کتاب ژان کریستف (جلد ۴)

مرگ، چه شتابان درمی‌رسد! چند ساعت بسنده است برای ویران کردن آنچه که سده‌ها باید، تا ساخته شود...

بر هیچ‌کس روا نیست که وظیفه‌های خویش را، فدای دل خود کند. دست‌کم، به‌هنگام ادای وظیفه‌اش، به دل باید حقّ داد که خوشبخت نباشد.

بیچاره آزادی، تو، از آن این جهان نیستی!...

به شما می‌گویم، که سرپا شکم‌اید. شکم‌های تهی که جز انباشتن آن، اندیشه‌ای در سر ندارید.

گل‌ها، برای شکفتن، نیاز ندارند که ببیندشان.

مرده‌ها، مرده‌اند. باید زنده‌ها را نجات داد.

خرد، خورشیدی است سوزان؛ روشنایی می‌بخشد، امّا نابینا می‌کند.

زندگی، چکه چکه سپری می‌شود.

فرانسویان را، هوشمندی‌شان، رستگارشان می‌کند.

هیچ، کتاب نمی‌خواند. در این محفل، دیگر کسی کتاب نمی‌خواند. تنها، به موسیقی گوشه چشمی دارند.

من یک جغد پیرم.

جانوران موذی، همه جا هستند

دشمنان من، در زندگی‌ام بیش به من نیکی کرده‌اند تا دوستان!

بر پیران است که به مکتب جوانان، روی آورند!

«دردهای واقعی، در بستری که گسترده‌اند، و گویی در آن خفته‌اند، آرام و آسوده می‌نمایند، امّا از همان بستر، جان را تباه می‌کنند.»

شتاب برخیز، آرزوی خود درهم شکن،

رنگی آنچنان که باید، اندامی تناور و سرشار شیره زندگی.

ستمگران، به خواسته‌های ستمدیدگان تن نمی‌دهند، مگر آنگاه که ازاین ستمدیدگان به هراسند.

در زندگی دم‌هایی هست سرنوشت‌ساز، همانند روشنایی‌های آذرخش که ناگهان شب یک شهر بزرگ را روشن می‌کند و آن پرتو جاودانی را در جان‌های تیره و تار فروزان می‌داد.

هیچ شرّی نیست که نتوان در راه خیر بکار گرفت.

بر هیچ‌کس روا نیست که وظیفه‌های خویش را، فدای دل خود کند. دست‌کم، به‌هنگام ادای وظیفه‌اش، به دل باید حقّ داد که خوشبخت نباشد.

امّا تو از کشور خویش، بیش از کشوری دیگر، چشم داری، و از ناتوانی‌هایش بیش رنج می‌بری.

تنها یک کردار، نیک است و بس: بد نکردن.