کتاب صوتی نظریه‌ همه‌چیز

کتاب صوتی نظریه‌ همه‌ چیز اثری از تایلر کبو است که با صدای امیر لطفی می‌شنویم. این سخنرانی تد در تلاش است تا به سوالی پاسخ دهد که تمام فیزیک‌دانان جهان، در تلاش برای جواب دادن به آن هستند: صورت واقعی کیهان به چه شکل است؟ 

تِد (به انگلیسی: TED، مخفف Technology, Entertainment, Design) یک مجموعه همایش جهانی است که توسط بنیاد Sapling که سازمانی غیرانتفاعی خصوصی است، با شعار «ایده‌ها ارزش گسترش دارند»، برگزار می‌شود.

درباره کتاب صوتی نظریه‌ همه‌ چیز

سال‌های سال است که فیزیکدانان در تلاش برای اثبات یک چیز هستند. آن‌ها می‌خواهند مسئله پیچیده صورت واقعی کیهان را حل کنند. حالا به نظر می‌رسد چند جوان متفکر، موفق شده‌اند به جوابی که سال‌هاست به دنبالش هستند، نزدیک شوند. در این کتاب صوتی با تایلر کبو همراه می‌شویم و یک آزمایش تجربی را باهم مرور می‌کنیم. آزمایشی پرهزینه که قرار است نشان دهد: کیهان، در هر اندازه‌ای، تابع قوانین مشترک است. البته تنها در صورتی می‌توانیم این حرف را بزنیم که نتیجه آزمایش، همان چیزی باشد که تصور کرده‌ایم. 

بهرحال در ادامه کتاب درباره نظریه همه چیز می‌شنویم: همان چیزی که ظاهرا، تلاش برای یافتنش کاری بیهوده است. بهرحال، این نظریه، نظریه ریسمان، نظریه نسبیت و هزاران هزار نظریه دیگر در علم فیزیک وجود دارند که دنیای امروز ما را شکل داده‌اند؟ آیا می‌توانیم با آزمایش‌های تجربی، این نظریات را به حقایق محض بدل کنیم؟  

کتاب صوتی نظریه‌ همه‌ چیز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

شنیدن کتاب صوتی نظریه همه چیز را به تمام علاقه‌مندان به فیزیک و کیهان شناسی پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب صوتی نظریه‌ همه‌ چیز

هجده ماه مانده است و حالا نیما اَرکانی حامد نمیتواند بعضی شبها بخوابد. چراکه هجده ماه دیگر کسی "برخورددهنده‌ی هادرونی بزرگ" را در سوئد روشن خواهد کرد. و وقتی‌که آن دستگاه روشن شود، میلیونها پروتون با سرعت نور درون حلقه‌ی بسته‌ای به پرواز درخواهند آمد تا اینکه به هم محکم برخورد کنند، محکم‌تر از هر ذره‌ی زیر اتمی که تاکنون بر روی سیاره‌ی زمین باهم برخورد کرده است. این‌یکی از بزرگ‌ترین، پرهزینه‌ترین آزمون‌های تجربی تاریخ انسان است. و اگر ارکانی حامد درست بگو‌ید، این اثباتی خواهد بود برای اینکه کیهان، در هراندازه‌ای تابع قوانین مشترک است – از کوچک‌ترین کوارک‌ها تا بزرگ‌ترین سیاهچاله‌ها- همه و همه مانند هم عمل میکنند. یا اینکه، اثبات می‌کند که ارکانی حامد اشتباه می‌کند.

جستار برای یافتن نظریه‌ی همه‌چیز یک کار بیهوده است. و ارکانی حامد یکی از چند هزار فیزیکدانیست که اخیراً به آن دل خودش کرده است.در 1920 زمانی که برای اولین بار انیشتین آن را مطرح کرد منطقی به نظر می‌رسید. اگر "نسبیت عام" کیهان را از دور توضیح میدهد – مثلاً اینکه چرا جاذبه‌، زمین را به دور خورشید می‌چرخاند – و "مکانیک کوانتوم" کیهان را از فاصله‌ی نزدیک توضیح می‌دهد – مثلاً اتم‌ها و پروتون‌ها و نوترون‌ها به الکترومغناطیس و نیروهای ضعیف و قوی چگونه واکنش نشان می‌دهند- پس قطعاً باید راهی برای ادغام این دو نظریه باهم وجود داشته باشد. بالاخره، چه در اندازه‌ی کیهانی و غول‌آسا یا چه خیلی کوچک و خُرد، ذرات یا نیروهایی که دنیا با تابعیت از آن عمل میکنند همگی در لحظه‌ی خاستگاهی و نخستین به وجود آمده‌اند. باز با وجود این، انیشتین شکست خورد. و در این خلال، فیزیکدآن‌های دیگر نیز به به همان کوچه‌ی بنبست شلوغ برخوردند، چراکه مانند او ایده‌هایشان مشکل‌دار و غیر قابل اثبات بود.

از میانه‌ی دهه‌ی 80، "نظریه‌ی ریسمان" هماورد نظریه‌ی "وحدت بزرگ" بود. ایده‌ی نظریه‌ی ریسمان همان‌قدر فریبنده و ساده است: در هسته‌ی هر ذره در کهکشان، لخته‌ی کوچکی از انرژی وجود دارد. هرکدام از این رشته‌ها مانند سیم ویالون می‌لرزند، و میزان لرزش آنها خصوصیت‌های حیاتیشان را مشخص می‌کند، یا می‌توان گفت تنالیته‌ی آن را مشخص می‌کند. چهار نوع رشته وجود دارد، رشته‌ی نوترینو و رشته‌ی الکترون، رشته‌ی فوتون و رشته‌ی گراویتون. وقتی‌که باهم نواخته شوند، آنها سمفونی کهکشانی را تولید می‌کنند. یا دست‌کم در این نظریه چنین آمده است.

هرچند یک مشکل وجود دارد. این رشته‌ها بُرد و رِسانایی بالایی دارند. آن‌قدر که درواقع، برای اینکه نظریه‌ی ریسمان با قوانین فیزیک و ریاضیاتی که تاکنون اثبات‌شده مطابقت پیدا کند، لازم است که دست‌کم ده بُعد وجود داشته باشد (نه سه بعد) که باهم ادغام و مخفی‌شده‌اند. و چون‌که هرکدام از این چشم‌اندازهای چندبعدی نیاز به کوک‌های مختلفی برای رشته‌ها دارند، احتمالاً میلیون‌ها میلیون نسخه‌ی مختلف ازنظریه‌ی ریسمان وجود دارد که به میلیونها میلیون کهشان مختلف مرتبط است.

از طرفی آزمون نظریه‌ی ریسمان خود یک مسأله‌ی مشکل‌دار است. علم این‌گونه عمل می‌کند. ابتدا فرضیه می‌سازیم سپس آن را می‌سنجیم. و اگر فرضیه مورد آزمایش قرار گرفت و نتایج جمع‌آوری شده همگی به یک نتیجه مختوم شده بود، فرضیه تبدیل به یک قانون میشود. اما آن رشته‌ها که فرضاً کیهان ما را درست کرده‌اند بی‌نهایت کوچک‌اند – یک رشته در مقابل یک اتم، مانند اندازه‌ی یک اتم در مقابل اندازه‌ی تمام منظومهی شمسی است – به این خاطر است که منتقدان اعتقاد دارند که ما هیچ‌گاه نمی‌توانیم برخورددهنده‌ای درست کنیم که آن‌قدر قدرت داشته باشد که بشود آن رشته‌ها را پیدا کرد، حتی آن برخورددهنده‌ای که ارکانی حامد را شبها بیدار نگه می‌دارد هم از چنین کاری ناتوان است.