کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۱)

کتاب قانون گذاری و قانون اساسی (کنکاشی در مبانی، کلیات و آسیب‌شناسی نظام قانونگذاری) به کوشش جمعی از نویسندگان و با گردآوری علی فتاحی‌ زفرقندی از سوی پژوهشکده شورای نگهبان منتشر شده است. این اثر مجموعه‌ای از مقالات تخصصی در حوزه‌ی حقوق عمومی و قانون‌گذاری در ایران است که به بررسی مبانی نظری، کلیات و آسیب‌شناسی نظام قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۱)

کتاب قانون‌گذاری و قانون اساسی مجموعه‌ای از مقالات پژوهشی است که به تحلیل ابعاد مختلف نظام قانونگذاری در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. مقالات گردآوری‌شده در این اثر، پیش‌تر در فصلنامه‌ی علمی پژوهشی دانش حقوق عمومی منتشر شده و اکنون با تجمیع موضوعی و تدوین منسجم، در قالب یک کتاب ارائه شده‌اند. تمرکز اصلی کتاب بر صلاحیت‌های قانونگذاری مجلس شورای اسلامی، مبانی نظری و تاریخی قانونگذاری، فرآیندها و اختیارات این نهاد و همچنین آسیب‌شناسی نظام تقنین در ایران است. نویسندگان تلاش کرده‌اند با واکاوی نظرات شورای نگهبان و بررسی نظریه‌های فقهی و حقوقی، نقاط قوت و ضعف نظام قانونگذاری را شناسایی کنند. این کتاب در سال ۱۴۰۳ از سوی پژوهشکده‌ی شورای نگهبان منتشر شده و به‌عنوان منبعی تخصصی برای دانشجویان، پژوهشگران و کارشناسان حقوق عمومی قابل استفاده است.

خلاصه کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۱)

این اثر دبا رویکردی تحلیلی به بررسی مبانی و کلیات نظام قانونگذاری در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. در بخش‌های مختلف، موضوعاتی مانند معیارهای تفکیک امور تقنینی و اجرایی در آرای شورای نگهبان، نظریه‌ی منطقه‌الفراغ و جایگاه آن در قانون‌گذاری، نظریه‌ی تخییر در انتخاب فتاوا برای قانون‌گذاری، ابعاد حقوق عمومی قانونگذاری از منظر فقهی، نقد تعاریف قانون در فلسفه حقوق پوزیتیویستی، نیازسنجی تقنینی، ارزیابی تأثیرات قانون در مرحله تقنین، نقد و بررسی تقنین آزمایشی و دلایل عدم اجرای قوانین در ایران مورد بررسی قرار گرفته‌اند. 

نویسندگان با استناد به آرای شورای نگهبان و تحلیل‌های فقهی و حقوقی، تلاش کرده‌اند مرزهای میان تقنین و اجرا را روشن کنند و به پرسش‌هایی درباره‌ی صلاحیت‌ها و اختیارات مجلس شورای اسلامی پاسخ دهند؛ همچنین آسیب‌شناسی‌هایی درباره‌ی مشکلات ساختاری و اجرایی نظام قانونگذاری ایران ارائه شده است. درمجموع کتاب تصویری جامع از چالش‌ها و ظرفیت‌های نظام قانونگذاری ایران در چارچوب قانون اساسی ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۱) را خواند؟

این کتاب برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر از ساختار و فرایند قانونگذاری در ایران هستند، منبعی غنی از تحلیل‌های تخصصی و مستندات حقوقی فراهم می‌کند. با مطالعه‌ی این اثر، خواننده با مبانی نظری و عملی قانونگذاری، دیدگاه‌های فقهی و حقوقی درباره‌ی تفکیک قوا و نقش شورای نگهبان و همچنین آسیب‌شناسی‌های نظام تقنین آشنا می‌شود. این کتاب به‌ویژه برای پژوهشگران و دانشجویان حقوق عمومی، فرصتی برای آشنایی با چالش‌ها و راهکارهای بهبود نظام قانونگذاری ایران فراهم می‌آورد.

خواندن کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۱) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب قانون‌‌گذاری و قانون اساسی برای دانشجویان و پژوهشگران حقوق عمومی، کارشناسان قانونگذاری، اعضای هیئت علمی رشته حقوق، و افرادی که دغدغه‌ی اصلاح و بهبود نظام قانونگذاری ایران را دارند مناسب است؛ همچنین برای کسانی مفید خواهد بود که به‌دنبال تحلیل‌های تخصصی درباره‌ی رابطه فقه و قانونگذاری یا ساختار حقوقی جمهوری اسلامی ایران هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۱)

«قوه‎ی مقننه یکی از ارکان اصلی در نظام‌های حقوقی به شمار می‌رود و وظیفه بنیادین آن، تنظیم و تصویب قوانین است که به‌عنوان قواعد الزام‌آور، نظم اجتماعی را تأمین و حقوق افراد را تضمین می‌کند. این قوه، بازتاب‌دهنده‌ی اراده‌ی عمومی و ابزار اصلی اعمال حاکمیت مردم است. قانون‌گذاری در نظام‌های حقوقی، به‌عنوان ضامن عدالت و حاکمیت قانون؛ شرایط لازم برای توسعه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را فراهم می‌آورد و از حقوق و آزادی‌های شهروندان حفاظت می‌کند. در این میان، جایگاه و اهمیت مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان نهادی برآمده از قانون اساسی و برخوردار از صلاحیت‌های تقنینی و نظارتی، موضوعی بنیادین و شایسته بررسی است. این قوه نماینده‌ی اراده‌ی مردم در چارچوب نظام اسلامی است و صلاحیت تقنینی و نظارتی گسترده‌ای دارد که شامل تدوین و تصویب قوانین عادی، تصویب بودجه سالانه کشور، بررسی برنامه‌های توسعه و تأیید یا رد موافقت‌نامه‌های بین‌المللی می‌شود.»