کتاب به دستی کمند

کتاب به دستی کمند نوشته مهدی سعیدی است. این کتاب که جستاری درباره شاهنامه و لرها است را انتشارات آزادمهر منتشر کرده است.

درباره کتاب به دستی کمند

شاهنامه، آیینه تمام نمای فرهنگ ایران است. این نامه آن چنان سرشار از اندیشه‌های ژرف، نگاه آرمانی و بلند انسانی به سراپرده‌هاست، که شناخت و درک آن‌ها لاجرم به زمان و دانش کافی نیازمند است.  در این شاهکار، ملاک برتری میزان خدمات و پاسداری از بوم و بر است. جاه و آب، هر چه باشد فزونی نیفزاید و در ترازوی قیاس کمترین بهره را دارد. گشایش و رهایش تنها با زبان گوینده و مدد از مغزی گیرنده را روا می‌داند و پشت کردن به خرد را فرجامی جز فتور و سستی نمی‌یابد. فردوسی شخصیتی است که شهوت شهرت ندارد، به آسانی از درگاه محمود بیرون می‌آید و اندیشه را فدای برق زر و سرای سپنجی که در کاخ باشد، روا نمی‌داند.

هر چند شاهنامه، سجل ملی‌گرایی است و جای جای آن از فرهنگ ایران زمین، داد سخن دارد، لیکن همین جستار دستاویزی شده تا نویسندگان آزادی خواه، گونه‌ای از آن را محور پژوهش قرار دهند تا از این دروازه تابناک، دریچه‌های ناگشوده‌ای را به همت خامه واکاوند. نویسنده کتاب «به دستی کمند» اهتمام ورزیده تا با فرهنگی که در دامان آن رشد یافته و شاهنامه را فراگرفته، به بررسی علل و اسباب شاهنامه‌خوانی و شاهنامه دوستی قوم لُر و به‌خصوص بختیاری‌ها بپردازد.

گرچه جستجو در ابعاد تاریخی قوم لر، در این جستار مطمح نظر نیست اما، اهمیت تاریخ هر قوم چنان است که تمام شئون و ابعاد حیات قوم را در اعصار بعد، تحت تاثیر قرار می‌دهد. از این‌رو جستجو در تاریخ می‌تواند در فهم صحیح موضوع مد نظر، یعنی علل و اسباب جذب و نشر شاهنامه در قوم لر، یاری برساند. این کتاب با همین هدف نوشته شده است. 

خواندن کتاب به دستی کمند را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام پژوهشگران شاهنامه و علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب به دستی کمند

به‌علاوه وجود یک سری تشکیلات سیاسی، وجود تعدادی کاتب و دبیر را چه برای تعیین و وضع مالیاتی و چه برای مکاتبه با نظام‌های سیاسی دیگر الزام می‌کرد. از این‌رو فقدان این‌چنین تشکیلاتی سبب شد نام ایشان در عهود اولیه نشر اسلام هم حتی مستور بماند. این قول از این نظر هم پذیرفتنی به نظر می‌رسد که اغلب آن‌چه از تواریخ در دسترس است، جز همین تواریخ سیاسی-تشکیلات سیاسی و درباری -نیست. هرچند نمی‌توان سنت نقل شفاهی و زبانی تاریخ را هم توسط قوم، نادیده گرفت؛ اما پریشانی اقوال شفاهی و مغلق گویی روایات عامیانه، به حدی است که گاه افراد قوم از شنیدن برخی از آن روایات ابا دارد. مانند این مورد که عده‌ای ایشان را از کردان شام می‌دانند که بعدها به این سرزمین کوچیدند. (بیات -تاریخ تطبیقی، ص ۲۵۳ و صفی نژاد به نقل از حمداله مستوفی، لرهای ایران و تاریخ بختیاری، سردار اسعد) ونیز این‌که این قوم از اختلاط اقوام عیلامی، کاسی و پارسی پدید آمدند (امان الهی-لرهاتحلیلی تاریخی و...).

نیز نباید قول فریدون جنیدی را از نظر دور داشت که معتقد است نژاد لرها یا گوتی‌ها به عنوان هستهٔ مرکزی قوم آریایی به کاوه آهنگر می‌رسد. (رجوع کنید به داستان ایران)

با این همه و با گذار از واکاوی روایاتی از این دست، اولین حکومت محلی لرها، اتابکان لر بزرگ است که در نیمه قرن ششم (ه ق ۵۵۰) تاسیس و بعدها با استیلای تیموریان (ه ق ۸۲۷) برچیده شد.