پیتر آکروید

پیتر اکروید (Peter Ackroyd) نویسنده، منتقد ادبی و زندگی‌نامه‌نویس انگلیسی است که در ۵ اکتبر ۱۹۴۹ به دنیا آمد. او با دریافت نشان فرمانده امپراتوری بریتانیا (CBE) و عضویت در انجمن سلطنتی ادبیات (FRSL)، از چهره‌های برجسته‌ی ادبیات معاصر بریتانیاست. علاقه‌ی اصلی او تاریخ و فرهنگ لندن است و به‌واسطه‌ی رمان‌هایی درباره‌ی تاریخ و فرهنگ انگلیس و زندگی‌نامه‌هایش از چهره‌هایی چون ویلیام بلیک، چارلز دیکنز، تی. اس. الیوت، چارلی چاپلین و توماس مور، جوایز معتبری چون جایزه‌ی سامرست موام و دو جایزه‌ی ویتبِرِد را از آن خود کرده است. منتقدان از گستره‌ی آثار او، تنوع سبک‌ها، مهارتش در خلق صداهای متفاوت و عمق پژوهش‌هایش تمجید کرده‌اند.

اکروید در سال ۱۹۸۴ به عضویت انجمن سلطنتی ادبیات درآمد و در سال ۲۰۰۳ از سوی ملکه‌ی بریتانیا به مقام فرمانده‌ امپراتوری بریتانیا رسید.

اکروید در لندن و در محله‌ای کارگری در اَکتون به دنیا آمد و در خانواده‌ای کاتولیک با انضباط سختگیرانه، تحت سرپرستی مادر و مادربزرگش بزرگ شد، چون پدرش خانواده را ترک کرده بود. او تحصیلات خود را در مدرسه‌ی سنت بندیکت در ایلینگ و سپس در کالج کلِر دانشگاه کمبریج گذراند و با نمره‌ی ممتاز در رشته‌ی ادبیات انگلیسی فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۷۲ نیز به‌عنوان پژوهشگر در دانشگاه ییل آمریکا فعالیت کرد. نتیجه‌ی پژوهش او در ییل، کتاب Notes for a New Culture بود که در سال ۱۹۷۶ منتشر شد. عنوان کتاب به اثر معروف تی. اس. الیوت اشاره‌ دارد و نشان‌دهنده‌ی علاقه‌ی زودهنگام اکروید به بازخوانی و تحلیل آثار نویسندگان اهل لندن است. او در دهه‌ی ۱۹۷۰ سردبیر ادبی و سپس دبیر ارشد نشریه‌ی The Spectator بود و مدتی نیز به‌عنوان منتقد کتاب در The Times فعالیت کرد.

نخستین اثر ادبی او در حوزه‌ی شعر با عنوان London Lickpenny در سال ۱۹۷۳ منتشر شد. در سال ۱۹۸۲ نخستین رمان خود با نام The Great Fire of London را منتشر کرد که بازآفرینی‌ای از رمان Little Dorrit، نوشته‌ی چارلز دیکنز، بود. این اثر آغازگر مجموعه‌ای از رمان‌هایی شد که همگی به‌نوعی با مفهوم روح مکان و ارتباط میان زمان و فضا سروکار دارند. هرچند خود اکروید بعدها گفت که «هرگز قصد نداشته رمان‌نویس شود و حتی در جوانی از داستان‌نویسی خوشش نمی‌آمده است».

رمان Hawksmoor (۱۹۸۵) یکی از آثار برجسته‌ی اوست که بر پایه‌ی شعر Lud Heat از جان سینکلر نوشته شد و جوایز Whitbread Novel Award و Guardian Fiction Prize را از آن خود کرد. رمان Chatterton (۱۹۸۷) نیز با موضوع جعل و اقتباس ادبی، نامزد جایزه‌ی بوکر شد. از دیگر آثار شاخص او می‌توان به The Last Testament of Oscar Wilde ،The House of Dr Dee و Dan Leno and the Limehouse Golem اشاره کرد.

اکروید در بسیاری از آثارش به لندن می‌پردازد؛ شهری که آن را هم‌زمان تغییرپذیر و پایدار می‌داند. او با آثاری چون London: The Biography (۲۰۰۰) ،Albion: The Origins of the English Imagination (۲۰۰۲) و Thames: Sacred River (۲۰۰۷) نوعی جامعه‌شناسی تاریخی از فرهنگ انگلیس ارائه می‌دهد. او همچنین زندگی‌نامه‌های متعددی از چهره‌های ادبی و هنری نوشته است؛ از جمله ازرا پاوند، تی. اس. الیوت، چارلز دیکنز، ویلیام بلیک، توماس مور، جفری چاوسر، ویلیام شکسپیر و... اکروید در مصاحبه‌ای با شبکه‌ی BBC در سال ۲۰۱۲، ویلیام بلیک را تأثیرگذارترین اندیشمند تاریخ انگلستان دانست و درباره‌ی لندن گفت: «قدرت، شکوه، تاریکی و سایه‌های این شهر مرا مجذوب می‌کند.»

در میان سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵، او مجموعه‌ای شش‌جلدی با عنوان Voyages Through Time را برای نوجوانان نوشت که روایت ساده اما عمیقی از تاریخ جهان بود و با تحسین منتقدان روبه‌رو شد.

اکروید در دوران تحصیل در ییل با برایان کوهن، رقصنده‌ی آمریکایی، آشنا شد و سال‌ها با او زندگی کرد. در اواخر دهه‌ی ۱۹۸۰ دچار بحران روحی شد و مدتی را در دوون گذراند. پس از درگذشت کوهن در سال ۱۹۹۴ در اثر بیماری ایدز، به لندن بازگشت. او در سال ۱۹۹۹ دچار حمله‌ی قلبی شد و یک هفته در کما بود.

اکروید با نثری اندیشمندانه و پژوهش‌محور، یکی از پرکارترین نویسندگان معاصر بریتانیاست که مرز میان تاریخ، ادبیات و اسطوره را در آثارش از میان برداشته است.

پو مردی که هرگز نخندید، خانه‌ی دکتر دی، کاغذپاره‌های افلاطون، دلقک و هیولا و چارلی چاپلین از کتاب‌های ترجمه‌‌شده از او به فارسی هستند.