کتاب بررسی و تحلیل تاریخ نگاری علامه عبدالحی حبیبی

کتاب بررسی و تحلیل تاریخ نگاری علامه عبدالحی حبیبی نوشته محمدمهدی سعیدی است. این کتاب را انتشارات اثر قلم منتشر کرده است.

درباره کتاب بررسی و تحلیل تاریخ نگاری علامه عبدالحی حبیبی

علامه عبدالحی حبیبی یکی از مورخین پرکار و مؤثر در عرصه مطالعات تاریخی افغانستان است، برای بازنمایی وضعیت دانش تاریخ و تاریخ‌نگاری در افغانستان نمونه مطلوبی است. به همین منظور در این پژوهش، تاریخ‌نگاری او از جنبه‌های ساختاری و محتوایی مورد ارزیابی علمی قرارگرفته است.

دربخش ساختاری کتاب، روند پژوهش تاریخی علامه عبدالحی حبیبی در قالب مراحل سه گانۀ «گردآوری داده‌ها»، «ارزیابی منابع»، «استنادات و ارجاعات» و در نهایت «تحلیل و تفسیر داده ها» و مطالب مرتبط با آنهبررسی شده و نقاط قوت و ضعف تاریخ‌نگاری وی در چارچوب اصول و مبانی تاریخ‌نگاری علمی مشخص شده است. در بررسی و تحلیل محتوایی تاریخ‌نگاری حبیبی، اندیشه‌های محوری و قابل توجه ایشان به صورت کلی و به منظور آشنایی با ساختار ذهنی و فکری وی مورد بررسی قرارگرفته است.

در این کتاب سعی شده است که با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با استقراء در مهم‌ترین آثار و نوشته‌های حبیبی، با معیار اصول و مبانی مطرح در متدولوژی تاریخ‌نگاری، مورد ارزیابی قرارگیرد و به شکل محدودتر، ایده‌ها و اندیشه‌های تاریخی مختص وی نیز مطرح شود. برای فهم چنین ایده‌ها و نوشته‌هاها، لازم دیده شده که در ابتدا به صورت جداگانه بستر و زمینۀ فرهنگی تاریخ‌نگاری درافغانستان معاصر مورد بحث قرارگیرد که این مهم، فصل اول این مجموعه را شامل شده است.

 در فصل بعدی به رویکردها و کار‌کردهای شکلی و ساختاری تاریخ‌نگاری حبیبی پرداخته شده و در آن عملکرد وی با اصول و مبانی نظری تاریخ‌نگاری تطبیق داده شده است. دراین فصل به صورت مشخص مباحثی چون گردآوری، ارزیابی، تفسیر و تحلیل داده‌ها و منابع مورد بهره برداری حبیبی که مهم‌ترین بخش آن دانش های کمکی و از آن جمله اتیمولوژی است؛ مطرح شده است؛ که در ضمن مباحث این فصل، تبیین در تاریخ‌نگاری حبیبی به تفصیل بیان شده و چالش های ذهنیت‌گرایی و برداشت های غیر‌اصولی زبانشناسانه و مغالطات منطقی رخ داده در تحلیل های تاریخی وی، در همین بخش مورد غور قرارگرفته است. فصل سوم منعکس کنندۀ ایده‌ها و اندیشه‌های تاریخی حبیبی است که به منظور آشنایی با ذهنیت تاریخی وی نمونه هایی در قالب سه حوزۀ گرایش‌های ملی، رهیافت‌های فرهنگی و معرفتی و ایده‌های هنری و ادبی ایشان مطرح شده است. 

بررسی و تحلیل تاریخنگاری علامه عبدالحی حبیبی هرچند در خصوص وضعیت تاریخ‌نگاری در افغانستان و ارزیابی آثار یکی از مورخان این کشور شکل گرفته است؛ ولی دانش تاریخ مانند سایر دانش‌ها حد و مرزی نمی‌شناسد و آنچه در این پژوهش مطرح گشته است قابل تعمیم و تطبیق در خصوص سایر مطالعات تاریخی نیز وجود دارد و مصداق و نمونه عینی، بارز و نسبتاً کاملی است از تطبیق اصول و مبانی مطرح در دانش تاریخ و تاریخ‌نگاری. هدف مهم نویسنده در بررسی و تحلیل تاریخنگاری علامه عبدالحی حبیبی ارائه الگو و ترسیم چشم اندازی روشن از بایسته ها و بایدهای مطرح در علم تاریخ بوده است؛ تا پرتوی افکنده باشد در مسیر تحقیقات و مطالعات پژوهشگران، مورخان، دانشجویان تاریخ و سایر علاقمندان عرصۀ تاریخ و تاریخ‌نگاری.

خواندن کتاب بررسی و تحلیل تاریخ نگاری علامه عبدالحی حبیبی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ و تاریخ‌نگاری پیشنهاد می‌کنیم.