کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳)

کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳) (کنکاشی در صلاحیت قانون‌گذاری مجلس شورای اسلامی) با گردآوری علی فتاحی‌ زفرقندی و همکاری جمعی از نویسندگان، توسط پژوهشکده شورای نگهبان منتشر شده است. این اثر مجموعه‌ای از مقالات تخصصی در حوزه‌ی حقوق عمومی و قانون‌گذاری است که به بررسی ابعاد مختلف صلاحیت مجلس شورای اسلامی در نظام حقوقی ایران می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳)

کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳) مجموعه‌ای از مقالات پژوهشی است که در قالب سه جلد و با تمرکز بر صلاحیت‌های قانون‌گذاری مجلس شورای اسلامی گردآوری شده است. مقالات ابتدا در فصلنامه‌ی علمی پژوهشی دانش حقوق عمومی منتشر شده و سپس به‌صورت موضوعی و منسجم در این مجموعه ارائه شده‌اند. کتاب به بررسی جایگاه مجلس شورای اسلامی در ساختار حقوقی جمهوری اسلامی ایران، حدود و اختیارات آن در تصویب قوانین، نقش نظارتی مجلس و ارتباط آن با سایر قوا می‌پردازد. 

همچنین موضوعاتی مانند تصویب قراردادهای بین‌المللی، تملک اموال توسط اتباع خارجی، قانون‌گذاری در حوزه‌ی مطبوعات، تفسیر قوانین و ماهیت قوانین برنامه‌ای در نظام حقوقی ایران مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. این اثر با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، تلاش دارد تصویری جامع از فرایند قانون‌گذاری و چالش‌های آن در چارچوب قانون اساسی ارائه‌ی دهد. مقالات کتاب صرفاً بیانگر دیدگاه نویسندگان هستند و لزوماً موضع پژوهشکده شورای نگهبان را منعکس نمی‌کنند.

خلاصه کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳)

این کتاب با تمرکز بر صلاحیت‌های قانون‌گذاری مجلس شورای اسلامی، ابعاد مختلف این موضوع را از منظر حقوق اساسی و فقهی بررسی می‌کند. مقالات کتاب به موضوعاتی چون حدود صلاحیت قوای مقننه‌ی و مجریه در تصویب قراردادهای بین‌المللی، صلاحیت مطلق یا مقید مجلس در امر تقنین، لزوم قانون‌گذاری جدید در حوزه‌هایی مانند تملک اموال غیرمنقول توسط اتباع خارجی، و چالش‌های قانون‌گذاری در حوزه‌ی مطبوعات می‌پردازند. 

همچنین نقش مجلس در تفسیر قوانین، ابهامات موجود در تصویب موافقت‌نامه‌های بین‌المللی، ماهیت قوانین برنامه‌ای، حدود اختیار مجلس در اصلاح لوایح قانونی و نسبت قوانین برنامه‌ای با قانون اساسی از دیگر محورهای کتاب است. نویسندگان با استناد به اصول قانون اساسی و نظریات شورای نگهبان، تلاش می‌کنند مرزهای صلاحیت مجلس را روشن کنند و به پرسش‌هایی درباره حدود و استثنائات این صلاحیت‌ها پاسخ دهند. در مجموع، کتاب تصویری از چالش‌ها و پیچیدگی‌های قانون‌گذاری در نظام حقوقی ایران ارائه می‌دهد و به بررسی نقاط تلاقی و افتراق میان قوا و نقش نظارتی مجلس می‌پردازد.

چرا باید کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳) را خواند؟

مطالعه‌ی این کتاب برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تری از فرایند قانون‌گذاری و جایگاه مجلس شورای اسلامی در نظام حقوقی ایران هستند، مفید است. کتاب با تحلیل‌های مستند و تطبیقی، به بررسی چالش‌های حقوقی و عملیاتی قانون‌گذاری می‌پردازد و خواننده را با ابعاد مختلف صلاحیت‌های تقنینی و نظارتی مجلس آشنا می‌کند؛ همچنین بررسی نظریات شورای نگهبان و تحلیل موارد خاص، امکان شناخت بهتر از تعامل قوا و محدودیت‌های قانونی را فراهم می‌آورد.

خواندن کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران حقوق عمومی، کارشناسان قانون‌گذاری، و علاقه‌مندان به مباحث حقوق اساسی و ساختار سیاسی ایران مناسب است؛ همچنین برای کسانی که با مسائل قانون‌گذاری، تفسیر قوانین و چالش‌های حقوقی مجلس شورای اسلامی سروکار دارند، مطالعه‌ی این اثر توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب قانونگذاری و قانون اساسی (۳)

«قوه مقننه یکی از ارکان اصلی در نظام‌های حقوقی به شمار می‌رود و وظیفه بنیادین آن، تنظیم و تصویب قوانین است که به‌عنوان قواعد الزام‌آور، نظم اجتماعی را تأمین و حقوق افراد را تضمین می‌کند. این قوه، بازتاب‌دهنده اراده عمومی و ابزار اصلی اعمال حاکمیت مردم است. قانون‌گذاری در نظام‌های حقوقی، به‌عنوان ضامن عدالت و حاکمیت قانون؛ شرایط لازم برای توسعه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را فراهم می‌آورد و از حقوق و آزادی‌های شهروندان حمایت می‌کند. در این میان، جایگاه و اهمیت مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان نهادی برآمده از قانون اساسی و برخوردار از صلاحیت‌های تقنینی و نظارتی، موضوعی بنیادین و شایسته بررسی است. این قوه نماینده اراده مردم در چارچوب نظام اسلامی است و صلاحیت تقنینی و نظارتی گسترده‌ای دارد که شامل تدوین و تصویب قوانین عادی، تصویب بودجه سالانه کشور، بررسی برنامه‌های توسعه و تأیید یا رد موافقت‌نامه‌های بین‌المللی می‌شود.»