کتاب فصلنامه برآیند ـ شماره صفر ـ اسفندماه ۱۴۰۳

مکتوب پیش‌ رو به مناسبت سی‌سالگی مرکز نوآوری و تعالی کوثر و رویداد «مدار» تدارک دیده شده است. آن را «برآیند» نامیدیم؛ نه از این‌رو که گزارش کار یا معرفی‌نامه‌ای از مرکز کوثر باشد، بلکه تلاشمان بر آن بود روایتی از فرآیند شکل‌گیری تا امروز کوثر ارائه دهیم.

ما در کوثر تجربه کردیم! تجربه زیست دغدغه‌مندانه در شرایط شغلی، نقش‌آفرینی در شبکۀ آرمان‌خواهان کشور، بهره‌مندی از راهبرد کار پیوسته و نهادینه، و نهایتاً داشتن تصویری روشن از آینده؛ تمام این‌ها ما را در مسیری تازه قرار داد.

در روزهایی که «تصویر داشتن» از آینده دشوار است و حتی مذمّت می‌شود، ما همچنان امیدوارانه پای آن تصویری که سی سال قبل از آینده ایران ترسیم کردیم، ایستاده‌ایم. این امید را از کیفیت حضورمان در کوثر برساختیم و بدین‌گونه رویای داشتن کشوری قوی و عادلانه، میثاق مشترک تمام اعضای خانوادۀ کوثر است.

طبق این میثاق، اعضای کوثر هرکجا که باشند – حتی اگر تقدیرشان ساختمان فیروزه‌ای کوثر نبود – بایستی با جریان رکود مبارزه کنند؛ جریانی که انشعاب‌هایش در تمام ارکان کشور، به‌خصوص در محیط علمی و نخبگانی آن، به چشم می‌خورد.

این جریان که تفاوت چندانی با جریان تکنوکرات‌های دولتی ندارد، واجد هیچ تصویر روشنی از آینده نیست و سودایی جز ترک وطن ندارد. ارادۀ کوثر بر این است که با درگیر شدن با مسائل واقعی کشور و نوآوری در پاسخ به آن‌ها، در مقابل جریان رکود، چه در میدان دانشگاه و چه در مقابل دیوارهای زمخت دولت، قد علم کند.

حجم آزار و اذیت‌ها و فشارهایی که برای مرکز کوثر در تمام این سال‌ها در دل این مبارزه پیش آمد، کم نبود. نشان دادن واقعیت مسیری که پیمودیم، بخشی از هدف تدوین این نشریه است.

ما در کوثر تجربه کردیم! ما در روزهایی که اندیشکده‌ها و پژوهشکده‌ها مانند امروز پرتعداد نبودند و تازه شکل گرفته بودند، فعالانه حضور داشتیم. ما در روزهایی که کشور درگیر تحریم‌های سخت فنی بود، با ظرفیت خودمان در میدان حضور داشتیم. در روزهایی که نیاز به برداشتن بار انتخابات زودهنگام بود، حضور داشتیم.

در روزهایی که آتش جنگ در منطقه بالا گرفت، نمی‌توانستیم مانند همیشه پشت میزهایمان بنشینیم و به کارهای روزمره‌مان برسیم؛ برای خودمان متناسب با موقعیت، کار تعریف کردیم. ما در همه‌حال از تصویری که از آینده داشتیم، دست نکشیدیم.

در یکی از فیلم‌های جنگ جهانی دوم، وقتی از آن پیانیست که بعد از سال‌ها در کشتی متروکه پیدا شد می‌پرسند: «تمام این سال‌ها در کشتی چه کار می‌کردی؟» پاسخ می‌دهد: «پیانو می‌زدم!»

می‌پرسند: «حتی وقتی جنگ شد؟»

می‌گوید: «در همه‌حال! حتی وقتی بمباران بود».

ما هم در حوادثی که کشور از آن متأثر می‌شد، متأثر می‌شدیم، اما میثاقمان را فراموش نمی‌کردیم. میثاق ما ساختن بود، حتی وقتی جنگ بود!

روایت کوثر می‌تواند روایت تکه‌هایی از پازل حل مسائل کشوری باشد که به دنبال پیشرفت است. کوثر ضمن طی کردن این مسیر، از ایده خود برای موجودیت یک نهاد مستقل و آرمان‌گرا دفاع می‌کند و «آینده» از دل «برآیند» این پیمودن‌ها و تلاش‌ها ساخته می‌شود.