کتاب کارنامه اردشیر بابکان

کتاب کارنامه اردشیر بابکان ترجمه و تنظیم بهرام فره وشی است و انتشارات دانشگاه تهران آن را منتشر کرده است. این کتاب همراه با متن پهلوی، آوانویسی، ترجمهٔ فارسی و واژه‌نامه است.

درباره کتاب کارنامه اردشیر بابکان

کارنامه اردشیر بابکان که یکی از متن‌های آسان و زیبای پهلوی است، از دیرباز برای آموختن زبان پهلوی به کار می‌رود. 

کتاب کارنامه اردشیر بابکان به‌زبان پارسی میانه است و داستان زندگی اردشیر بابکان، شامل به‌قدرت رسیدن وی، جنگ با اردوان و شاه اشکانی است و نیز بخشی پیرامون جانشینش شاپور و پسر وی هرمزد را روایت می‌کند.

این اثر نثری کوتاه با سبکی ساده است که احتمالاً در اواخر روزگار ساسانی در پارس نوشته شده‌است. از بافت این اثر چنین پیداست که موبدان در تدوین آن نقش زیادی داشته‌اند و سنجش آن با بخش مرتبط در شاهنامهٔ فردوسی نشان می‌دهد که ویراستاری رونویسان مسلمان تا چه اندازه در حذف عناصر زردشتی از این داستان مؤثر بوده‌اند.

کارنامهٔ اردشیر بابکان که در وهلهٔ نخست رُمانی تاریخی محسوب می‌شود، دربردارندهٔ مطالب جغرافیایی (نام شهرهایی که اردشیر ساخته‌ است، مانند رامش‌اردشیر، بوخت‌اردشیر، و اردشیرخوره)، نجوم و ستاره‌شناسی، تعبیر خواب (خواب بابک و تولد اردشیر)، پیشگویی (تولد هرمزد)، اسطوره و افسانه (همراه‌شدن فرهٔ ایزدی به‌شکل قوچ با اردشیر) نیز هست. محیط کلی این کتاب محیطی داستانی و رمانتیک است. این محیط رمانتیک را تحت تأثیر افسانه‌های مربوط به کوروش بزرگ که در آن زمان در پارس رواج داشته دانسته‌اند.

***

مؤسسهٔ انتشارات دانشگاه تهران بر انتشار کتاب‌های آکادمیک تمرکز دارد. این مؤسسه از سال ۱۳۲۵ کار خود را به طور مستقل آغاز کرده است. دکتر پرویز ناتل خانلری آغازگر فعالیت این انتشارات بود. پس از دکتر خانلری، شادروان دکتر ذبیح‌الله صفا با یاری دکتر حسین مینوچهر مدیریت توسعهٔ انتشارات را بر عهده گرفتند.

انتشارات دانشگاه تهران زیر نظر مدیریت ادارهٔ کل خدمات پژوهشی و انتشارات دانشگاه تهران اداره می‌شوند. انتشارات دانشگاه تهران، نخستین‌بار با این آرمان پدید آمد که پاسخگوی نیاز دانشجویان باشد، اما به‌مرور نیازهایی فراتر از نیاز نخستین نمودار شدند. در مرحلهٔ اول اساتید نیازمند آن بودند تا با گسترش کمی و کیفی دانشگاه، از آخرین داده‌های علمی برخوردار شوند. پس از اینکه که دانشگاه تهران، مؤلفان بزرگ و سرشناس را جذب برنامه‌های آموزشی خود کرد، انتشارات دانشگاه تهران چاپ و انتشار آثار آنان را نیز در زمرهٔ وظایف خود قرار داد. این رویه تا آنجا ادامه داشت که بندی از اساسنامه به آن اختصاص یافت؛ با این مفهوم که انتشارات دانشگاه تهران خود را ملزم به چاپ متون و آثار فرهنگی ایران‌زمین کرده است. انتشارات دانشگاه تهران تاکنون بیش از ۵٬۰۰۰ عنوان کتاب منتشر کرده است و به طور میانگین در هر روز بیش از یک کتاب منتشر می‌کند.

خواندن کتاب کارنامه اردشیر بابکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران رشتهٔ زبان‌های باستان و دوستداران فرهنگ و تاریخ ایران پیش از اسلام پیشنهاد می‌کنیم.