کتاب مرام کاسبی

کتاب مرام کاسبی نوشته‌ی مصطفی راستگو، اخلاق کار و دادوستد را از منظر آموزه‌های اسلامی بررسی می‌کند. نویسنده کسب درآمد را جدا از مسئولیت انسان در برابر خانواده، مشتری، همکار و جامعه نمی‌بیند و میان تأمین معاش و پرورش اخلاق پیوند برقرار می‌کند. انتشارات حوزه‌ی علمیه‌ی مروی این کتاب را منتشر کرده است. بحث کتاب از ارزش کار آغاز می‌شود و به رفتارهای پسندیده و ناپسند در بازار و نمونه‌هایی از زندگی کاسبان اهل سلوک می‌رسد. یکی از نکته‌های مهم آن، تفاوت میان توکل و کنارگذاشتن کوشش برای تأمین روزی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مرام کاسبی

کتاب مرام کاسبی، اثر مصطفی راستگو، به اخلاق کار، تجارت و منش صاحبان مشاغل از دیدگاه آموزه‌های اسلامی می‌پردازد. نویسنده برای طرح موضوع از آیات قرآن، روایات، سخنان عالمان اخلاق و حکایت‌هایی درباره‌ی اهل کسب بهره می‌گیرد. دامنه‌ی بحث به مغازه‌داران و تاجران محدود نمی‌شود و کارمندان، کارگران، کشاورزان، پزشکان، معلمان و دیگر صاحبان حرفه را نیز در بر می‌گیرد. محور کتاب، پیوند میان فعالیت شغلی و مسئولیت اخلاقی است؛ پیوندی که در رابطه‌ی فرد با خانواده، مشتری، همکار و جامعه نمود پیدا می‌کند.
کتاب سه فصل دارد: «اهمیت کار و تلاش»، «مرام کاسب بهشتی» و «کاسبان سالک». این عنوان‌ها مسیر کلی مطالب را نشان می‌دهند؛ از جایگاه کوشش برای معاش تا آداب حرفه‌ای و نمونه‌هایی از زندگی کاسبان. ساختار کتاب، موضوعات اخلاقی و دینی را در کنار مسائل ملموس کار و دادوستد قرار می‌دهد و از این راه به خواننده امکان می‌دهد نسبت میان باورهای خود و رفتار شغلی‌اش را بررسی کند. در مقدمه نیز نویسنده درباره‌ی شیوه‌ی استفاده از حکایت‌های اشخاص توضیح می‌دهد: نقل خاطره از کسی به معنای تأیید همه‌ی رفتارهای او نیست و رفتار نقل‌شده باید با روش و منش اهل‌بیت سنجیده شود. بر این اساس، نمونه‌های کتاب برای طرح و بررسی منش‌های شغلی آمده‌اند، نه برای معرفی اشخاصی بی‌خطا. مرام کاسبی اثری در حوزه‌ی اخلاق کاربردی اسلامی است که کار را موضوعی جدا از معنویت و رعایت حقوق دیگران نمی‌داند. توجه آن به گروه‌های مختلف شغلی، کتاب را به بحثی درباره‌ی مسئولیت حرفه‌ای در زندگی روزمره تبدیل می‌کند.

خلاصه کتاب مرام کاسبی

نویسنده کار را وسیله‌ای برای تأمین نیازهای زندگی، حفظ عزت‌نفس و مشارکت در امور جامعه می‌داند. توضیح او درباره‌ی بی‌نیازی از مردم به معنای قطع ارتباط یا کنارگذاشتن دادوستد نیست؛ مقصود، پرهیز از وابستگی به درخواست کمک برای گذران زندگی است. بحث سپس به انگیزه‌ی کسب درآمد می‌رسد: تأمین معاش خانواده و رسیدگی به والدین با ثروت‌اندوزی برای تفاخر یکسان شمرده نمی‌شود. مرام کاسبی همچنین عبادت را جایگزین فعالیت شغلی نمی‌داند و توکل را در کنار کوشش قرار می‌دهد. پیام محوری کتاب این است که ارزش معنوی کسب تنها به داشتن شغل وابسته نیست؛ نیت، رعایت حقوق مردم و شیوه‌ی انجام کار نیز در این ارزش نقش دارند. صاحب حرفه باید مسئولیت درآمد و رفتار خود را هم‌زمان بپذیرد.

چرا باید کتاب مرام کاسبی را بخوانیم؟

این کتاب را می‌توان به دلایل زیر خواند:

• مباحث آن ارتباط میان باورهای دینی و مسئولیت‌های شغلی را در موقعیت‌های مشخص بازار بررسی می‌کنند.
• موضوعاتی مانند قرارداد، دستمزد و بدهی، تعهدات دو طرف همکاری را به بحث می‌گذارند.
• توضیح نویسنده درباره‌ی نکوهش بیکاری، تفاوت میان تنبلی و جست‌وجوی بی‌نتیجه‌ی شغل را روشن می‌کند.
• حکایت‌های کاسبان نمونه‌هایی از پیوند معاش و دغدغه‌های معنوی به دست می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• این کتاب به صاحبان کسب‌وکار علاقه‌مند به مسئولیت‌های اخلاقی معاملات از منظر اسلام پیشنهاد می‌شود.
• خواندن آن برای کارفرمایان و کارکنانی مناسب است که به رعایت حقوق متقابل در محیط کار اهمیت می‌دهند.
• این کتاب برای خوانندگان علاقه‌مند به توصیه‌های اخلاقی اهل‌بیت درباره‌ی معاش و حکایت‌های کاسبان اهل سلوک مناسب است.