کتاب میان گذشته و آینده

کتاب میان گذشته و آینده (هشت تمرین در اندیشه‌ی سیاسی) نوشته‌ی هانا آرنت و با ترجمه‌ی سعید مقدم منتشر شده است. نشر اختران آن را منتشر کرده است. این کتاب مجموعه‌ای از رساله‌ها و جستارهای فکری است که در آنها نویسنده به بحران‌های جهان مدرن، گسست سنت، معنای سیاست و نسبت اندیشیدن و کنش می‌پردازد. آرنت در این اثر با تکیه بر تجربه‌ی توتالیتاریسم، جنگ و انقلاب، مفاهیم کلاسیک فلسفه‌ی سیاسی را دوباره می‌خواند و از نو به پرسش می‌گیرد. متن کتاب سرشار از ارجاع به فیلسوفان و نویسندگان اروپایی، از افلاطون و ارسطو تا مارکس، نیچه، کافکا و رنه شار است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میان گذشته و آینده

کتاب میان گذشته و آینده با زیرعنوان «هشت تمرین در اندیشه‌ی سیاسی» مجموعه‌ای از هشت رساله است که هانا آرنت آنها را به‌عنوان تمرین‌هایی در شیوه‌ی اندیشیدن سیاسی سامان داده است. این رساله‌ها ابتدا به‌صورت پراکنده منتشر شده‌اند و سپس در قالب یک کتاب گرد آمده‌اند و مترجم در یادداشت خود توضیح داده است که نسخه‌ی اصلی ترجمه بر چاپ انتشارات پنگوئن است. کتاب میان گذشته و آینده در مقدمه با بحثی مفصل درباره‌ی «شکاف میان گذشته و آینده» آغاز می‌شود؛ جایی که آرنت با تکیه بر جمله‌ای از رنه شار، تجربه‌ی مقاومت فرانسه در برابر نازیسم و مفهوم «گنجینه‌ی انقلاب» را بررسی می‌کند. او نشان می‌دهد چگونه گسست سنت، فقدان وصیت‌نامه‌ی تاریخی و ناتوانی در نام‌گذاری و به‌یادآوردن، وضعیت انسان مدرن را شکل داده است. در همین مقدمه، تمثیل کافکا درباره‌ی انسانی که میان دو نیروی گذشته و آینده گرفتار است، به‌عنوان تصویر مرکزی وضعیت اندیشیدن در جهان معاصر طرح شده است. کتاب میان گذشته و آینده در ادامه به‌صورت سه پاره‌ی کلی پیش می‌رود: پاره‌ی نخست به گسست سنت و مفهوم تاریخ می‌پردازد، پاره‌ی دوم بر دو مفهوم بنیادی قدرت و آزادی متمرکز است و پاره‌ی سوم تلاش می‌کند نوع تفکری را که در دو بخش اول آزموده شده، بر مسائل روزمره و معاصر اعمال کند. آرنت در این مسیر به افلاطون، ارسطو، مارکس، کیرکه‌گارد، نیچه، هگل و نیز به تجربه‌ی توتالیتاریسم، انقلاب‌ها و جنبش‌های سیاسی قرن بیستم رجوع کرده است. کتاب میان گذشته و آینده از نظر ساختار، مجموعه‌ای از «تمرین‌ها» در اندیشیدن است نه دستورالعملی برای این که به چه نتیجه‌ای باید رسید. نویسنده در هر رساله مفاهیم کلیدی سنت سیاسی غرب مانند عدالت، آزادی، مسئولیت، فضیلت، قدرت و افتخار را از دل تاریخ و زبان‌شان بیرون می‌کشد تا نشان دهد چگونه تهی‌شدن این واژه‌ها از روح اولیه‌شان، بخشی از بحران سیاست مدرن را توضیح می‌دهد.

خلاصه کتاب میان گذشته و آینده

کتاب میان گذشته و آینده مجموعه‌ای از هشت رساله است که در آنها هانا آرنت می‌کوشد وضعیت انسان مدرن را در شکاف میان گذشته‌ی ازهم‌گسیخته و آینده‌ی نامعلوم بفهمد. او از تجربه‌ی مقاومت، انقلاب‌ها و حکومت‌های توتالیتر آغاز می‌کند و نشان می‌دهد چگونه «گنجینه‌ی انقلاب» به‌دلیل نبود سنت و وصیت‌نامه‌ی تاریخی از دست رفته است. سپس با تحلیل تمثیل کافکا، جایگاه اندیشیدن را به‌عنوان حرکتی مورب میان نیروهای گذشته و آینده توضیح می‌دهد. در رساله‌های بعدی، آرنت به پایان سنت فلسفه‌ی سیاسی از افلاطون تا مارکس، دگرگونی مفاهیم کار، کنش، خشونت، قدرت و آزادی و نیز نقش ایدئولوژی و توتالیتاریسم در قرن بیستم می‌پردازد. پیام اصلی کتاب این است که تنها از راه تمرین اندیشیدن در همین شکاف می‌توان دوباره معنای سیاست و مفاهیم بنیادین آن را روشن کرد.

چرا باید کتاب میان گذشته و آینده را بخوانیم؟

خواندن میان گذشته و آینده فرصتی است برای روبه‌رو شدن با پرسش‌های بنیادی سیاست و تاریخ در زبانی تحلیلی و دقیق. این کتاب نشان می‌دهد چرا مفاهیمی مانند آزادی، قدرت، عدالت و مسئولیت در جهان امروز مبهم شده‌اند و چگونه می‌توان بدون تکیه‌ی ساده‌انگارانه بر سنت یا امید بستن به طرح‌های آرمان‌شهری، دوباره درباره‌ی آنها اندیشید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، فلسفه و جامعه‌شناسی، علاقه‌مندان به اندیشه‌ی سیاسی مدرن، و کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر فهم توتالیتاریسم، انقلاب‌ها و بحران معنای سیاست در جهان معاصر هستند و می‌خواهند با متن اصلی آرنت در این زمینه روبه‌رو شوند.

بخشی از کتاب میان گذشته و آینده

«کتابی که اکنون ترجمهٔ آن را می‌خوانید شامل هشت رساله یا به‌گفتهٔ خود نویسنده تمرین است در اندیشهٔ سیاسی. این رساله‌ها نخستین بار در سال ۱۹۶۱ به شکل کتاب منتشر شد و در سال ۱۹۶۴ همراه دو رسالهٔ دیگر به صورت حاضر انتشار یافت و به چند زبان دیگر ترجمه شد. از آن پس، چاپ‌های دیگری از این کتاب منتشر شده است. چاپ سال ۲۰۰۶ انتشارات پنگوئن نسخه اصلی این ترجمه است. تأملات اندیشه‌ورزانه آرنت درمورد جهان مدرن بر پایهٔ دانش گسترده از گذشته بنا شده‌اند، و بخشی مهم از فلسفهٔ سیاسی قرن بیستم را می‌سازند. آرنت در میان گذشته و آینده دربارهٔ مشکلات پیچیدهٔ بحرانی بحث می‌کند که جامعهٔ مدرن با آن روبرو است؛ بحرانی که به این دلیل پدید آمده است که مفاهیم اساسی سنتِ سیاسی، همچون عدالت، خرد، مسئولیت، هنرمندی و افتخار معنای خود را از دست داده‌اند. این رساله‌ها خود به‌اندازهٔ کافی روشن‌اند و نیازی نیست من در این‌جا توضیحی بدهم، جز این که واژه‌هایی که نویسنده در متن اصلی با الفبای یونانی نوشته است من با حروف لاتین نوشته‌ام. آنچه با عددهای در پرانتز مشخص شده، توضیحات و مراجع نویسنده است. یادداشت‌های زیر صفحه‌ها توضیح‌های مترجم است. مقدمه: شکافِ میان گذشته و آینده «میراث ما با وصیت‌نامه به ما واگذار نشده است.» این شاید حیرت‌انگیزترینبیان موجز میان کلمات قصار رنه شار، شاعر و نویسندهٔ فرانسوی، باشد، کلمات قصاری که به طرز شگفت‌آوری ناپیوسته‌اند. وی در این کلمات قصار جوهر این امر را به نحوی موجز و پرمعنی بیان کرده است که چهار سال جنبش مقاومت برای کل یک نسل از نویسندگان و روشنفکران اروپا چه معنایی داشته است (۱). سقوط فرانسه در برابر حمله ارتش آلمان نازی، که برای روشنفکران حادثه کاملا غیرمنتظره‌ای بود، باعث شده بود صحنهٔ سیاسی کشور در عرضِ یک روز خالی شود و به دست مشتی دلقکِ فرومایهٔ آلت دست یا ابله بیفتد. به این سبب، کسانی که هرگز حتی به این فکر نکرده بودند که در امور رسمی «جمهوری سوم» شرکت کنند، به دلیل خلأ به وجود آمده در قدرت سیاسی، به سیاست کشیده شدند. به این ترتیب، بدون پیش‌آگاهی و شاید برخلاف خواست آگاهانه‌شان، خواهی نخواهی، فضایی همگانی را ایجاد کردند که در آن همهٔ کارهای کشور پنهان از چشم دوست و دشمن، در حرف و در عمل، حل و فصل می‌شد بی آن که نوعی روند رسمی را طی کند.»