کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم)

کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) نوشته‌ سیدمحمدحسین حسینی طهرانی، ادامه‌ی مباحث عمیق توحیدی و الهیاتی او در مجموعه‌ی علوم و معارف اسلام است. این کتاب صوتی با گویندگی یاسر دعاگو توسط نشر مکتب وحی منتشر شده و شنونده را در فضایی شبیه یک درس عمیق حوزوی قرار می‌دهد که در آن متن عربی آیات و روایات خوانده و سپس ترجمه، توضیح و تحلیل فارسی ارائه می‌شود. این جلد بر محور آیات قرآن درباره‌ی لقاء خدا، سرنوشت منکران دیدار الهی و حقیقت ایمان و معرفت بنا شده و متن آن بر پایه‌ی درس‌ها و نوشته‌های مؤلف تنظیم شده است. ساختار اثر بیشتر بر محور آیات و روایات و شرح‌های عرفانی و فلسفی آن‌ها است تا بر فصل‌بندی کلاسیک آموزشی.

درباره کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم)

کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) با تمرکز بر لقاءالله و سرنوشت منکران دیدار خدا شکل گرفته است و از همان آغاز با تلاوت و ترجمه‌ی آیات ۱۰۳ تا ۱۰۶ سوره‌ی کهف شروع می‌شود: قل هل ننبئکم بالأخسرین أعمالا... و سپس سیدمحمدحسین حسینی طهرانی با نقل عبارات علامه طباطبایی در المیزان، به شرح معنای اخسرین اعمالا می‌پردازد. در این بخش‌ها توضیح داده شده که چگونه انسان ممکن است تمام عمر در تلاش و فعالیت باشد، اما چون جهت حرکت او به‌سوی حیات دنیای پست و منقطع از خداست، همه‌ی کوشش‌ها در منطق قرآن گم‌شده و بی‌ثمر شمرده می‌شود. 

کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) مفهوم خسران، نابودی اعمال، عدم برپایی میزان برای منکران لقاء خدا و نسبت این مفاهیم با شرک، انکار نبوت و انکار معاد را با استناد به آیات و روایات متعدد واکاوی کرده است. در ادامه‌، مباحث از تفسیر یک آیه فراتر می‌رود و به یک دستگاه فکری منسجم درباره‌ی توحید، ولایت، دنیا و آخرت تبدیل می‌شود. نمونه‌هایی از آیات تمثیلی قرآن مانند مثل الذین اتخذوا من دون الله أولیاء کمثل العنکبوت... و إنما مثل الحیاة الدنیا کماء أنزلناه من السماء... آورده شده و سیدمحمدحسین حسینی طهرانی با شرح دقیق این مثال‌ها، اتکای به غیر خدا را به خانه‌ی عنکبوت و سراب تشبیه کرده است. 

بحث کتاب سپس به آیات دیگری درباره‌ی سراب اعمال کافران، ظلمت‌های متراکم در دریای عمیق، ناتوانی معبودهای باطل از آفرینش حتی یک مگس و تعبیر ذلک مبلغهم من العلم کشیده می‌شود تا نشان دهد چگونه نوعی علم و تمدن بدون توجه به لقاء خدا در منطق قرآن، محدود و قاصر است. در بخش‌های بعدی، سیدمحمدحسین حسینی طهرانی با نقل مفصل از فیض کاشانی، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی و روایات کافی و توحید صدوق، امکان معرفت خدا، معنای لقاء، حجاب‌های نورانی و ظلمانی، معرفت نفس و نسبت آن با معرفت رب را توضیح داده و شنونده را قدم‌به‌قدم از تفسیر آیه به ساحت عرفان نظری و سلوک عملی می‌برد.

خلاصه کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم)

محور اصلی در کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) بحث تبیین معنای لقاءالله و پیامدهای انکار آن است. مؤلف با آیه‌ی قل هل ننبئکم بالأخسرین أعمالا آغاز می‌کند و باتکیه‌بر تفسیر علامه طباطبایی، اخسرین اعمالا را کسانی می‌داند که تلاششان در حیات دنیا تباه شده، درحالی‌که خود را نیکوکار می‌پندارند. خسران در این معنا، صرفاً زیان یا شکست ظاهری نیست، بلکه گم‌کردن مسیر در کنار باور به درست‌بودن آن است؛ وضعیتی که از جهل مرکب و دل‌بستگی به زینت‌های دنیا ناشی می‌شود. از همین‌ جا، بحث به کفر به آیات الهی و انکار لقاء خدا می‌رسد و مؤلف توضیح می‌دهد که چگونه این انکار به حبط اعمال و بی‌اعتباری اعمال نیک ظاهری در قیامت می‌انجامد.

در ادامه، کتاب با بررسی تمثیل‌های قرآن، تصویری روشن‌تر از وضعیت منکران لقاء خدا و متکیان به غیر خدا ارائه می‌کند. خانه‌ی عنکبوت، سراب و ظلمت‌های متراکم در دریای عمیق، به‌ترتیب برای توضیح بی‌پایگی تکیه‌بر غیر خدا، پوچی اعمالی که در ظاهر نیک به‌ نظر می‌رسند و تاریکی ناشی از شهوت، استکبار، جهل و انکار بررسی می‌شوند. مؤلف با استفاده از اشعار مولوی و دیگر شاعران، این مفاهیم را از زاویه‌ای عرفانی نیز بازخوانی می‌کند و بر تفاوت میان حقیقت و سایه و خطر تباه‌شدن عمر در جست‌وجوی امور زودگذر تأکید دارد. بخش دیگری از کتاب به امکان و حدود معرفت خدا اختصاص دارد، از یک سو، شناخت کنه ذات الهی ناممکن دانسته می‌شود و ازسوی‌دیگر، معرفت خدا از راه تجلی اسماء و صفات، آیات آفاقی و انفسی و رفع حجاب‌های ظلمانی و نورانی، ممکن و مقصد اصلی دین معرفی می‌شود.

در این بخش، مباحثی مانند تفاوت تنزیه صرف با تعطیل، معنای حقیقی لقاء، نقش معرفت نفس، جایگاه اسماء الهی و اسم اعظم و نسبت انسان کامل با اسماء و تجلیات الهی نیز مطرح می‌شوند. در پایان، کتاب از مباحث نظری به سلوک عملی می‌رسد و تزکیه‌ی نفس، تهذیب اخلاق و فاصله‌گرفتن از خوی حیوانی برای حرکت به‌سوی انسانیت روحانی را بررسی می‌کند. در این نگاه، معرفت خدا برای سالک به آرامش، نور و رهایی از درد و وحشت می‌انجامد و آیه‌ی والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا هنگامی تحقق می‌یابد که این معرفت و مجاهده در زندگی انسان به تجربه‌ای عینی تبدیل شود.

چرا باید کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) برای مخاطبی که در پی فهم عمیق‌تری از توحید و رابطه‌ی انسان با خداست، فرصتی فراهم می‌کند تا آیات مربوط به لقاءالله و سرنوشت منکران آن را نه‌فقط در سطح ترجمه، بلکه در سطح تحلیل قرآنی، فلسفی و عرفانی دنبال کند. شنونده می‌تواند ببیند که چگونه قرآن با تمثیل‌هایی مانند سراب، خانه‌ی عنکبوت، مگس، خاکستر در طوفان و ظلمت‌های دریای عمیق، ساختار باطنی زندگی منکران لقاء خدا را ترسیم کرده و مؤلف این تمثیل‌ها را به زبان امروز و با مثال‌های ذهنی روشن‌تر می‌کند. 

ویژگی دیگر این کتاب صوتی آن است که میان تفسیر آیه، نقل روایات، تحلیل‌های عرفانی و توصیه‌های سلوکی پیوند برقرار کرده است. شنونده در یک مسیر پیوسته، از بحث نظری درباره‌ی امکان معرفت خدا و نقد تنزیهِ تعطیل‌گر، به مباحثی مانند معرفت نفس، نقش اخلاق و ریاضت شرعی، جایگاه انسان کامل و حقیقت اسماء الهی هدایت می‌شود. نقل‌های مفصل از فیض کاشانی، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، روایات کافی و توحید صدوق و نیز اشعار مولوی و دیگران، این کتاب صوتی را به نوعی حلقه‌ی اتصال میان قرآن، حدیث، فلسفه و عرفان تبدیل کرده است.

شنیدن کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی الله شناسی (جلد دوم) به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی فهم عمیق‌تر توحید، لقاءالله و معاد دارند و مایل‌ هستند آیات مربوط به خسران، حبط اعمال و دنیاگرایی را در پیوند با عرفان و فلسفه دنبال کنند. این اثر همچنین به طلاب و دانشجویان الهیات، علاقه‌مندان به تفسیر المیزان، مباحث معرفت نفس و سلوک عرفانی و مخاطبانی که می‌خواهند نسبت علم، دنیا و ایمان را از منظر قرآن و روایات بازاندیشی کنند، توصیه می‌شود.