کتاب پنج داستان

اعتراض جلال از این است که اگر طرح، آزادی زنان را شعار می‌دهد، چرا نباید خودش نوع پوشش خود را انتخاب کند و مأموران حکومتی و آجانها باید به‌زور این آزادی را به آنان تحمیل کنند و چادر از سر زنان بردارند! و آیا اصولاً می‌شود آزادی را به‌زور به کسی داد؟ آیا این اعمال فشار و زور خود نوعی سلب آزادی نیست؟

توی کلاس که نشسته بودی و مشق می‌کردی یا توی حیاط که بازی می‌کردی و مدیر مدام پاپی می‌شد و هی داد می‌زد که: «اگه آفتاب می‌خوای این‌ور، اگه سایه می‌خوای اون‌ور.»

گلدسته‌ها چیز دیگری بود. با تن آجری و ترک‌ترک و سرهای ناتمام که عین خیار با یک ضرب چاقو کله‌شان را پرانده باشی و کفه‌ای که بالای هرکدام زیر پای آسمان بود و راه‌پله‌ای که لابد در شکم هرکدام بود

می‌گفت «کراهت» دارد اسم خدا را با دست چپ نوشتن؛

و زار زد. عین زارزدن پیرمردها پای منبر؛

و آیا اصولاً می‌شود آزادی را به‌زور به کسی داد؟ آیا این اعمال فشار و زور خود نوعی سلب آزادی نیست؟

یک‌جفت کفش پاشنه‌بلند دم در بود. درست مثل یک آدم لنگ‌دراز که وسط صف نشسته نماز جماعت ایستاده باشد.

عنکبوت در این داستان نماد مرگ است که دامهایش را برای شکار زندگی زنده‌ها تنیده است و زنده‌هایی که ناخودآگاه در دامش گرفتار آمده‌اند، بی‌هیچ قدرت تحرکی درانتظار مرگ هستند.

فهمیدم که معلممان تو اتاق اول دالان مدرسه می‌خوابد و تریاک می‌کشد و اگر صبحها اخلاقش خوب است؛ یعنی که کیفور است و اگر بد است؛ یعنی که خمار است و مدرسه شش کلاس دارد و توی کلاس ششم، دیوارها پراز نقشه است و بچه‌هاش نمی‌گذارند ما برویم تو تماشا.