کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید نیشکر

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید نیشکر نوشته سید حمید پور منوچهری، پدرام جدی و نیما زاغری توسط انتشارات مرکز کوثر منتشر شده است. این کتاب به بررسی جامع زنجیره‌ی تولید نیشکر از جنبه‌های کشاورزی، صنعتی و امنیت غذایی پرداخته و با رویکردی تخصصی، مراحل مختلف تولید، فراوری و بازار نیشکر را واکاوی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید نیشکر

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید نیشکر نوشته‌ی سید حمید پور منوچهری، پدرام جدی و نیما زاغری، اثری تخصصی در حوزه‌ی کشاورزی و امنیت غذایی است که به‌صورت تحلیلی و پژوهشی تدوین شده است. این کتاب بخشی از مجموعه‌ای ۱۰ جلدی درباره‌ی امنیت غذایی و زنجیره‌ی محصولات اساسی کشاورزی است و به‌طور ویژه به بررسی همه‌جانبه‌ی نیشکر در ایران می‌پردازد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا کلیات و اهمیت نیشکر را شرح می‌دهد، سپس مراحل کاشت، داشت و برداشت، فراوری و نگهداری، بازار داخلی و خارجی و در نهایت چالش‌ها و راهکارهای مرتبط با این زنجیره را بررسی می‌کند. 

علاوه‌بر ارائه‌ی اطلاعات علمی و فنی درباره‌ی نیشکر، به سیاست‌ها، قوانین، وضعیت تولید و مصرف و نقش نیشکر در امنیت غذایی کشور نیز در این اثر پرداخته شده است. کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید نیشکر اثر سید حمید پور منوچهری، پدرام جدی و نیما زاغری با بهره‌گیری از داده‌ها، جداول، تصاویر و نمودارهای متعدد، تصویری جامع از جایگاه نیشکر در کشاورزی ایران و جهان ارائه می‌دهد و برای پژوهشگران، سیاست‌گذاران و علاقه‌مندان به توسعهٔ کشاورزی و امنیت غذایی منبعی قابل‌استناد به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید نیشکر

نویسندگان در کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید نیشکر، با نگاهی جامع به زنجیره‌ی ارزش نیشکر، از خاستگاه و ویژگی‌های زیستی این گیاه تا فراوری و بازار آن را بررسی کرده‌اند. کتاب با مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت قند و نقش آن در تغذیه‌ی انسان آغاز می‌شود و سپس به معرفی نیشکر، خاستگاه، گونه‌ها و فراورده‌های جانبی آن می‌پردازد. در ادامه، شرایط اکولوژیکی مطلوب برای کشت نیشکر، از جمله نیازهای حرارتی، نوری، آبی، رطوبتی و خاکی به‌تفصیل شرح داده شده است. 

بخش عمده‌ای از کتاب به مراحل کاشت، داشت و برداشت نیشکر اختصاص یافته است. در این بخش، آماده‌سازی زمین، روش‌های خاک‌ورزی، کاشت قلمه و بذر، معرفی واریته‌ها و ارقام مورد استفاده، روش‌های آبیاری، کوددهی، کنترل علف‌های هرز، بیماری‌ها و آفات مهم و همچنین عملیات برداشت و حمل‌ونقل نیشکر به کارخانه‌ها توضیح داده شده است. نویسندگان به جزئیات فنی هر مرحله، از انتخاب قلمه تا نحوه‌ی برداشت مکانیزه و مدیریت بقایای گیاهی، توجه ویژه‌ای داشته‌اند. 

در فصل‌های بعدی، فراوری نیشکر و تولید شکر خام، محصولات جانبی مانند باگاس، ملاس و گل‌صافی و کاربردهای آن‌ها در صنایع مختلف مورد بررسی قرار گرفته است؛ همچنین وضعیت بازار داخلی و خارجی شکر، سرانه مصرف، سیاست‌ها و قوانین مرتبط، نظام توزیع، تعرفه‌ها و جایگاه ایران در تولید و تجارت جهانی شکر تحلیل شده است. در بخش پایانی، چالش‌های پیش‌ روی زنجیره‌ی تولید نیشکر، از جمله مشکلات زیست‌محیطی، کمبود منابع آب، بیماری‌ها، نوسانات بازار و راهکارهای پیشنهادی برای ارتقای بهره‌وری و پایداری این زنجیره مطرح شده است. کتاب تلاش دارد با ارائه‌ی داده‌های آماری، تجربیات میدانی و تحلیل‌های کارشناسی، تصویری واقع‌بینانه از وضعیت فعلی و آینده‌ی نیشکر در ایران ارائه دهد.

چرا باید کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید نیشکر را بخوانیم؟

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید نیشکر با رویکردی تخصصی و جامع، زنجیره‌ی تولید نیشکر را از منظر کشاورزی، صنعتی و امنیت غذایی بررسی می‌کند و اطلاعات دقیقی درباره‌ی مراحل مختلف تولید، فراوری و بازار نیشکر ارائه می‌دهد. مطالعه‌ی این اثر به درک بهتر نقش نیشکر در تأمین امنیت غذایی کشور، شناخت چالش‌ها و فرصت‌های این صنعت و آشنایی با راهکارهای علمی و عملی برای بهبود بهره‌وری و پایداری زنجیره‌ی تولید کمک می‌کند؛ همچنین کتاب با استفاده از داده‌ها، جداول و نمودارهای متعدد، امکان مقایسه‌ی وضعیت ایران با سایر کشورهای تولیدکننده‌ی نیشکر را فراهم می‌سازد و برای پژوهشگران و فعالان حوزه‌ی کشاورزی منبعی ارزشمند به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای پژوهشگران، دانشجویان رشته‌های کشاورزی، منابع طبیعی و صنایع غذایی، سیاست‌گذاران حوزه‌ی امنیت غذایی، مدیران و کارشناسان صنعت نیشکر و علاقه‌مندان به توسعه‌ی پایدار کشاورزی مفید است؛ همچنین کسانی که دغدغه‌ی خودکفایی غذایی، مدیریت منابع آب و ارتقای بهره‌وری در زنجیره‌های تولید محصولات کشاورزی را دارند، می‌توانند از مطالب این اثر بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید نیشکر

«قند یکی از قدیمی‌ترین فرآورده‌هایی است که بشر توانسته آن را از طبیعت به دست آورد. هزاران سال پیش مردم هندوستان طرز تهیه قند از نیشکر را کشف کردند، اما اروپاییان هرگز چیزی به نام قند نمی‌شناختند تا آنکه در جریان جنگ‌های صلیبی، به‌وسیله عرب‌ها به وجود آن پی بردند. در آغاز، قند بسیار کمیاب بود و حتی به‌عنوان دارو مصرف می‌شد، اما امروزه از خوراکی‌های ارزان‌قیمت به‌شمار می‌رود. وقتی‌که ما می‌گوییم قند، مقصودمان از این واژه بیش از صد نوع ماده شیرین‌مزه است که به لحاظ ترکیب شیمیایی همه یکسان‌اند؛ یعنی همه‌شان از سه عنصر زیر پدید آمده‌اند: کربن، هیدروژن، اکسیژن. مقدار «کربن» ممکن است تغییر یابد ولی «هیدروژن» و «اکسیژن» همیشه باید به نسبت دو به یک باشند. ازاین‌رو، قند نوعی هیدرات‌کربن به‌ شمار می‌رود. گیاهان نیز برای مصرف خود قند می‌سازند. آن را در خود ذخیره کرده، بعد به‌تدریج برای درست‌کردن الیاف، دانه و مواد لازم برای رشد خود به مصرف می‌رسانند. قند در وجود انسان حرارت و نیرو تولید می‌کند و سبب رشد او نیز می‌شود. قند انواع گوناگونی دارد و هر قندی از منبع خاصی پدید می‌آید.»