کتاب خواب آشفته شهر

کتاب خواب آشفته شهر نوشته‌ وفا مصطفی‌ پور کیاسری که توسط انتشارات پژوهش سرا منتشر شده، اثری در قالب نمایشنامه‌ی رادیویی است. این کتاب با بهره‌گیری از عناصر شنیداری و روایی، داستانی تاریخی و پرکشش را در بستر طبرستان قرون میانه روایت می‌کند. شخصیت‌های اصلی آن، از جمله اسپهبد فخرالملوک رستم باوند، مهرویه، منکوبرز داروغه و زال، درگیر ماجراهایی پیچیده و پررمزوراز می‌شوند که با مضامین قدرت، خیانت، عشق و سرنوشت گره خورده است. ساختار کتاب به‌صورت چندین بخش و پرده تنظیم شده و دیالوگ‌های زنده و فضاسازی شنیداری، حال‌وهوای خاص نمایشنامه‌های رادیویی را به متن منتقل کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خواب آشفته شهر

کتاب خواب آشفته‌ی شهر (نمایشنامه‌ی رادیویی) اثری است که در قالب نمایشنامه‌ی رادیویی نوشته شده و فضای تاریخی طبرستان را در قرن ششم هجری به تصویر می‌کشد. وفا مصطفی‌ پور کیاسری باتکیه‌بر سنت نمایشنامه‌نویسی رادیویی، داستانی چندلایه و پرتعلیق را خلق کرده است که در آن شخصیت‌ها درگیر کشمکش‌های قدرت، توطئه و روابط انسانی می‌شوند. کتاب با مقدمه‌هایی از ناشر و مدیران هنری رادیو آغاز می‌شود و اهمیت نمایشنامه‌های رادیویی را در فرهنگ معاصر ایران برجسته می‌کند. 

ساختار اثر به‌صورت چند پرده و بخش تنظیم شده و هر بخش با دیالوگ‌های دقیق و فضاسازی صوتی، مخاطب را به دنیای پرتنش و رازآلود شخصیت‌ها می‌برد. روایت داستان، علاوه‌بر پرداختن به مسائل سیاسی و اجتماعی، به روابط عاطفی و دغدغه‌های فردی شخصیت‌ها نیز توجه دارد. نمایشنامه‌ی رادیویی خوای آشفته‌ی شهر اثر وفا مصطفی‌ پور کیاسری، نمونه‌ای از تلاش برای احیای متون شنیداری و انتقال آن‌ها به قالب مکتوب است که می‌تواند برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی و تاریخ ایران جذاب باشد.

خلاصه داستان نمایشنامه خواب آشفته شهر

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

داستان خواب آشفته‌ی شهر در طبرستان قرن ششم هجری می‌گذرد و با ورود شخصیتی مرموز به نام زال به شکارگاه اسپهبد فخرالملوک رستم باوند آغاز می‌شود. زال با کوزه‌ای اسرارآمیز که گفته می‌شود حاوی اکسیر جوانی یا ملک انگبین است، وارد ماجرا شده و این پیشکش را به اسپهبد تقدیم می‌کند، اما درون کوزه، به‌جای اکسیر، پنجه‌ای بریده قرار دارد که نشانه‌ای از تهدید و توطئه است. در ادامه، اسپهبد و اطرافیانش درگیر رمزگشایی از این پیام و مقابله با خطرات پنهان می‌شوند. 

شخصیت‌هایی مانند مهرویه (همسر اسپهبد)، منکوبرز داروغه، سهراب و خورزاد هرکدام نقش‌هایی کلیدی در پیشبرد داستان دارند. روابط میان شخصیت‌ها، از جمله عشق، حسادت، وفاداری و خیانت، در بستر حوادث سیاسی و اجتماعی آن دوران شکل می‌گیرد. در بخش‌هایی از داستان، توطئه‌هایی برای به‌دست‌آوردن قدرت و حذف رقبا شکل می‌گیرد. علاءالدوله، عموی اسپهبد و توران خاتون، شاهزاده سلجوقی، در پی دستیابی به حکومت و حذف اسپهبد هستند. زال به‌عنوان واسطه‌ای میان این دو جبهه عمل می‌کند و با نقشه‌هایی پیچیده، فضای داستان را پرتنش و غیرقابل پیش‌بینی می‌سازد. 

در کنار این کشمکش‌ها، روابط عاطفی و انسانی نیز پررنگ است؛ از جمله رابطه‌ی عاشقانه‌ی اسپهبد و مهرویه، دغدغه‌های محمد بن شهرآشوب و صبح گل و سرنوشت فتنه، زنی که درگیر ماجراهای داروغه و زال می‌شود. داستان با سفر اسپهبد به سپاهان و تلاش برای حفظ قدرت و شرافت خانوادگی ادامه می‌یابد و شخصیت‌ها هرکدام با چالش‌های اخلاقی و سرنوشت‌ساز روبه‌رو می‌شوند. فضای داستان، آمیخته با رمزوراز، تعلیق و دیالوگ‌های پرکشش، مخاطب را تا انتها با خود همراه می‌کند.

چرا باید کتاب خواب آشفته شهر را بخوانیم؟

کتاب خواب آشفته‌ی شهر با بهره‌گیری از قالب نمایشنامه‌ی رادیویی، تجربه‌ای متفاوت از روایت تاریخی و درام را ارائه می‌دهد. این کتاب نه‌تنها به بازآفرینی فضای طبرستان و مناسبات قدرت در قرون میانه می‌پردازد، بلکه با شخصیت‌پردازی دقیق و دیالوگ‌های شنیداری، مخاطب را به دنیایی پر از رمزوراز و تعلیق می‌برد. استفاده از عناصر صوتی و فضاسازی شنیداری، حال‌وهوای خاصی به متن بخشیده و آن را از دیگر آثار نمایشی متمایز کرده است. 

خواندن این کتاب فرصتی است برای آشنایی با شیوه‌ی نگارش نمایشنامه‌های رادیویی و درک ظرفیت‌های این قالب در انتقال احساسات، فضاها و کشمکش‌های انسانی؛ همچنین اثر به موضوعاتی چون قدرت، خیانت، عشق و سرنوشت می‌پردازد و با روایت چندلایه، امکان تحلیل و تفسیرهای گوناگون را فراهم می‌آورد. علاقه‌مندان به تاریخ، ادبیات نمایشی و روایت‌های غیرمتعارف، می‌توانند از خواندن این اثر دستاوردهای تازه‌ای به‌ دست آورند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب خواب آشفته‌ی شهر به علاقه‌مندان نمایشنامه، پژوهشگران ادبیات نمایشی، دانشجویان رشته‌های هنر و تاریخ و کسانی که به روایت‌های تاریخی و داستان‌های پرتعلیق علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین این کتاب برای افرادی که به‌دنبال تجربه‌ی متفاوتی از روایت شنیداری و فضاسازی صوتی در قالب متن هستند، مناسب است.

بخشی از کتاب خواب آشفته شهر

«نمایش رادیویی، هنری است که از دل صدا زاده می‌شود و جهانی کامل را تنها با زبان صدا سکوت و موسیقی می‌سازد. رسانه‌ای شنیداری که نه بر تصویر، بلکه بر تخیل مخاطب تکیه دارد. در جهانی که تصویر بر همه چیز غلبه کرده است، نمایش رادیویی همچنان بر آن است تا قدرت زبان و صدا را به رخ بکشد؛ زبانی که نه فقط در قالب دیالوگ، بلکه در افكت مكث، سکوت، موسیقی و ریتم جاری‌ست. این هنر، بیش از آنکه به بازنمایی بصری وابسته باشد، به نشانه‌شناسی صوتی و کلامی تکیه دارد؛ نشانه‌هایی که با هدف تجسم رویدادها و شخصیت‌ها در ذهن شنونده عمل می‌کنند و حس مشترک و انتخاب شخصی را در فضای مخاطب می‌سازند. به همین دلیل، درام شنیداری را می‌توان «هنر با گوش دیدن» نامید. پیدایش نمایش رادیویی به نخستین روزهای تولد رسانه‌ی رادیو بازمی‌گردد.»