کتاب الکنز الکبیر

کتاب الکنز الکبیر (عربی) اثری از احمدبن محمد مسکویه الرازی (المتوفی ۴۲۱ هـ .) است که با تحقیق و مقدمه ابوالقاسم امامی منتشر شده است. این اثر که به زبان عربی نوشته شده است یکی از مهم‌ترین منابعی است که درباره علم کیمیا وجود دارد.

مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب در سال ۱۳۷۲ شمسی به قصد حمایت از كوشش‌های محققان و مصححان و احیا و انتشار مهمترین آثار مكتوب فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با نام «دفتر نشر میراث مكتوب» و با كمک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد. پس از یک دهه فعالیت، مؤسسه نخست به «مركز نشر میراث مكتوب» و سپس در سال ۱۳۸۴ شمسی با دریافت مجوز چهار گروه پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به «مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب» تغییر نام داد و علاوه بر كار نشر به كار پژوهشی نیز رو آورد.

فعالیت‌های موسسه میراث مکتوب بر تصحیح نسخه‌های خطی فارسی و عربی و تحقیق در متون، پژوهشهای متن شناسی، نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، میراث‌های مشترک ایران و حوزه ایران فرهنگی، و تاریخ علم متمركز است.

میراث مكتوب آثار خود را در چند عنوان اصلی و بر اساس موضوع منتشر می كند. در حوزه متون كهن، منشورات مؤسسه به ۱۶ موضوع اصلی تقسیم می شود، از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم و معارف اسلامی، علوم و فنون، تاریخ و جغرافیا، متن‌شناسی، فهرست نسخه‌های خطی، نسخه‌برگردان، رسائل، ارج نامه‌ها، همایش ها و نكوداشت ها و ....

بخش اصلی این آثار به متون فارسی اختصاص دارد. بسیاری از این متون كه در سلسله­‌ای غیر از زبان و ادبیات فارسی نیز منتشر شده اند، به عنوان یک متن كهن فارسی نیز دارای اهمیت بسیارند.

جدای از این آثار، میراث مكتوب مجموعه‌ای با عنوان «كارنامه دانشوران اسلام و ایران» به چاپ می‌رساند. در این مجموعه متون كهن به قصد استفاده جوانان یا كسانی كه دانش استفاده از اصل متون كهن را ندارند، تلخیص، ساده‌نویسی و بازنویسی می شود

میراث مكتوب همچنین سه نشریه منتشر می‌كند:

«آینه میراث» كه دوفصلنامه است و هر شش ماه یكبار منتشر می شود و «ویژه کتابشناسی، نقد کتاب و اطلاع رسانی در حوزه متون» است. «گزارش میراث» كه فصلنامه است و به پژوهشهای «حوزه نقد و تصحیح متون نسخه شناسی و ایران شناسی» اختصاص دارد و میراث علمی ایران و اسلام که دوفصلنامه است و به «تاریخ علوم و فناوری دوره اسلامی» اختصاص دارد

افزون بر این، موسسه میراث مكتوب تا کنون نشست‌های نقد و بررسی متعددی درباره مباحث متن پژوهی و متون كهنِ منتشر شده در مؤسسه با حضور استادان و صاحب نظران برگزار كرده است. همچنین همایش‌هایی را در حوزه ‌های مختلف ادبی و فرهنگی و پژوهشی برگزار یا در برگزاری آنها مشارکت كرده است.

درباره کتاب الکنز الکبیر 

ابوعلی احمدبن محمدبن یعقوب مسکویه (درگذشته ۴۲۱هـ) از دانشمندان بزرگ سده چهارم و پنجم هجری است که بیش از چهل کتاب و رساله در دانش‌های آن عصر، همچون فلسفه، ریاضی، طب، کیمیا و... به نگارش درآورده است.

مسکویه بخشی از زندگی علمی خود را به پژوهش درباره کیمیا اختصاص داده است، به طوری که می‌توان گفت در میان فیلسوفان مسلمان پس از محمدبن زکریا رازی هیچ دانشمند دیگری نیست که همچون او در این باره به تحقیق و پژوهش پرداخته باشد. وی در این علم آثار زیادی را به نگارش درآورده است که یکی از مهمترین آنها کتاب الکنز الکبیر نام دارد که تصحیح و تحقیق آن بر اساس چهار نسخه خطی صورت گرفته است.

کتاب الکنز الکبیر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

الکنز الکبیر را به تمام پژوهشگران متون کهن عربی و علاقه‌مندان به علم کیمیاگری پیشنهاد می‌کنیم.