کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید سویا

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید سویا با تحقیق و تدوین حسین کریمی، پدرام جدی و امیر حسین نصرتی و با همکاری مرکز مطالعات و توسعه‌ی محیط‌زیست، آب و کشاورزی ایران (ماکا) توسط نشر مرکز پژوهشی و آموزشی کوثر منتشر شده است. این اثر به بررسی جامع زنجیره‌ی تولید سویا، از تاریخچه و کشت تا فراوری و بازار داخلی و خارجی آن پرداخته و به‌عنوان منبعی تخصصی برای فعالان حوزه‌ی کشاورزی و امنیت غذایی ایران تدوین شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید سویا

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید سویا نوشته‌ی حسین کریمی، پدرام جدی و امیر حسین نصرتی، اثری پژوهشی و تخصصی در حوزه‌ی کشاورزی و امنیت غذایی است که با ساختاری تحلیلی تدوین شده است. این کتاب بخشی از مجموعه‌ای ۱۰ جلدی درباره‌ی زنجیره‌ی محصولات اساسی کشاورزی ایران است و به‌طور ویژه به بررسی همه‌جانبه‌ی زنجیره‌ی تولید سویا می‌پردازد. ساختار کتاب شامل فصل‌هایی درباره‌ی کلیات و اهمیت امنیت غذایی، تاریخچه و وضعیت کشت سویا در جهان و ایران، مراحل کاشت، داشت و برداشت، معرفی ارقام مختلف سویا، مدیریت آبیاری و تغذیه، کنترل آفات و بیماری‌ها، روش‌های نگهداری و فراوری، بازار داخلی و خارجی، چالش‌ها و راهکارهای توسعه‌ی کشت سویا و در نهایت منابع و پیوست‌هاست. 

حسین کریمی، پدرام جدی و امیر حسین نصرتی با بهره‌گیری از داده‌های آماری، جداول، نمودارها و تجربیات میدانی، تصویری جامع از وضعیت فعلی و آینده‌ی سویا در ایران ارائه داده‌اند. این کتاب نه‌تنها به جنبه‌های فنی و علمی تولید سویا می‌پردازد، بلکه سیاست‌ها، قوانین و برنامه‌های توسعه‌ای مرتبط با امنیت غذایی و خودکفایی در محصولات کشاورزی را نیز بررسی کرده است. قالب کتاب به‌گونه‌ای است که هم برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران و هم برای کشاورزان و فعالان صنعت کشاورزی قابل‌استفاده است.

خلاصه کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید سویا

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید سویا با مروری بر اهمیت امنیت غذایی در ایران آغاز می‌شود و جایگاه سویا را به‌عنوان یکی از محصولات کلیدی در تأمین روغن خوراکی و خوراک دام و طیور برجسته می‌کند. نویسندگان ابتدا به تاریخچه‌ی تولید و پراکنش سویا در جهان و ایران پرداخته‌اند و روند ورود و گسترش این گیاه در کشور را با جزئیات شرح داده‌اند؛ سپس مراحل رشد و نیازهای اکولوژیک سویا از جمله طول روز، دما، نوع خاک و شرایط اقلیمی مناسب برای کشت به‌دقت بررسی شده است. در ادامه، کتاب به معرفی ارقام مختلف سویا که در ایران کشت می‌شوند، ویژگی‌های هر رقم، دوره رشد، مقاومت به بیماری‌ها و عملکرد آن‌ها می‌پردازد. 

روش‌های مختلف کاشت، خاک‌ورزی، آبیاری، مدیریت تغذیه و کنترل آفات و بیماری‌ها با جزئیات فنی و کاربردی شرح داده شده‌اند؛ همچنین اهمیت تناوب زراعی و نقش سویا در بهبود حاصلخیزی خاک مورد توجه قرار گرفته است. بخش‌های بعدی به فراوری و نگهداری دانه‌ی سویا، روش‌های خشک‌کردن، روغن‌گیری، استخراج پروتئین و تولید محصولات جانبی مانند کنجاله و لسیتین اختصاص یافته است. تفاوت‌های سویا با سایر دانه‌های روغنی، ارزش غذایی و کاربردهای متنوع آن در صنایع غذایی و دارویی نیز بررسی شده‌اند.

در فصل‌های پایانی، وضعیت بازار داخلی و جهانی سویا، ظرفیت تولید، میزان واردات و صادرات، سیاست‌های حمایتی دولت، قیمت‌گذاری و چالش‌های پیش‌ روی توسعه‌ی کشت سویا در ایران تحلیل شده است. کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید سویا با ارائه‌ی راهکارهایی برای افزایش خودکفایی و کاهش وابستگی به واردات، به دغدغه‌های سیاست‌گذاران و فعالان این حوزه پاسخ داده است.

چرا باید کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید سویا را بخوانیم؟

مطالعه این کتاب فرصتی است برای آشنایی عمیق با زنجیره‌ی تولید سویا و نقش آن در امنیت غذایی کشور. کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید سویا با ارائه‌ی اطلاعات دقیق درباره‌ی مراحل کاشت تا فراوری و بازار، به خواننده کمک می‌کند تا تصویری روشن از چالش‌ها و ظرفیت‌های این محصول استراتژیک به دست آورد. این کتاب با تحلیل سیاست‌ها و ارائه‌ی راهکارهای عملی، می‌تواند برای تصمیم‌گیری‌های کلان و برنامه‌ریزی در حوزه‌ی کشاورزی و صنایع غذایی بسیار مفید باشد؛ همچنین آمارها و داده‌های به‌روز آن، امکان مقایسه و ارزیابی وضعیت ایران با سایر کشورها را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای پژوهشگران، سیاست‌گذاران، مدیران و کارشناسان حوزه‌ی کشاورزی و امنیت غذایی، دانشجویان رشته‌های کشاورزی و صنایع غذایی و همچنین کشاورزان و فعالان صنعت تولید و فراوری سویا مناسب است. افرادی که دغدغه‌ی خودکفایی، توسعه‌ی پایدار کشاورزی و کاهش وابستگی به واردات محصولات اساسی را دارند، می‌توانند از محتوای این کتاب بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید سویا

«امنیت غذایی، یکی از قلمروهای امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود. این دایره امنیتی در جمهوری اسلامی ایران دربرگیرنده دسترسی به مجموعه‌ای از کالاهای اساسی مانند گندم، جو، برنج، گوشت، شکر (چغندرقند و نیشکر)، سویا، ذرت و کلزا است که برای خوراک انسان و خوراک دام استفاده می‌گردند. در تعریف بومی بر اساس الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت، امنیت غذایی به صورت زیر تعریف می‌گردد:

دسترسی فیزیکی و اقتصادی مردم در تمام اوقات به غذای حلال، طیب، کافی و مغذی برای داشتن یک زندگی سالم، فعال که براساس ترجیحات غذایی بوده و ضمن حمایت و حفاظت از منابع پایه، دربرگیرنده امنیت ملی نیز باشد.

در جهت حفظ استقلال و عدم وابستگی به کشورهای دیگر در مبحث امنیت غذایی، لازم است که فرآیند کلی هریک از محصولات بالا به‌طور کامل و از جنبه‌های مختلف در مراحل پیش از کاشت، داشت و برداشت مورد بررسی قرار گیرد.»