کتاب مناسبات فرهنگی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران و عراق

کتاب مناسبات فرهنگی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران و عراق نوشته‌ی سیدعلی موجانی با همکاری مسعود تاره، اثری پژوهشی درباره‌ی روابط و تعاملات فرهنگی و اجتماعی میان ایران و عراق در بازه‌ای حدود دویست سال است. این کتاب با اتکا به اسناد تاریخی، گزارش‌ها و منابع آرشیوی، به بررسی فرازونشیب‌های ارتباطات میان دو ملت همسایه می‌پردازد و نقش عوامل سیاسی، مذهبی، اجتماعی و اقتصادی را در شکل‌گیری این مناسبات تحلیل می‌کند. نشر بین‌المللی الهدی آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مناسبات فرهنگی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران و عراق

کتاب مناسبات فرهنگی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران و عراق با تمرکز بر تحولات تاریخی، اجتماعی و فرهنگی میان دو کشور، تصویری جامع از پیوندها و گسست‌های این دو ملت ارائه می‌دهد. سیدعلی موجانی و مسعود تاره در این کتاب، با بهره‌گیری از اسناد و مدارک آرشیوی، به بررسی نقش دولت‌ها، نهادهای مذهبی، مهاجرت‌ها، تعاملات علمی و آموزشی، و تأثیر رویدادهای سیاسی بر مناسبات فرهنگی پرداخته‌اند. ساختار کتاب به گونه‌ای است که ابتدا به زمینه‌های تاریخی و اجتماعی عراق و ایران در آستانه‌ی قاجاریه می‌پردازد و سپس به تحولات مهمی مانند پایان عصر ممالیک، مشروطیت، جنگ‌ها، و قراردادهای مهم میان دو کشور اشاره می‌کند. بخش‌هایی از کتاب به ویژگی‌های فرهنگی شهرهای مقدس، نقش حوزه‌های علمیه، مدارس دینی و نوین، زبان فارسی در عراق، و صنعت چاپ و نشر اختصاص یافته است. همچنین، کتاب به موانع تعاملات علمی، ذخایر مکتوب ایرانیان در عراق، و تأثیرات متقابل فرهنگی و اجتماعی در دوره‌های مختلف می‌پردازد. نویسندگان تلاش کرده‌اند با رویکردی تحلیلی، روند تاریخی روابط را از همگرایی تا واگرایی و بالعکس، در بستر تحولات منطقه‌ای و جهانی بررسی کنند.

خلاصه کتاب مناسبات فرهنگی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران و عراق

کتاب مناسبات فرهنگی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران و عراق با بررسی اسناد و شواهد تاریخی، به تحلیل روندهای اصلی در روابط دو کشور می‌پردازد. نویسندگان ابتدا به پیوندهای عمیق فرهنگی و مذهبی میان ایران و عراق در دوره‌های پیش از جنگ جهانی اول اشاره کرده‌اند؛ زمانی که تبادلات اجتماعی، زیارت و مهاجرت میان دو ملت رایج و پایدار بود و مفهوم «ملت شیعی» برای هر دو جامعه معنا داشت. با وقوع جنگ جهانی اول و تغییرات سیاسی، این پیوندها دچار گسست شد و سیاست‌های جدید، مرزهای فرهنگی و اجتماعی را پررنگ‌تر کرد. کتاب به نقش دولت‌های قاجار و عثمانی، و سپس پهلوی و حکومت‌های عراق در شکل‌دهی به این مناسبات می‌پردازد. اهمیت حوزه‌های علمیه، مدارس دینی و نوین، و مراکز آموزشی در انتقال دانش و فرهنگ میان دو کشور برجسته شده است. همچنین، تأثیر مهاجرت ایرانیان به شهرهای مقدس عراق و حضور عراقیان در ایران، در کنار نقش زبان فارسی و صنعت چاپ و نشر، از دیگر محورهای کتاب است. در بخش‌هایی از کتاب، به موانع تعاملات علمی، مشکلات ناشی از سیاست‌های دولت‌ها، و تأثیر جنگ‌ها و قراردادهای سیاسی بر روابط فرهنگی و اجتماعی اشاره شده است. نویسندگان نشان داده‌اند که علی‌رغم فرازونشیب‌های سیاسی، پیوندهای فرهنگی و مذهبی میان دو ملت همواره نقشی اساسی در حفظ ارتباطات داشته است. کتاب با نگاهی به تحولات معاصر، به بازگشت تدریجی روابط و اهمیت زیارت و سفرهای مردمی در احیای هویت مشترک می‌پردازد.

چرا باید کتاب مناسبات فرهنگی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران و عراق را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی مستند و تحلیلی، امکان شناخت عمیق‌تری از ریشه‌ها و تحولات روابط فرهنگی و اجتماعی ایران و عراق را فراهم می‌کند. مطالعه‌ی آن برای کسانی که به تاریخ، جامعه‌شناسی، مطالعات منطقه‌ای و روابط بین‌الملل علاقه‌مند هستند، فرصتی برای درک بهتر زمینه‌های همگرایی و واگرایی میان دو ملت همسایه ایجاد می‌کند. همچنین، کتاب با ارائه‌ی نمونه‌های تاریخی و بررسی اسناد، نشان می‌دهد که چگونه سیاست، مذهب، مهاجرت و آموزش در شکل‌گیری هویت و مناسبات فرهنگی نقش داشته‌اند. آشنایی با این روندها می‌تواند به تحلیل دقیق‌تر مسائل معاصر و آینده‌ی روابط ایران و عراق کمک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران تاریخ، دانشجویان علوم اجتماعی، علاقه‌مندان به مطالعات ایران و عراق، و کسانی که دغدغه‌ی شناخت ریشه‌های فرهنگی و اجتماعی تحولات منطقه را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین، برای فعالان حوزه دیپلماسی فرهنگی و مطالعات بین‌الملل مفید است.