مصطفی ازکیا

مصطفی ازکیا جامعه‌شناسی ایرانی است که در سال ۱۳۲۰ در تهران (و در روایتی دیگر در تنکابن) متولد شده و به‌عنوان استاد بازنشسته‌ی گروه توسعه‌ی روستایی دانشگاه تهران و عضو هیئت‌تحریریه‌ی نشریه‌ی توسعه‌ی روستاییِ این دانشگاه شناخته شده است. او تحصیلات کارشناسی و کارشناسی‌ارشد علوم اجتماعی را در دانشگاه تهران گذراند و در سال ۱۳۵۹ دوره‌ی دکتری جامعه‌شناسی خود را در دانشگاه آبردین به پایان رساند؛ مسیری که زمینه‌ساز نقش مهم او در بنیان‌گذاری رشته‌ی توسعه‌ی روستایی در ایران شد.

آثار علمی مصطفی ازکیا عمدتاً در حوزه‌ی جامعه‌شناسی روستایی، جامعه‌شناسی توسعه و روش تحقیق متمرکز است و نشان می‌دهد که دغدغه‌ی اصلی او فهم علمی توسعه و وضعیت جامعه‌ی روستایی ایران بوده است. او علاوه‌بر تألیف، در ترجمه نیز فعال بوده و با پژوهشگران متعددی ازجمله رشید احمدرش، کامبیز پارتازیان، علی ایمانی، عادل زارع، غلامرضا غفاری، ریچارد پیت، الین ریچارد هارت ویک و... همکاری داشته است.

از میان آثار متعدد مصطفی ازکیا می‌توان به کتاب‌های «روش‌های تحقیق کیفی از نظریه تا عمل» منتشرشده توسط کیهان، «رهیافت ها و روش های تحقیق کیفی در توسعه روستایی» و «توسعه‌ی روستایی با تأکید بر جامعه‌ی روستایی ایران» منتشرشده توسط نشر نی، «جامعه‌شناسی توسعه و توسعه‌نیافتگی روستایی ایران» و «مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی توسعه‌ی روستایی» منتشرشده توسط اطلاعات و نیز «نظریه‌های اجتماعی معاصر با رویکرد توسعه» (نشر علم) اشاره کرد.

مصطفی ازکیا نه‌تنها در تولید دانش بومی توسعه‌ی روستایی پیشگام بوده، بلکه با ترجمه و همکاری‌های علمی گسترده، نقش مهمی در انتقال و بومی‌سازی نظریه‌های جهانی در حوزه‌ی جامعه‌شناسی توسعه و روش تحقیق در ایران ایفا کرده است. کتاب رهیافت ها و روش های تحقیق کیفی در توسعه روستایی نوشته‌ی مصطفی ازکیا، عادل زارع و علی ایمانی است.