کتاب الرحلة المکیة

الرحلة المکیة، تاریخ سیاسی و اجتماعی مشعشعیان اثر سید علی بن عبدالله مشعشعی (سدۀ ۱۲) است که با ترجمه و اضافات نور الدین محمد بن نعمت الله جزایری و مقدمه، تصحیح و تعلیقات عارف نصر در نشر میراث مکتوب به چاپ رسیده است.

مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب در سال ۱۳۷۲ ش به قصد حمایت از كوشش‌های محققان و مصححان و احیا و انتشار مهمترین آثار مكتوب فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با نام «دفتر نشر میراث مكتوب» و با كمك وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد. پس از یک دهه فعالیت، مؤسسه نخست به «مركز نشر میراث مكتوب» و سپس در سال ۱۳۸۴ ش با دریافت مجوز چهار گروه پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به «مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب» تغییر نام داد و علاوه بر كار نشر به كار پژوهشی نیز رو آورد.

فعالیت‌های موسسه میراث مکتوب بر تصحیح نسخه‌های خطی فارسی و عربی و تحقیق در متون، پژوهشهای متن شناسی، نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، میراث‌های مشترک ایران و حوزه ایران فرهنگی، و تاریخ علم متمركز است.

میراث مكتوب آثار خود را در چند عنوان اصلی و بر اساس موضوع منتشر می كند. در حوزه متون كهن، منشورات مؤسسه به ۱۶ موضوع اصلی تقسیم می شود، از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم و معارف اسلامی، علوم و فنون، تاریخ و جغرافیا، متن‌شناسی، فهرست نسخه‌های خطی، نسخه‌برگردان، رسائل، ارج نامه‌ها، همایش ها و نكوداشت‌ها و ....

بخش اصلی این آثار به متون فارسی اختصاص دارد. بسیاری از این متون كه در سلسله­ ای غیر از زبان و ادبیات فارسی نیز منتشر شده اند، به عنوان یك متن كهن فارسی نیز دارای اهمیت بسیارند.

جدای از این آثار ، میراث مكتوب مجموعه‌ای با عنوان «كارنامۀ دانشوران اسلام و ایران» به چاپ می‌رساند. در این مجموعه متون كهن به قصد استفادۀ جوانان یا كسانی كه دانش استفاده از اصل متون كهن را ندارند، تلخیص، ساده‌نویسی و بازنویسی می شود

میراث مكتوب همچنین سه نشریه منتشر می‌كند:

«آینه میراث» كه دوفصلنامه است و هر شش ماه یكبار منتشر می شود و «ویژه کتابشناسی، نقد کتاب و اطلاع رسانی در حوزۀ متون» است. «گزارش میراث» كه فصلنامه است و به پژوهشهای «حوزۀ نقد و تصحیح متون نسخه شناسی و ایران شناسی» اختصاص دارد و میراث علمی ایران و اسلام که دوفصلنامه است و به «تاریخ علوم و فناوری دورۀ اسلامی» اختصاص دارد

افزون بر این، موسسه میراث مكتوب تا کنون نشست‌های نقد و بررسی متعددی دربارۀ مباحث متن پژوهی و متون كهنِ منتشر شده در مؤسسه با حضور استادان و صاحب نظران برگزار كرده است. همچنین همایش‌هایی را در حوزه ‌های مختلف ادبی و فرهنگی و پژوهشی برگزار یا در برگزاری آنها مشارکت كرده است.

درباره کتاب الرحلة المکیة

الرحلة المکیة تألیف سید علی خان مشعشعی (والی حویزه در سال‌های ۱۱۱۲، ۱۱۲۷-۱۱۲۸ ق) از جملۀ تاریخ‌های محلی خوزستان است که در آن به شرح احوال حاکمان مشعشعی این منطقه، از ابتدای تأسیس این سلسله تا زمان مؤلف (۸۴۵ تا ۱۱۲۸ق)، پرداخته شده است.

کتاب حاضر ترجمه‌ای است از الرحلة المکیة که در دوران فتحعلی شاه قاجار (حک: ۱۲۱۲- ۱۲۵۰ق) به دستور محمّدعلی میرزای قاجار و به دست سید نورالدین محمّد جزایری انجام پذیرفته است.

مترجم این کتاب، فرزند سید نعمت‌الله جزایری (د. حدود ۱۲۳۸ق) است، که این ترجمه را با نظارت پدر خود، در سال ۱۲۳۳ق آغاز کرده است. اگرچه در ترجمۀ حاضر برخی از بخش‌های سودمندِ متن اصلی حذف شده‌اند (مصحح این بخش‌ها را به‌صورت ضمیمه به کتاب حاضر افزوده است)، افزوده‌های مترجم به اصل کتاب موجب شده است که در دست بودن متن عربیِ این اثر، از ارزش ترجمۀ فارسی آن نکاهد.

 خواندن کتاب الرحلة المکیة را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

پژوهشگران تواریخ محلی به ویژه تاریخ خوزستان.