کتاب حلیه المتقین

کتاب حلیه المتقین؛ در آداب اخلاق و سنت‌های اسلامی نوشتهٔ محمدباقر مجلسی و گردآوری‌شده توسط علیرضا زکی زاده رنانی است و انتشارات زائر آستانه مقدسه آن را منتشر کرده است. «حلیة المتّقین» از بهترین و معتبرترین کتاب‌های علامهٔ مجلسی (ره) است. این کتاب، گلچین معتبرترین مباحث روایی علامهٔ مجلسی (ره) در کتاب «بحار الأنوار» است، که با عنایت به روایات معتبر ائمّه معصومین، به اختصار پاره‌ای از مسائل اخلاقی مهم اسلام را بیان کرده است.

درباره کتاب حلیه المتقین

حِلْیةُ الْمُتَّقین کتابی فارسی دربارهٔ اخلاق، آداب و سنن اسلامی اثر علامه مجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق) است. چنانکه علامه مجلسی گفته، کتاب، ترجمه روان روایات معتبر شیعه است. حلیة المتقین در ۱۴ باب و یک خاتمه تنظیم شده و آداب لباس‌پوشیدن، آداب خوردن و آشامیدن، ازدواج و معاشرت با زنان و فرزندان و مردم، آداب تجارت کردن و سفر، از جمله مطالب کتاب است.

علامه مجلسی، کتاب حلیة المتقین را در سال ۱۰۸۱ق در ۴۴سالگی نوشته است. این کتاب بارها چاپ و به زبان‌های عربی و اردو ترجمه شده است. محمدتقی بهار، مهم‌ترین کار علامه مجلسی پس از تألیف بحارالانوار را نوشتن آثاری به زبان فارسی دانسته است.

ابواب این کتاب از این قرار هستند:

باب اول: در آداب لباس پوشیدن.

باب دوم: در آداب حلی و زیور پوشیدن، و سرمه کشیدن، و در آینه نظر کردن، و خضاب کردن.

باب سوم: در آداب خوردن و آشامیدن.

باب چهارم: در فضیلت تزویج و آداب مجامعت ومعاشرت زنان، و کیفیت تربیت فرزندان و معاشرت ایشان.

باب پنجم: در آداب مسواک کردن و ناخن و شارب گرفتن و سر تراشیدن و شانه کردن و امثال این‌ها.

باب ششم: در آداب بوی خوش استعمال کردن و گل خوش بوئیدن و روغن مالیدن.

باب هفتم: در آداب حمام رفتن و دارو کشیدن و امثال آن.

باب هشتم: در آداب خواب رفتن و بیدار شدن و بیت الخلا رفتن.

باب نهم: در آداب حجامت و تنقیه، و ذکر بعضی از ادعیه و احراز و خواص بعضی از ادویه و معالجهٔ بعضی از امراض.

باب دهم: در آداب معاشرت مؤمنان و حقوق و اصناف ایشان.

باب یازدهم: درآداب مجالس و سلام و عطسه و مصافحه و معانقه و امثال این‌ها.

باب دوازدهم: درآداب خانه داخل شدن و بیرون رفتن.

باب سیزدهم: در آداب سوار شدن و راه رفتن و بازار رفتن و تجارت و زراعت نمودن و چهار پایان نگاه داشتن.

باب چهاردهم: در آداب سفر کردن.

خواندن کتاب حلیه المتقین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران حدیث و فقه و کلام اسلامی و خوانندگان کتاب‌های علامه مجلسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب حلیه المتقین

«بدان که موافق احادیث معتبره بسیار زینت کردن و جامه‌های پاکیزه و فاخر پوشیدن هرگاه از حلال به هم رسد و مناسب حال او باشد سنّت است و موجب خوشنودی پروردگار است و اگر از حلال به هم نرسد به هر چه میسّر شود باید قناعت نماید. وتحصیل زیادتی‌های لباس را مانع عبادت الهی نگرداند و اگر حق تعالی روزی را براو فراخ گرداند، در خور آن بخورد و بپوشد وصرف نماید و به برادران مؤمن بدهد. و اگر روزی بر او تنگ شود قناعت نماید و به حرام و شبهه خود را آلوده نکند، چنانچه در حدیث معتبر از حضرت امام جعفر صادق (ع) منقول است که: هرگاه خدا نعمتی به بنده خود کرامت فرماید و اثر آن نعمت بر او ظاهر شود او را دوست خدا می‌نامند و یاد کننده نعمت پروردگار خواهد بود، و اگر بر او ظاهر نشود او را دشمن خدا می‌نامند و تکذیب کنندهٔ نعمت پرودگار خواهد بود.

و در حدیث دیگر از آن حضرت منقول است که: هرگاه حق تعالی نعمتی به بنده کرامت فرماید دوست می‌دارد که اثر آن نعمت را بر او ببیند.

از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه منقول است که: از برای برادر مؤمن خود زینت کنید، چنانچه برای بیگانه زینت کنید که خواهید شما را به خوش‌ترین هیئتی بیند.

و به سند معتبر منقول است که حضرت علی بن موسی الرضا (ع) در تابستان بر روی حصیر می‌نشستند و در زمستان بر روی پلاس و در خانه جامه‌های گُنده می‌پوشیدند و چون بیرون می‌آمدند برای مردم زینت می‌کردند.

و از حضرت صادق (ع) منقول است که حق تعالی زینت و اظهار نعمت را دوست می‌دارد و ترک زینت و اظهار بد حالی را دشمن می‌دارد و دوست می‌دارد که اثر نعمت را در بندهٔ خود ببیند به این‌که جامهٔ خود را پاکیزه کند و خود را خوشبو دارد، و خانه را نیکو دارد و ساحت‌های خانه را بِروبَد حتّی آنکه چراغ پیش از فرو رفتن آفتاب روشن کردن فقر را زایل می‌کند و روزی را زیاد می‌کند.»