کیت شوپن

کیت شوپن (Kate Chopin) با نام اصلی کاترین افلاهرتی (Katherine O'Flaherty)، رمان‌نویس و نویسندهٔ داستان‌های کوتاه آمریکایی، در ۸ فوریهٔ ۱۸۵۰ در سنت لوئیسِ میزوری به دنیا آمد. پدرش (توماس افلاهرتی) تاجری ایرلندی‌تبار بود که به آمریکا مهاجرت کرده بود و مادرش (الیزا فریس) ریشهٔ فرانسوی داشت و با گروه‌های فرانسوی ساکن ایالات‌متحده ارتباط نزدیکی برقرار کرده بود. کیت شوپن در پنج‌سالگی پدرش را در سانحهٔ ریزش پل از دست داد. این اتفاق او را بیش از پیش به خانوادهٔ مادری و فرهنگ و آداب فرانسوی‌ها نزدیک ساخت. در کودکی تحت‌تأثیر زنانی قوی رشد کرد. مادربزرگ او یکی از معدود زنانی بود که توانسته بود به‌طور قانونی از همسرش جدا شود و سرپرستی فرزندانش را بر عهده گیرد و مادرش نیز زنی مستقل و متکی‌به‌خود بود.

کیت شوپن در آکادمی قلب مقدس تحصیل کرد و از همان زمان به شعر، افسانه‌ها و آثار کلاسیک علاقه‌مند شد. به آثار بزرگانی همچون سر والتر اسکات و چارلز دیکنز علاقهٔ ویژه داشت و در جوانی دربارهٔ میزان اختیار کلیسای کاتولیک رم در حوزهٔ جنسیت تحقیق و بحث می‌کرد؛ چراکه معتقد بود حقوق زنان نادیده گرفته می‌شود. بعدها نیز به تشکل‌های حامی حقوق زنان پیوست. در ۸ ژوئن ۱۸۷۰ با اسکار شوپن ازدواج کرد و به نیواورلئان رفت. حاصل این ازدواج شش فرزند (یک دختر و پنج پسر) بود؛ بااین‌حال زندگی برایشان آسان نبود. تجارت همسر این نویسنده در سال ۱۸۷۹ شکست خورد و او در سال ۱۸۸۲ درگذشت. کیت شوپن پس از مرگ همسرش ناچار شد بدهی‌های سنگین او را که از ۱۲هزار تا ۴۲هزار دلار برآورد شده بود، بپردازد. مدتی فروشگاهی را اداره کرد و سپس آن را فروخت. پس از مرگ مادرش نیز به افسردگی دچار شد و به‌توصیهٔ پزشک برای بهبود روحیه به نوشتن روی آورد.

ابتدا نوشتن را تنها وسیله‌ای برای آرامش شخصی می‌دانست، اما بعدتر آن را جدی گرفت و داستان‌ها و مقالاتش را به مجلات فرستاد. حاصل کارش چندین مقاله، مجموعه داستان کوتاه و دو رمان بود. مشهورترین اثر او رمان بیداری (The Awakening) است که نخستین‌بار در سال ۱۸۹۹ میلادی منتشر شد و جنجال بسیاری برانگیخت. این رمان در نیواورلئان و سواحل لوئیزیانا در اواخر قرن نوزدهم روایت می‌شود و داستان ادنا پونتلیر و کشاکش او میان زنانگی، مادرانگی و هنجارهای غالب جامعهٔ جنوب آمریکا را به تصویر می‌کشد. کتاب بیداری از نخستین رمان‌های آمریکایی بود که بی‌پرده بر مسائل زنان تمرکز داشت و نقطهٔ عطفی در ادبیات فمینیستی به شمار می‌رود. ون وایک بروکس، منتقد برجسته و برندهٔ جایزهٔ پولیتزر، رمان بیداری را کتابی کوچک و بی‌نقص خوانده و با بازشناسی دوبارهٔ آن در میانهٔ قرن بیستم، این اثر را از فراموشی بیرون آورد.

از دیگر آثار کیت شوپن می‌توان به رمان خاطی (At Fault) (۱۸۹۰) اشاره کرد که دربارهٔ زنی بیوه در لوئیزیانا است. همچنین چند داستان کوتاه از او مانند «مرد نابینا» و «آن سوی رودخانه» به پارسی ترجمه شده‌اند. شهرت این نویسنده در زمان حیاتش به‌دلیل حملهٔ شدید منتقدان به رمان بیداری به افول گرایید و حتی بسیاری از آثار بعدی او اجازهٔ چاپ نیافت. امروز اما او به‌عنوان یکی از نویسندگان پیشگام فمینیسم و از مهم‌ترین صداهای ادبیات مدرن آمریکا شناخته می‌شود. کیت شوپن در ۲۲ اوت ۱۹۰۴، پس از بیهوش‌شدن در نمایشگاه سنت لوئیس بر اثر خون‌ریزی مغزی درگذشت. او در گورستان کالواری در سنت لوئیس به خاک سپرده شد. خانهٔ او بعدها به‌عنوان مکان تاریخی ملی ثبت شد. در سال ۱۹۹۰، ستاره‌ای در پیاده‌روی مشاهیر سنت لوئیس به نام او نصب شد. همچنین در سال ۱۹۹۱، مری لمبرت فیلمی به نام Grand Isle را با اقتباس از رمان بیداری به قلم این نویسنده ساخت. امروز آثار کیت شوپن نه‌تنها در تاریخ ادبیات آمریکا بلکه در مسیر شکل‌گیری ادبیات فمینیستی جهان جایگاهی ماندگار دارد.