کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت گرایی دینی

کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت‌ گرایی دینی که توسط انتشارات بین‌ المللی الهدی منتشر شده، مجموعه‌ای از مقالات و سخنرانی‌های ارائه‌شده در دور دوم گفت‌وگوی دینی میان مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌ها و شورای پاپی گفت‌وگوی ادیان واتیکان است که در سال ۱۳۷۸ در شهر رم برگزار شد. این کتاب به کوشش گروه گفت‌وگوی اسلام با مسیحیت کاتولیک و یهودیت مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌ها گردآوری و تنظیم شده است. اندیشمندان مسلمان و مسیحی در این اثر به بررسی ابعاد مختلف کثرت‌گرایی دینی، تعامل ادیان، حقوق اقلیت‌های دینی و زمینه‌های همکاری میان اسلام و مسیحیت می‌پردازند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت گرایی دینی

کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت‌گرایی دینی (دور دوم گفت‌وگوی دینی با واتیکان، رم ۱۳۷۸) به قلم جمعی از اندیشمندان و با تنظیم گروه گفت‌وگوی اسلام با مسیحیت کاتولیک و یهودیت، مجموعه‌ای از مقالات و سخنرانی‌های ارائه‌شده در یک نشست بین‌الادیانی است. این نشست در رم و با حضور نمایندگان برجسته از هر دو دین برگزار شده و هدف آن بررسی و گفت‌وگو درباره‌ی مفهوم کثرت‌گرایی دینی، جایگاه آن در سنت‌های اسلامی و مسیحی و راه‌های همزیستی و همکاری میان پیروان ادیان مختلف است. 

ساختار کتاب حاضر بر پایه‌ی ارائه‌ی مقالات مستقل از صاحب‌نظران هر دو طرف شکل گرفته و موضوعاتی چون تاریخچه‌ی پلورالیسم دینی، آموزه‌های دینی درباره‌ی گفت‌وگو، حقوق اقلیت‌های دینی، تجربه‌ی تاریخی پلورالیسم و چالش‌های معاصر در این حوزه را در بر می‌گیرد. هر مقاله با رویکردی تحلیلی و تطبیقی به موضوعات می‌پردازد و تلاش شده است تا ضمن بیان دیدگاه‌های هر دین، نقاط اشتراک و تفاوت‌ها نیز روشن شود. این کتاب فضایی برای تبادل نظر و هم‌اندیشی میان اندیشمندان مسلمان و مسیحی فراهم آورده و به‌ویژه بر اهمیت گفت‌وگو و همکاری برای حل مسائل مشترک تأکید دارد.

خلاصه کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت گرایی دینی

کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت‌گرایی دینی با مقدمه‌ای آغاز می‌شود که اهمیت گفت‌وگو و همکاری میان تمدن‌های دینی را برجسته می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که هدف از گفت‌وگو، اثبات حقانیت یا بطلان یک مذهب نیست، بلکه رسیدن به نقاط مشترک برای همکاری و همزیستی است. در ادامه، مقالاتی از اندیشمندان مسلمان و مسیحی ارائه شده که هریک از زاویه‌ای به موضوع کثرت‌گرایی دینی می‌پردازند. 

در مقاله‌ای از محمد عبدخدایی، نقش گفت‌وگو در رفع سوءتفاهم‌ها و ایجاد تفاهم میان پیروان ادیان بررسی شده و بر محورهای مشترک ادیان الهی مانند ایمان به خدای یکتا و ارزش‌های اخلاقی تأکید شده است. فلیکس ماکادو ازسوی مسیحیان، روند تاریخی رویکرد کلیسای کاتولیک به گفت‌وگوی ادیان را شرح داده و بیان می‌کند که کلیسا چگونه به‌تدریج به ارزش و احترام برای سایر ادیان و گفت‌وگو با آن‌ها رسیده است. او همچنین به نقش محبت و شناخت متقابل در روابط بین‌ادیانی اشاره می‌کند. 

محمدباقر انصاری در مقاله‌ای به بررسی مفهوم پلورالیسم دینی از منظر فلسفی و تاریخی می‌پردازد و نشان می‌دهد که کثرت‌گرایی نه‌تنها در حوزه‌ی دین، بلکه در سایر حوزه‌های معرفتی نیز مطرح بوده است. او با مرور سیر تاریخی تفکر در غرب و اسلام، جایگاه عقل و وحی را در مواجهه با برداشت‌های مختلف از متون دینی تحلیل می‌کند و به این نکته می‌پردازد که وجود قرائت‌های متفاوت لزوماً به فروپاشی بنیادهای دینی منجر نمی‌شود. 

در بخش‌های دیگر، تجربه‌ی تاریخی پلورالیسم از دیدگاه مسیحیان، حقوق اقلیت‌های دینی در اسلام و جمهوری اسلامی ایران، همکاری و همزیستی میان مذاهب و چالش‌های معاصر در باب پلورالیسم دینی موردبحث قرار گرفته است. هر مقاله تلاش دارد ضمن بیان دیدگاه‌های خاص هر دین، زمینه‌های مشترک برای همزیستی و همکاری را برجسته کند و به چالش‌های نظری و عملی در این مسیر بپردازد.

چرا باید کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت گرایی دینی را بخوانیم؟

کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت‌گرایی دینی فرصتی کم‌نظیر برای آشنایی با دیدگاه‌های متنوع و گاه متفاوت اندیشمندان مسلمان و مسیحی درباره‌ی کثرت‌گرایی دینی و گفت‌وگوی بین‌ادیانی فراهم می‌کند. ساختار مقاله‌ای آن باعث شده است که خواننده با طیفی از رویکردها و تحلیل‌ها روبه‌رو شود؛ از مباحث فلسفی و تاریخی گرفته تا بررسی‌های حقوقی و اجتماعی. یکی از ویژگی‌های شاخص کتاب، تأکید بر نقاط مشترک ادیان و اهمیت گفت‌وگو به‌عنوان راهی برای کاهش سوءتفاهم‌ها و تقویت همزیستی است؛ همچنین کتاب به‌جای تمرکز بر اختلافات، بر ظرفیت‌های همکاری و همدلی میان پیروان ادیان مختلف تأکید دارد و نمونه‌هایی از تجربه‌های موفق و چالش‌های پیش‌ رو را ارائه می‌دهد. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به درک بهتر پیچیدگی‌های روابط بین‌ادیانی و اهمیت پلورالیسم در جهان معاصر کمک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران حوزه‌ی ادیان، علاقه‌مندان به گفت‌وگوی بین‌ادیانی، دانشجویان رشته‌های الهیات، علوم اجتماعی و فلسفه و کسانی که دغدغه‌ی همزیستی مسالمت‌آمیز و شناخت دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی کثرت‌گرایی دینی دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت گرایی دینی

«به صورت مقدمه عرض می‌کنم، بیان و گفتگو از اصیل‌ترین وسایل انسانی در ادارۀ زندگی و رفع نیازهای او می‌باشد. انسان موجودی است که به تنهایی نمی‌تواند احتیاجات خود را برطرف سازد و از این رو نیاز به همکاری با دیگران دارد و روی همین اصل هم یک موجود اجتماعی است، زندگی اجتماعی گرچه فواید فراوانی دارد، ولی مشکلاتی را هم در بردارد؛ مثلاً ضرورت برقراری ارتباطات، جزء اصول مسلم زندگی اجتماعی است و برخوردها و تنش‌ها از لوازم قهری آن می‌باشد. در هر دو جهت، یعنی هم در ایجاد ارتباط و هم در برطرف ساختن برخورد، بهترین وسیلۀ گفتگو و مذاکره است، بیان و گفتگو است که باعث انتقال علوم و دانش‌ها می‌گردد و مشکلات و معضلات را برطرف می‌سازد، بیان و گفتگو است که ایجاد مودت و تفاهم می‌کند و تنش‌ها و تضادها را از بین می‌برد و به طور کلی بیان و گفتگو، موجب رشد و ارتقای جامعۀ بشری می‌گردد. دو گرگ خونخوار، هنگام برخورد منافع، به یکدیگر چنگ و دندان نشان می‌دهند، ولی دو انسان خردمند، دیدگاه‌های خود را با منطق و استدلال به یکدیگر تفهیم می‌نمایند.»