کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس

کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس نوشته پیتر وست وود و ترجمه نصراله نوروزی و حبیب امانی است که انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از پرسش‌های مهم آموزش می‌پردازد: در کلاس درس چه زمانی آموزش مستقیم کارآمدتر است و چه زمانی روش‌های دانش‌آموزمحور نتیجه بهتری می‌دهند؟ نویسنده با مرور دیدگاه‌های مختلف یادگیری، از سازنده‌گرایی تا تدریس صریح، تلاش می‌کند فاصله میان پژوهش‌های تربیتی و نیازهای روزمره‌ی معلمان را کمتر کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس

کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس نوشته پیتر وست وود به مسئله‌ای مرکزی در آموزش می‌پردازد: انتخاب روش تدریس بر چه اساسی باید انجام شود؟ متن از همان آغاز نشان می‌دهد که بحث فقط بر سر ترجیح یک شیوه بر شیوه‌ی دیگر نیست، بلکه بر سر تناسب میان هدف آموزشی، ویژگی‌های دانش‌آموزان و ماهیت محتوای درسی است. نویسنده با مرور تحول نگاه‌ها به تدریس، از کلاس‌های کاملاً معلم‌محور تا گسترش رویکردهای پروژه‌ای، اکتشافی و تعاملی، زمینه‌ای فراهم می‌کند تا خواننده بتواند منطق پشت هر روش را بهتر ببیند.
کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس در فصل‌های مختلف، دو قطب مهم در بحث آموزش را کنار هم می‌گذارد: سازنده‌گرایی و تعلیم‌گرایی. در این مسیر، موضوعاتی مانند آموزش با حداقل هدایت، آموزش صریح، بار شناختی، نقش توضیح روشن معلم، تمرین هدایت‌شده، بازخورد فوری و یادگیری فعال بررسی می‌شوند. متن فقط به تعریف مفاهیم بسنده نمی‌کند و مدام می‌پرسد هر روش در چه موقعیتی مفید است و در چه موقعیتی محدودیت دارد. به‌همین دلیل، فصل‌های مربوط به سخنرانی، تدریس مستقیم، یادگیری اکتشافی، یادگیری مسئله‌محور، پروژه‌محور، منبع‌محور و یادگیری به کمک رایانه، هم مزایا را نشان می‌دهند و هم دشواری‌ها را.
کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس همچنین به تفاوت‌های میان یادگیرندگان توجه دارد. بخشی از مباحث به کودکان کم‌سن، دانش‌آموزان بااستعداد، دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری و ضرورت انطباق روش تدریس با نیازهای آنان اختصاص یافته است. همین توجه باعث می‌شود این کتاب فقط مجموعه‌ای از نظریه‌ها نباشد، بلکه تصویری از کلاس درس به‌عنوان محیطی متغیر و چندلایه ارائه دهد؛ محیطی که در آن هیچ روش واحدی پاسخ‌گوی همه‌ی موقعیت‌ها نیست. نتیجه، متنی است که به‌جای نسخه‌پیچی کلی، معیارهایی برای انتخاب آگاهانه‌تر روش تدریس در اختیار می‌گذارد.

خلاصه کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس

کتاب با طرح این پرسش آغاز می‌شود که تدریس مؤثر دقیقاً چه معنایی دارد و معلم در فرایند یادگیری چه نقشی باید بر عهده بگیرد. سپس دیدگاه‌های سازنده‌گرا و آموزش مستقیم را در برابر هم قرار می‌دهد و نشان می‌دهد هرکدام بر چه پیش‌فرض‌هایی تکیه دارند. نویسنده در ادامه، روش‌های تدریس مستقیم مانند آموزش صریح، سخنرانی و تدریس تعاملی با کل کلاس را بررسی می‌کند و بعد به سراغ روش‌های دانش‌آموزمحور مانند یادگیری اکتشافی، مسئله‌محور، پروژه‌محور، منبع‌محور و یادگیری به کمک رایانه می‌رود. در فصل‌های بعدی نیز انتخاب روش تدریس را با توجه به سن، توانایی، نیازهای یادگیری و تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان توضیح می‌دهد.

چرا باید کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس را بخوانیم؟

دلایل خواندن معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب معیارهایی روشن برای انتخاب روش تدریس متناسب با هدف آموزشی و نوع محتوا ارائه می‌دهد.
• خواننده با تفاوت‌ها و نسبت میان آموزش مستقیم، آموزش صریح و روش‌های دانش‌آموزمحور آشنا می‌شود.
• مباحث کتاب کمک می‌کند مزایا و محدودیت‌های روش‌هایی مانند سخنرانی، پروژه، کاوش و یادگیری مسئله‌محور دقیق‌تر سنجیده شوند.
• کتاب نشان می‌دهد ویژگی‌های دانش‌آموزان، از سن و آمادگی تا مشکلات یادگیری، چگونه بر انتخاب روش اثر می‌گذارند.
• بحث بار شناختی و نقش هدایت معلم، برای طراحی فعالیت‌های کلاسی سنجیده‌تر سودمند است.
• مطالعه‌ی این کتاب فاصله میان مباحث پژوهشی تربیتی و تصمیم‌های روزمره‌ی کلاس درس را کمتر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمانی که می‌خواهند درباره‌ی انتخاب میان آموزش مستقیم و روش‌های دانش‌آموزمحور دقیق‌تر تصمیم بگیرند.
• دانشجویان علوم تربیتی و دانشگاه فرهنگیان که به مبانی نظری و کاربردهای روش‌های تدریس نیاز دارند.
• مدرسان و مربیانی که با گروه‌های یادگیری متفاوت کار می‌کنند و به انطباق روش با نیازهای فراگیران فکر می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند مزایا و محدودیت‌های روش‌هایی مانند سخنرانی، پروژه و کاوش را کنار هم ببینند.
• علاقه‌مندان به مباحث یادگیری، بار شناختی و نقش معلم در شکل‌دادن به فرایند آموزش.

بخشی از کتاب معلمان و دانستنی های ضروری پیرامون روش های تدریس

«در حال حاضر، تناسب و اثربخشی یک روش تدریس خاص را می‌توان بر اساس نوع یادگیری‌ای که آن روش ایجاد می‌کند و نیز در رابطه با ویژگی‌های دانش‌آموزان مورد ملاحظه قرار داد. البته، پژوهش پیرامون روش‌های تدریس ادامه داشته و مباحث منتج از نظریه‌های مختلف یادگیری و نیز چگونگی تأثیر این نظریات بر روش‌های تدریس، هنوز هم صفحات بسیاری از مجلات روانشناسی تربیتی را به خود اختصاص داده است. متأسفانه، معلم عادی در موقعیتی نیست که بتواند به این مجلات دسترسی یابد؛ بنابراین، هنوز هم شکافی بزرگ بین شواهد پژوهشی و آگاهی معلمان از روش‌های تدریس اثربخش وجود دارد. این کتاب گامی کوچک در جهت رساندن شواهد و مباحث موجودِ حوزهٔ تدریس به دست همه معلمان است.
درک منطق زیربنایی رویکردهای یادگیرنده‌محور و معلم‌محور برای کمک در انتخاب روش‌های تدریس مؤثر جهت استفاده در کلاس‌های درس ضروری است.»