کتاب ترک ها چگونه مسلمان شدند

کتاب ترک‌ ها چگونه مسلمان شدند، نوشته‌ عباس جوادی، اثری پژوهشی درباره‌ی روند تاریخی و اجتماعی گرایش اقوام ترک به دین اسلام است. نویسنده باتکیه‌بر منابع تاریخی و پژوهش‌های معاصر، به بررسی خاستگاه ترک‌ها، نخستین دولت‌های ترک و تعاملات آن‌ها با همسایگان خود می‌پردازد. کتاب حاضر سیر تدریجی و پیچیده‌ی پذیرش اسلام در میان ترک‌ها را در بستر تحولات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی اوراسیا و آسیای میانه بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ترک ها چگونه مسلمان شدند

کتاب ترک‌ها چگونه مسلمان شدند، به قلم عباس جوادی، اثری تحلیلی و تاریخی درباره‌ی چگونگی گرایش اقوام ترک به اسلام است. این کتاب با رویکردی تطبیقی و تحلیلی، به بررسی ریشه‌ها و تحولات قوم ترک از دوران پیشااسلامی تا ورود گسترده به جهان اسلام می‌پردازد. نویسنده با بهره‌گیری از منابع تاریخی، سنگ‌نوشته‌ها، روایت‌های جغرافی‌دانان و مورخان مسلمان و پژوهش‌های معاصر، تصویری دقیق از هویت، باورها و ساختارهای اجتماعی اقوام ترک‌ ارائه داده است. 

ساختار کتاب شامل فصل‌هایی درباره‌ی پیدایش ترک‌ها، باورهای دینی پیش از اسلام، نخستین دولت‌های ترک، مناسبات با همسایگان، روند تدریجی پذیرش اسلام و نقش دولت‌ها و گروه‌های مختلف در این فرایند است. عباس جوادی با پرهیز از ساده‌سازی و روایت‌های تک‌بعدی، به پیچیدگی‌های تاریخی و فرهنگی این تحول بزرگ پرداخته و نقش عوامل سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی را در کنار یکدیگر بررسی کرده است.

خلاصه کتاب ترک ها چگونه مسلمان شدند

کتاب حاضر با مروری بر خاستگاه جغرافیایی و قومی ترک‌ها در آسیای میانه آغاز می‌شود. نویسنده ابتدا به شرایط زندگی کوچ‌نشینی، ساختار قبیله‌ای و باورهای شمنی و تنگری‌باوری در میان ترک‌ها می‌پردازد و نشان می‌دهد که این اقوام تا قرن‌ها پس از ظهور اسلام، همچنان به آیین‌های بومی خود پایبند بودند. در ادامه، کتاب به شکل‌گیری نخستین دولت‌های ترک، مانند گوک‌تورک‌ها و تورگش‌ها و مناسبات آن‌ها با امپراتوری‌های همسایه (چین، ایران ساسانی و بیزانس) اشاره کرده است. 

با ورود اسلام به ایران و ماوراءالنهر، ترک‌ها ابتدا در مواجهه‌ی نظامی و سیاسی با اعراب قرار گرفتند. کتاب حاضر روند تدریجی آشنایی و پذیرش اسلام را در میان ترک‌ها شرح داده است؛ از مقاومت‌های اولیه و اتحاد با ایرانیان بومی گرفته تا نقش دولت سامانیان و تبلیغات صوفیان در جذب تدریجی قبایل ترک به اسلام. نویسنده بر این نکته تأکید کرده است که این فرایند چندصدساله، تحت‌تأثیر عوامل متعددی مانند فشار نظامی، مناسبات تجاری، اسارت و غلامی و تحولات سیاسی منطقه بوده است. 

در بخش‌های بعدی، کتاب به نقش دولت‌های محلی، کوچ‌های گسترده‌ی ترک‌ها به ایران، آناتولی و قفقاز و تأثیر آن‌ها بر ساختار سیاسی و فرهنگی جهان اسلام می‌پردازد؛ همچنین به تفاوت‌های منطقه‌ای و زمانی در پذیرش اسلام میان قبایل مختلف ترک اشاره کرده است. در پایان، نویسنده با تحلیل منابع تاریخی و پژوهش‌های معاصر، تصویری واقع‌گرایانه و چندوجهی از این تحول بزرگ ارائه داده است.

چرا باید کتاب ترک ها چگونه مسلمان شدند را بخوانیم؟

این اثر با رویکردی تحلیلی، به یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخی منطقه‌ی اوراسیا و جهان اسلام می‌پردازد. ویژگی شاخص آن، پرهیز از روایت‌های ساده‌انگارانه و ارائه‌ی تصویری چندبعدی از فرایند مسلمان‌شدن ترک‌ها است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، نه‌تنها با تاریخ اقوام ترک و مناسبات آن‌ها با همسایگان آشنا می‌شود، بلکه با نقش عوامل فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در تحولات دینی و اجتماعی نیز مواجه خواهد شد. نویسنده‌ی اثر حاضر منابع متنوعی را بررسی کرده و دیدگاه‌های مختلف را کنار هم قرار داده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این اثر به علاقه‌مندان تاریخ اقوام، پژوهشگران حوزه‌ی مطالعات آسیای میانه، دانشجویان تاریخ اسلام و کسانی که به ریشه‌های فرهنگی و دینی جوامع ترک علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر تحولات تاریخی و اجتماعی منطقه‌ی اوراسیا هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب ترک ها چگونه مسلمان شدند

«ترکها چگونه مسلمان شدند؟ این پرسش که در ظاهر کوتاه و آسان می‌نماید، به پاسخی مفصل‌تر نیاز دارد. در این رهگذر لازم خواهد بود اشاره‌ای به ابتدای پیدایش ترک‌ها در تاریخ و تحولات دولتی، اجتماعی و فرهنگی آنان نمود، مناسبات آنان را با همسایگان تاریخی خود به‌طور مختصر یادآوری کرد و بالاخره به دوران ظهور اسلام در شبه‌جزیره عربستان و به‌تدریج گسترش و پذیرش آن از سوی ایرانیان و سپس ترک‌ها و چگونگی این روند پرداخت. خاستگاه اصلی ترک‌ها در آسیای میانه، در منطقه‌ی گسترده‌ای میان چین، مغولستان، روسیه و قزاقستان کنونی است. در زمان پیدایش ترک‌ها در صحنه‌ی تاریخ (نیمه نخست هزاره اول میلادی) اکثریت بزرگ آنان در دشت‌های میان دو امپراتوری چین و ایران و به‌صورت قبیله‌های کوچ‌نشین می‌زیستند.»