کتاب گفتمان و مانیفست

کتاب گفتمان و مانیفست (بررسی موردی مناظرات انتخاباتی ریاست جمهوری ۱۴۰۳ با رویکرد زبان‌شناختی) نوشته محمد فقیری و غلامرضا کریمی، تلاش می‌کند با بهره‌گیری از روش‌های زبان‌شناسی و تحلیل گفتمان، ساختار و محتوای مناظره‌ها، بیانیه‌ها و سخنان کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ را بررسی کند. این اثر پژوهشی را نشر دانشگاه خوارزمی منتشر کرده و هدفش این است که با بررسی سبک و ساختار زبانی هر نامزد، تفاوت‌ها و شباهت‌های رویکرد آن‌ها در مورد مسائل کلیدی کشور را توضیح دهد. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گفتمان و مانیفست

کتاب گفتمان و مانیفست اثری پژوهشی و تحلیلی در حوزه‌ی زبان‌شناسی سیاسی و تحلیل گفتمان است. کتاب به بررسی مناظره‌های انتخاباتی ریاست جمهوری ۱۴۰۳ می‌پردازد و با رویکردی زبان‌شناختی، سخنان و مانیفست‌های کاندیداها را واکاوی می‌کند. محمد فقیری و غلامرضا کریمی، با تکیه‌ بر روش‌های پژوهش کیفی و کمی، تلاش کرده‌اند تا از دل متن مناظره‌ها، عناصر کلیدی گفتمان و مانیفست هر نامزد را استخراج کنند. ساختار کتاب شامل مقدمه‌ای نظری درباره‌ی مبانی تحلیل گفتمان، روایت‌پژوهی، پدیدارشناسی، مردم‌نگاری و تحلیل محتوا است و در ادامه، هر مناظره به‌ صورت جداگانه تحلیل می‌شود. این کتاب نه‌تنها به تحلیل محتوای سخنان کاندیداها می‌پردازد، بلکه با بررسی سبک و ساختار زبانی، به تفاوت‌ها و شباهت‌های رویکردهای آنان در بیان مسائل کلیدی کشور اشاره دارد. گفتمان و مانیفست با رویکردی میان‌رشته‌ای، برای علاقه‌مندان به علوم سیاسی، زبان‌شناسی و مطالعات انتخابات، تصویری جامع از روند مناظره‌های انتخاباتی و شیوه‌ی بیان مانیفست‌های سیاسی ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب گفتمان و مانیفست

کتاب گفتمان و مانیفست با تمرکز بر مناظره‌های انتخاباتی ریاست جمهوری ۱۴۰۳، به تحلیل زبان و گفتمان کاندیداها می‌پردازد و تلاش می‌کند ساختار و محتوای مانیفست‌های آنان را از دل سخنان‌شان استخراج کند. فقیری و کریمی با استفاده از روش‌های پژوهش کیفی و کمی، متن کامل مناظره‌ها را بررسی کرده‌اند و با کدگذاری سخنان، موضوعات و دغدغه‌های اصلی هر نامزد را شناسایی نموده‌اند. در بخش‌های ابتدایی، کتاب به مبانی نظری تحلیل گفتمان، روایت‌پژوهی، پدیدارشناسی و روش‌های پژوهش کیفی می‌پردازد و توضیح می‌دهد که چگونه می‌توان از این رویکردها برای فهم بهتر سخنان سیاسی بهره برد. سپس، هر مناظره به‌ صورت جداگانه تحلیل می‌شود؛ برای مثال، در مناظره‌ی اول که به سیاستگذاری اقتصادی اختصاص دارد، سؤالات کلیدی درباره‌ی برنامه‌ی هفتم توسعه، رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری خارجی، ارتقا فضای کسب‌وکار و مهار تورم مطرح می‌شود. پاسخ‌های کاندیداها با دقت کدگذاری شده و محورهای اصلی گفتمان آنان استخراج می‌شود. 

این کتاب نشان می‌دهد که هر نامزد با چه زبانی به مسائل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی می‌پردازد و چگونه مفاهیمی مانند عدالت، مردم‌سالاری، خصوصی‌سازی، مهار تورم و رشد اقتصادی را در سخنان خود برجسته می‌کند. همچنین، تفاوت‌های رویکردی و سبک بیانی کاندیداها در مواجهه با سؤالات و موضوعات مناظره‌ها مورد توجه قرار گرفته است. در پایان هر فصل، جداول و نمودارهایی ارائه شده که میزان توجه هر نامزد به موضوعات مختلف را به‌صورت کمی نمایش می‌دهد. در مجموع، گفتمان و مانیفست با تحلیل دقیق سخنان کاندیداها، به خواننده کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از شیوه‌ی بیان مانیفست‌های سیاسی و نقش زبان در شکل‌دهی به گفتمان انتخاباتی به‌ دست آورد.

چرا باید کتاب گفتمان و مانیفست را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و زبان‌شناختی، فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده با لایه‌های پنهان و آشکار گفتمان سیاسی در مناظره‌های انتخاباتی آشنا شود. بررسی دقیق سخنان کاندیداها و استخراج عناصر کلیدی مانیفست‌های آنان، امکان مقایسه‌ی رویکردها و سبک‌های بیانی را فراهم می‌سازد. برای علاقه‌مندان به علوم سیاسی، زبان‌شناسی و مطالعات انتخابات، این اثر می‌تواند منبعی قابل اعتنا برای شناخت بهتر فرایندهای انتخاباتی و نقش زبان در سیاست باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی گفتمان و مانیفست برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های علوم سیاسی، زبان‌شناسی، ارتباطات و مطالعات انتخابات مفید است. برای فعالان رسانه‌ای و روزنامه‌نگاران نیز این کتاب ابزار مناسبی برای تحلیل دقیق‌تر سخنان سیاستمداران فراهم می‌کند.

بخشی از کتاب گفتمان و مانیفست

«مناظره‌های انتخاباتی فرصتی است که هر کاندیدا مانیفست خود را به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بیان کند؛ گاه این امر آگاهانه و با اصطلاحات خاص حوزهٔ سیاست اتفاق می‌افتد و گاه ناآگاهانه و فارغ از آن. بدیهی است درک و فهم هر گفتمان با اصطلاح‌شناسی آسان‌تر بوده و محورهای مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و آموزشی آن به صورت روشن‌تری قابل تشخیص و تمیز است. 

برای مثال اگر کاندیدایی از اصطلاحات برنامه، خط‌مشی، روش، هدف، نظریه، فرضیه، دستاورد، پیامد، نتیجه و ... استفاده کند یا محورهای مذکور را طبقه‌بندی نماید و منسجم و مستند صحبت کند، ترسیم مانیفست و گفتمان وی روشن‌تر و رساتر خواهد بود. در غیر این صورت، باید به سختی از لابه‌لای سخنان وی موارد مذکور را استخراج و طبقه‌بندی کرد. در پژوهش حاضر متن مناظره‌های کاندیداهای چهاردهمین دورهٔ ریاست جمهوری با رویکرد پژوهش کیفی و روش کدگذاری بررسی و تحلیل گردیده سپس داده‌ها و یافته‌ها در مواردی به صورت کمی گزارش شده است؛ از این‌رو روش تحقیق این اثر، کیفی-کمی یا ترکیبی است. جامعهٔ آماری نیز شامل تمام مناظرات انتخاباتی بوده و حجم نمونه بر طبق روش سرشماری شامل کل سخنان کاندیداها است.»