کتاب مقدمه ای بر صنعت چاپ

کتاب مقدمه‌ ای بر صنعت چاپ، نوشته‌ داریوش جعفری، اثری تخصصی در حوزه‌ی صنعت چاپ است که با تمرکز بر نیازهای طراحان و دانشجویان گرافیک تدوین شده است. این کتاب به کوشش انتشارات پیشوک منتشر شده است. نویسنده در این اثر، به معرفی انواع روش‌های چاپ، تاریخچه‌ی این صنعت، فناوری‌های نوین و کاربردهای متنوع آن پرداخته است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که هم برای افراد تازه‌وارد هم برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر فرایندهای چاپ هستند، مفید باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مقدمه ای بر صنعت چاپ

کتاب مقدمه‌ای بر صنعت چاپ (ویژه طراحان و دانشجویان گرافیک)، به قلم داریوش جعفری، اثری است که به‌صورت جامع به معرفی و بررسی صنعت چاپ می‌پردازد. این کتاب روند تاریخی شکل‌گیری چاپ را از دوران باستان تا فناوری‌های نوین مرور کرده است؛ سپس به دسته‌بندی انواع چاپ‌های رایج پرداخته است. ساختار کتاب براساس پنج گروه اصلی چاپ (برجسته، گود، همسطح، مشبک و خاص) تنظیم شده و هر فصل آن به توضیح ویژگی‌ها، ابزار، ماشین‌آلات و کاربردهای هر روش اختصاص یافته است. علاوه‌بر این موارد، کتاب به فناوری‌های جدید، مانند چاپ دیجیتال و تفاوت‌های آن با چاپ افست نیز اشاره کرده است. 

داریوش جعفری تلاش کرده است تا با زبان ساده و مثال‌های متنوع، مفاهیم فنی را برای دانشجویان و علاقه‌مندان به‌صورت قابل‌درک بیان کند؛ همچنین به نکات تخصصی و جزئیات فنی نیز توجه داشته باشد. این اثر نه‌تنها به تاریخ و تکنیک‌های چاپ می‌پردازد، بلکه به کاربردهای این صنعت و نکات کلیدی برای انتخاب روش مناسب چاپ نیز اشاره کرده است.

خلاصه کتاب مقدمه ای بر صنعت چاپ

کتاب حاضر با تعریف واژه‌ی چاپ و مرور پیشینه‌ی تاریخی آن آغاز می‌شود. نویسنده ابتدا به ریشه‌های چاپ در تمدن‌های باستانی و اختراع دستگاه چاپ توسط گوتنبرگ پرداخته است؛ سپس ورود صنعت چاپ به ایران و نقش آن در تحولات فرهنگی و اجتماعی را شرح داده است. پس از این مقدمه، کتاب به دسته‌بندی علمی انواع چاپ می‌رسد و پنج گروه اصلی را معرفی می‌کند: چاپ‌های برجسته، گود، همسطح (افست)، مشبک و خاص. در فصل مربوط به چاپ‌های برجسته، روش‌هایی مانند مهرهای دستی، ماشین‌های ملخی، لترپرس و فلکسوگرافی توضیح داده شده‌اند. 

ویژگی‌های فنی هر روش، کاربردها و نحوه‌ی عملکرد ماشین‌آلات به‌تفصیل بررسی شده است. برای مثال، در چاپ برجسته، مرکب روی قسمت‌های برجسته‌ی کلیشه قرار می‌گیرد و به‌صورت مستقیم روی سطح چاپ‌شونده منتقل می‌شود. تفاوت‌های لترپرس و ملخی، مزایا و محدودیت‌های هرکدام و کاربردهای آن‌ها نیز در اثر حاضر بیان شده است. در بخش چاپ‌های گود، به روش‌هایی مانند هلیوگراور پرداخته شده که در آن طرح به‌صورت گود روی سیلندر فلزی حک می‌شود و مرکب از این گودی‌ها به سطح چاپ‌شونده منتقل می‌گردد. مزایای این روش، مانند کیفیت بالای رنگ و قابلیت چاپ شمارگان بالا، به‌همراه روش‌های تشخیص چاپ گود توضیح داده شده است. 

فصل چاپ‌های همسطح به چاپ سنگی و افست اختصاص یافته است. داریوش جعفری ابتدا فرایند چاپ سنگی را شرح داده است؛ سپس به چاپ افست به‌عنوان پرکاربردترین روش چاپ امروزی پرداخته است. ساختار دستگاه افست، نقش زینک و سیلندرها و تفاوت چاپ مستقیم و غیرمستقیم ازجمله موضوعات مطرح‌شده در این بخش هستند. در فصل چاپ‌های مشبک، روش‌هایی مانند سیلک اسکرین و تامپو معرفی شده‌اند که در آن‌ها مرکب از طریق توری یا سطح مشبک به سطح چاپ‌شونده منتقل می‌شود. 

کاربردهای این روش‌ها در صنایع مختلف و ویژگی‌های فنی آن‌ها نیز بررسی شده است. در ادامه، کتاب به چاپ‌های خاص و فناوری‌های نوین، مانند چاپ دیجیتال، چاپگرهای مختلف (سوزنی، جوهرافشان، لیزری، حرارتی) و تفاوت‌های چاپ دیجیتال و افست می‌پردازد؛ همچنین مفاهیمی مانند ترام، تفکیک رنگ، رزولوشن و آماده‌سازی خروجی برای چاپ به‌صورت کاربردی توضیح داده شده‌اند. در پایان، نویسنده چکیده‌ای از نکات کلیدی ارائه می‌دهد و راهنمایی‌هایی برای انتخاب روش مناسب چاپ و آماده‌سازی فایل‌ها مطرح می‌کند.

چرا باید کتاب مقدمه ای بر صنعت چاپ را بخوانیم؟

این اثر با ساختاری منظم و منسجم، امکان آشنایی با مفاهیم پایه و پیشرفته‌ی صنعت چاپ را فراهم می‌کند. یکی از ویژگی‌های شاخص آن، ارائه‌ی توضیحات فنی به‌ زبان ساده و با مثال‌های متنوع است که فهم فرایندهای پیچیده‌ی چاپ را آسان‌تر می‌کند؛ همچنین کتاب به‌گونه‌ای تدوین شده که هم برای افراد مبتدی هم برای کسانی که به‌دنبال دانش تخصصی‌تر هستند، مفید باشد. خواندن این کتاب می‌تواند دیدگاه جامعی در زمینه‌ی صنعت چاپ، تاریخچه، ابزار و کاربردهای آن به مخاطب بدهد و به تصمیم‌گیری بهتر در پروژه‌های گرافیکی و چاپی کمک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این اثر به دانشجویان و علاقه‌مندان رشته‌های گرافیک، طراحی، هنرهای تجسمی و چاپ و طراحان گرافیک و افرادی که با فرایندهای چاپ سروکار داشته یا قصد ورود به این حوزه را دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب مقدمه ای بر صنعت چاپ

«چاپ در لغت به‌معنای نقش، اثر، مُهر و نشان آمده و در متون مختلف کلمات طبع، باسمه و تافت به‌عنوان مترادف آن به‌کار رفته است. چاپ در اصطلاح، به عمل، فن و صنعت تکثیر صورت و نقش‌های دوبعدی مانند حروف، ارقام، خط‌ها، تصویرها و... به‌وسیله‌ی انداختن اثر این نقش‌ها بر کاغذ، پارچه یا مواد دیگر، به‌ویژه چاپ نوشته‌ها با تصویر یا بدون تصویر بر روی کاغذ گفته می‌شود. چاپ بر روی کاغذ شناخته‌شده‌ترین چاپ است. امروزه با پیشرفت تکنیک‌های چاپ، این عمل روی مواد سلولزی، نایلونی، پارچه‌ای، چرمی، مواد شیمیایی، فلزی، شیشه‌ای با اشکال صاف یا ناهموار، مقعر یا محدب و... صورت می‌گیرد. از مهم‌ترین رخدادهای تاریخ، اختراع حروف چاپی مستقل و دستگاه چاپ بوده است که به تصور غالب، اولین بار یوهانس گوتنبرگ آلمانی در سال ۱۴۵۶ میلادی آن را اختراع کرد؛ اما در حقیقت اختراع فن چاپ به قرن‌ها پیش از گوتنبرگ بازمی‌گردد.»