کتاب حمدان و نمدان

کتاب حمدان و نمدان (حکایات کوتاه طنز به روایت بدایع نگار لاهوتی) با تصحیح سید محسن مهرابی، مجموعه‌ای از حکایت‌های طنزآمیز و انتقادی دوره‌ی قاجار است که توسط بدایع نگار لاهوتی (مهدی حسینی تفرشی) گردآوری و بازنویسی شده‌اند. این اثر با نگاهی به ادبیات عامه و فولکلور ایرانی، حکایت‌هایی کوتاه و گاه گزنده را با زبانی نزدیک به مردم روایت می‌کند و به نقد رفتارها و باورهای اجتماعی می‌پردازد. نشر خزه این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حمدان و نمدان

کتاب حمدان و نمدان اثری است که در دوره‌ی قاجار و در سال‌های پایانی سلطنت ناصرالدین‌شاه تا اوایل پهلوی به قلم بدایع نگار لاهوتی نوشته شده است. این کتاب، مجموعه‌ای از حکایت‌های طنزآمیز و انتقادی است که بسیاری از آن‌ها برگرفته از متون کهن فارسی مانند گلستان سعدی، مثنوی مولوی و آثار عبید زاکانی است، اما با بازنویسی و ساده‌سازی به زبان مردم عادی نزدیک شده‌اند. 

بدایع نگار لاهوتی که خود از علما و ادیبان عصر قاجار بوده، با نگاهی انتقادی و طنزآمیز به اصناف مختلف جامعه، به‌ویژه قاضیان، ملایان، معلمان و طبیبان، می‌پردازد و رفتارهای ریاکارانه، بخل، حرص و خرافه‌پرستی را به چالش می‌کشد. این حکایت‌ها اغلب با هدف سرگرم‌کردن و ایجاد نشاط در مخاطب نوشته شده‌اند و در عین حال، تصویری از دغدغه‌ها و انتقادات اجتماعی آن دوران را ارائه می‌دهند. 

کتاب حمدان و نمدان به دلیل محتوای انتقادی و زبان طنزش، سال‌ها در معرض فراموشی قرار داشت و انتشار آن با موانعی روبه‌رو بود. تصحیح و مقدمه‌ی سید محسن مهرابی، زمینه‌ی بازخوانی و ارزیابی دوباره‌ی این اثر را فراهم کرده است.

چرا باید کتاب حمدان و نمدان را بخوانیم؟

این کتاب با گردآوری و بازنویسی حکایت‌های طنزآمیز و انتقادی از متون کهن و فرهنگ عامه، فرصتی فراهم می‌کند تا مخاطب با لایه‌های پنهان طنز اجتماعی و انتقادهای غیرمستقیم در ادبیات فارسی آشنا شود. روایت‌های کوتاه و متنوع حمدان و نمدان، هم سرگرم‌کننده‌اند و هم تصویری از ذهنیت و دغدغه‌های مردم در دوره‌ی قاجار ارائه می‌دهند. همچنین، مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به شناخت بهتر ریشه‌های طنز و شوخ‌طبعی ایرانی و شیوه‌های انتقاد اجتماعی در گذشته کمک کند.

خواندن کتاب حمدان و نمدان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب حمدان و نمدان به علاقه‌مندان به ادبیات طنز، پژوهشگران فرهنگ عامه، دانشجویان رشته‌های ادبیات فارسی و تاریخ اجتماعی و کسانی که به دنبال شناخت حکایت‌های کوتاه و انتقادی ایرانی هستند، پیشنهاد می‌شود. این مجموعه برای افرادی که دغدغه‌ی آشنایی با طنز اجتماعی و روایت‌های عامیانه را دارند، گزینه‌ای خواندنی به شمار می‌آید.