، گاهی وسایل صحنه خراب می‌شود و گاه اتفاقات غیرمنتظره مثل آتش‌گرفتن سطل زغال یا گیرکردن بالابر، همه‌چیز را به هم می‌ریزد. روابط میان شخصیت‌ها هم پیچیده‌تر می‌شود و رازهایی مثل خیانت، حسادت و رقابت‌های شخصی آشکار می‌شود. نمایش به آشوبی تمام‌عیار تبدیل می‌شود که مرز میان داستان قتل و واقعیت اجرای تئاتر را از بین می‌برد و تماشاگر را با موجی از شوخی و طنز روبه‌رو می‌کند.

چرا باید کتاب نمایشی که خراب شد را بخوانیم؟

نمایشنامه‌ی نمایشی که خراب شد با ترکیب طنز موقعیت، شوخی‌های کلامی و خرابکاری‌های عمدیْ تجربه‌ای دیگر از خواندن نمایشنامه را رقم می‌زند. این کتاب هم به علاقه‌مندان تئاتر و هم به کسانی که به‌دنبال اثری سرگرم‌کننده و پر از خلاقیت هستند، پیشنهاد می‌شود. نویسندگان با بازی با قواعد تئاتر و تمهید نمایش در نمایش، اثری خلق کرده‌اند که به کلیشه‌های رایج طعنه می‌زند و لحظات غیرمنتظره و خنده‌داری می‌آفریند. خواندن این متن نمایشی فرصتی است برای آشنایی با پشت‌پرده‌ی اجراهای تئاتری و تجربه‌ی طنزی که از دل اشتباهات و ناکامی‌ها بیرون می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این نمایشنامه‌ی کمدی به علاقه‌مندان تئاتر و ادبیات نمایشی معاصر انگلستان، دوستداران طنز موقعیت، دانشجویان و فعالان هنرهای نمایشی و کسانی که به‌دنبال تجربه‌ای متفاوت و خنده‌دار از یک نمایشنامه هستند، پیشنهاد می‌شود. همچنین این نمایشنامه به کسانی که به پشت‌صحنه‌ی اجراها و اشتباهات انسانی علاقه دارند، توصیه می‌شود.

درباره هنری لویس

هنری ویلیام لویس (Henry Lewis) متولد ۲۱ نوامبر ۱۹۸۸، بازیگر، نمایشنامه‌نویس بریتانیایی و هم‌بنیان‌گذار گروه Mischief Theatre است. او و همکارانش نمایش‌های گوناگونی را خلق کرده‌اند. هنری لویس علاوه‌بر نویسندگی، در بسیاری از این آثار نقش‌آفرینی کرده است. او همچنین مجری برنامه‌ی تلویزیونی بازی روزانه‌ی Riddiculous در شبکه‌ی ITV بوده است. این نویسنده فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۲۰۰۸ آغاز کرد. آثار او در تئاترهای برجسته‌ای مانند West End و برادوی اجرا شده‌اند. هنری لویس علاوه‌بر تئاتر در تلویزیون فعال بوده و در مجموعه‌هایی چون The Goes Wrong Show و برنامه‌های ویژه‌ی کریسمس BBC حضور داشته است. او همچنین کتاب‌ها و متن‌های نمایشی مرتبط با آثارش را منتشر کرده که ازجمله‌ی آن‌ها می‌توان به The Play That Goes Wrong، Groan Ups، Mystery Agency و Mind Mangler: Member of the Tragic Circle اشاره کرد. هنری لویس با ترکیب نویسندگی، بازیگری و تولید، نقشی کلیدی در موفقیت و محبوبیت آثار Mischief Theatre در صحنه‌های بین‌المللی داشته است.

درباره جاناتان سایر

جاناتان سایر (Jonathan Sayer) بازیگر و نمایشنامه‌نویس بریتانیایی و یکی از بنیان‌گذاران گروه Mischief Theatre است که آثار موفقی را خلق کرده است. او فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۲۰۰۸ همزمان با تحصیل در دوره‌ی بنیادین دراماتیک در آکادمی موسیقی و هنرهای نمایشی لندن آغاز کرد. جاناتان سایر به‌عنوان نویسنده و بازیگر در بسیاری از این نمایش‌ها حضور داشته است. آثار او علاوه‌بر صحنه‌ی تئاتر در تلویزیون نیز پخش شده‌اند. او در برنامه‌هایی مانند Peter Pan Goes Wrong، A Christmas Carol Goes Wrong و The Goes Wrong Show نقش‌آفرینی کرده است.

درباره هنری شیلدز

هنری جیمز ویلیام شیلدز (Henry Shields) متولد ۲۱ اوت ۱۹۸۸، نمایشنامه‌نویس و بازیگری انگلیسی است. ابتدا در دانشگاه رشته‌ی پرستاری خواند، اما پس از یک سال ترک تحصیل کرد و در آزمون ورودی مدرسه‌ی درام شرکت کرد و موفق به پذیرش در آکادمی موسیقی و هنرهای نمایشی لندن (LAMDA) شد. در همان‌جا با همکارانی آشنا شد که بعدها با آن‌ها شرکت تئاتر Mischief Theatre را تأسیس کرد. او بیشتر به‌خاطر بازی در نمایش‌های The Play That Goes Wrong، Peter Pan Goes Wrong و The Comedy About a Bank Robbery شناخته می‌شود؛ آثاری که همراه با هنری لویس و جاناتان سایر آن‌ها را نوشته است. هنری شیلدز سه بار نامزد دریافت جایزه‌ی اولیویه در بخش بهترین کمدی جدید شده و در سال ۲۰۱۵ برای The Play That Goes Wrong این جایزه را کسب کرده است.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

نمایشنامه/ نمایشِ نمایشی که خراب شد اثر گروه تئاتر میشیف تئاتر (Mischief Theatre) افتخارات مهمی کسب کرده؛ ازجمله دریافت جایزه‌ی اولیویه برای بهترین کمدی جدید در سال ۲۰۱۵ در وست‌اند و جایزه‌ی تونی برای بهترین طراحی صحنه در سال ۲۰۱۷ برای اجرای برادوی؛ به‌همراه نامزدی‌های دیگر در بخش بهترین نمایش و عناصر مختلف طراحی که جایگاه آن را به‌عنوان یک کمدی اسلپ‌استیک موفق تثبیت کرده است.

نویسندگان این نمایشنامه، جوایز گوناگونی را در طول عمر هنری خود دریافت کرده‌اند:

از مهم‌ترین افتخارات و جوایز هنری لویس (Henry Lewis) می‌توان به دریافت جایزه‌ی واتس‌آن‌استیج برای بهترین کمدی جدید در سال ۲۰۱۴ برای نمایشنامه‌ی نمایشی که خراب شد اشاره کرد؛ همچنین نمایش تولیدشده براساس این نمایشنامه در سال ۲۰۱۵ موفق به کسب جایزه‌ی معتبر لارنس اولیویه شد. هنری لویس در سال‌های بعد نیز چندین‌بار نامزد این جایزه در بخش بهترین کمدی جدید شد. از دیگر افتخارات شاخص این نویسنده می‌توان اشاره کرد به کسب جایزه‌ی مولیر برای بهترین کمدی. او همچنین در جوایز مهمی چون Drama League Awards، Drama Desk Awards، Outer Critics Circle Awards و Broadway.com Audience Choice Awards نامزد یا برنده شده است.

از مهم‌ترین جوایز و افتخارات جاناتان سایر (Jonathan Sayer) می‌توان به کسب جایزه‌ی واتس‌آن‌استیج برای بهترین کمدی جدید در سال ۲۰۱۴ برای نمایشنامه‌ی نمایشی که خراب شد اشاره کرد؛ همچنین نمایش تولیدشده براساس این نمایشنامه در سال ۲۰۱۵ موفق به کسب جایزه‌ی معتبر لارنس اولیویه شد. جاناتان سایر در سال‌های بعد نیز جوایزی از جمله Peter Pan Goes Wrong، The Comedy About a Bank Robbery و Magic Goes Wrong را دریافت کرد.

از مهم‌ترین جوایز و افتخارات هنری شیلدز (Henry Shields) می‌توان به دریافت جایزه‌ی واتس‌آن‌استیج برای بهترین کمدی جدید در سال ۲۰۱۴ برای نمایش نمایشی که خراب شد اشاره کرد؛ همچنین نمایش تولیدشده براساس این نمایشنامه در سال ۲۰۱۵ موفق به کسب جایزه‌ی معتبر لارنس اولیویه شد. هنری شیلدز در سال‌های بعد نیز نامزد دریافت جایزه‌ی لارنس اولیویه در بخش بهترین کمدی جدید شد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

مقاله‌ای در روزنامه‌ی گاردین به بررسی موفقیت خیره‌کننده‌ی نمایشنامه‌ی کمدیِ نمایشی که خراب شد (The Play That Went Wrong) پرداخته است. یک اجرای کوچک در اتاقی بالای میخانه‌ای در لندن چگونه به پدیده‌ای جهانی و پرسود تبدیل شد؟ این نمایشنامه، روایتی هجوآمیز از تلاش ناکام یک گروه تئاتر آماتور برای اجرای درامی جنایی است که در آن فجایع فیزیکی، فروپاشی دکور و اشتباهات بازیگران به‌شکلی دقیق و زمان‌بندی‌شده رخ می‌دهد. مقاله تأکید می‌کند که جذابیت اصلی این اثر در تکیه بر کمدی فیزیکی است؛ آنچه باعث شده این اثر در ده‌ها کشور اجرا و به یکی از موفق‌ترین صادرات فرهنگی تئاتر بریتانیا در دوران معاصر تبدیل شود.

بخشی از کتاب نمایشی که خراب شد

«پرده دوم

[موزیک مربوط به نمایش پخش می‌شود. نور سالن کم شده و کریس دوباره از میان پرده‌های صحنه نمایش بیرون می‌آید. نورافکن سالن به سمت او می‌رود.]

کریس: خانم‌ها و آقایان دوباره عصرتون به خیر، امیدوارم از استراحت بین دو پرده لذت بُرده باشین. چند لحظه دیگه ادامه نمایش رو خواهیم داشت. باید بگم از اینکه اکثریت برای دیدن قسمت دوم نمایش برگشتین خیلی خوشحالم.

خوب مشخصاً دروغه اگه بگم پرده اول کاملاً اون‌طوری که باید اجرا شد. ما یه چند تا مشکل کوچیک داشتیم که شایدم متوجه نشده باشین، اما بالاخره این مشکلات توی شب افتتاحیه همه نمایش‌ها ممکنه به وجود بیاد و این اجرا قطعاً بدترین و اولین اجرای گروه ما نبوده. به‌هیچ‌وجه!

اجرای پارسال ما از نمایش «جوزف و کت جادویی رنگارنگ» شروع خیلی ضعیفی داشت؛ چون نفهمیدیم طراح صحنه ما کوررنگی داشته! به هر حال قبل اینکه بریم برای اجرای پرده دوم، یک هشدار...

[ناگهان صدای تِری‌وُر می‌آید که در بی‌سیم صحبت می‌کند و مزاحم صحبت‌های کریس می‌شود.]

تِری‌وُر: [در بی‌سیم صحبت می‌کند] خیلی بد می‌شه اگر بخوایم راستش رو بگیم.

کریس: قبل از ادامه...

تِری‌وُر: [در بی‌سیم صحبت می‌کند] آره، بی‌هوشه، هنوزم سگه رو پیدا نکردیم...

کریس: قبل از ادامه نمایش از طرف مسئول ایمنی و سلامتی سالن هشدار داده شده: می‌شه خواهش کنم هرکسی که از بستنی با طعم وانیل-تمشک در مدت استراحت بین دو اجرا خورده، فوراً به قسمت کمک‌های پزشکی مراجعه کنه و حالا بدون معطلی بریم برای دیدن ادامه نمایش «قتل در خانه اربابی هاوِرشام». لطفاً تشویق بفرمایید. [و خارج می‌شود.]

[موزیک اول نمایش پخش می‌شود و پرده‌ها بالا می‌روند. آنی، مَکس، رابرت، دِنیس و دستیاران پشت صحنه در حال نصب تابلو، لوله صدارسان، فشارسنج و پرده روی دیوار هستند. ناگهان همگی متوجه تماشاگران می‌شوند. کریس عصبانی از یک طرف صحنه وارد می‌شود. بالارفتن پرده‌ها متوقف می‌شود و پرده‌ها دوباره پایین می‌آیند. مکث. پرده‌ها بالا می‌روند. همگی در آخرین موقعیت پرده اول قرار گرفته‌اند. جاناتان و مَکس حضور ندارند. همه وسایل سر جایشان هستند. مکث.]»