کتاب گذری تاریخی بر مبانی تفکر اجتماعی غرب

کتاب الکترونیکی «گذری تاریخی بر مبانی تفکر اجتماعی غرب» نوشتهٔ محمد سلماسی‌زاده در انتشارات میثاق فرزانگان چاپ شده است.

دربارهٔ کتاب گذری تاریخی بر مبانی تفکر اجتماعی غرب

کتاب در نه فصل تنظیم شده و رویکردی تاریخی به حوادث و پدیده‌هایی دارد که هریک به نوعی در شکل گیری، تطور و تکامل تفکر اجتماعی غرب از عصر رنسانس تا ابتدای سده بیستم بیشترین تاثیر را داشته اند .در تنظیم متن حاضر تلاش گریده است تا به کتب دست اول و منابع معتبر تاریخ این دوران استناد شود و در همان حال از تکرار و زیاده گویی خود داری گردد. این ویژگی سبب شده است تا نویسنده از ارجاعات مکرر و متعدد به منابع مختلف در باره یک پدیده تاریخی خود داری کند. بخش‌های زیادی از کتاب عینا از منابع معتبری مانند "تمدن‌های عالم" از "فیلپ جی آدلر" و "تمدن مغرب زمین" از "اشپیل فوگل"، با ذکر دقیق صفحات، نقل شده است و نگارنده حتی به ادبیات و سبک نوشتاری ایشان وفادار مانده است.

کتاب گذری تاریخی بر مبانی تفکر اجتماعی غرب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

کتاب حاضر برای دانشجویان تاریخ تدوین شده است.

بخشی از کتاب گذری تاریخی بر مبانی تفکر اجتماعی غرب

نقد عقلانیت ابزاری

در عقلانیت ابزاری، شناخت حسی و عقلی محدود می‌باشد، بنابراین برای هدایت بشر ناکافی است. ماشینی شدن از پیامدهای مخرّب آنست که در طی آن، انسان، غایت بودن-به تعبیر کانت- خود را از دست می‌دهد و برای سرمایه داری و ...، در حد ابزار، محدود می‌شود. سیطره‌ی کمیّت بر کیفیت پیامدی دیگر از آنست که در طی آن، همه چیز و همه کس، - در مورد انسان میزان ثروت، قدرت و... - اندازه گیری می‌شوند، چنانکه رنه گنون فرانسوی، تمدن کنونی را "تمدن کمّی" نامیده است. وی تعبیر دیگری بنام "جنون آمارگیری" دارد که در طی آن انسان‌ها و اشیاء ثبت و شماره می‌شوند. «صحنه اجتماع صفحه‌ی شطرنج است؛همه به حساب می‌آیند،اما بی آن که اراده کرده باشند، باید بازی کنند، در غیر اینصورت از دور حیات خارج خواهند شد.»

به گفته ماکس وبر چنین وضعیتی انسان را در قفسی آهنین جای می‌دهد که متخصصان فاقد روح و لذت پرستان فاقد احساس تولید می‌کند، کسانی که بیهوده تصور می‌کنند به سطحی از تمدن دست یافته اند که پیش از این کسی به آن نایل نشده بود .این استعاره محدودیت انسان در جهان بورکراتیک را آشکار می‌کند و بیانگر آن است که در جهانی که تحت سلطه‌ی هدفمندی یا عقلانیت ابزاری است؛ انسان در محدودیت امکانات و موقعیت‌ها چه شرایط سخت و دشواری دارد. چنین وضعیتی که وبر از آن با عنوان جهان سروری یاد می‌کند "موجب کناره گرفتن والاترین و متعالی ترین ارزشها از زندگی اجتماعی است به گونه‌ای که این ارزشها یا به قلمرو زندگی باطنی موکول شده ویا به صورت برادری در روابط شخصی و روی در روی انسانی بروز می‌کند " به عبارتی دیگر عقلانیت ابزاری تنها یکی از جنبه‌های زندگی است و علی رغم افسون زدائی اش نمی‌تواند به پرسشهای ما در باره‌ی معنای زندگی و جهان پاسخ دهد در واقع قابلیت آن را ندارد که به فوری ترین و ضروری ترین پرسشهای ما پاسخ گوید : به چه چیز باید باور داشته باشیم ؟ چگونه باید رفتار کنیم ؟ چه نوع زندگی باید داشته باشیم.