کتاب گفتاری در بازشناسی هنر روایت

«گفتاری در بازشناسی هنر روایت در ادبیات داستانی» اثر اسماعیل همتی به هنر روایت در ادبیات داستانی می‌پردازد. داستان، پرورده‌ای از واقعیت و خیال در ذهن «داستان‌پرداز» است که تا از زبان او یا دیگری برای مخاطب «روایت» نشود، وجود مادی نمی‌یابد؛ زیرا از زمانی که داستان در ذهن پرورده می‌شود تا هنگامی که برای دیگران (یا بر کاغذ) بازگو می‌شود، چه‌بسا ساعت‌ها، روزها، هفته‌ها، ماه‌ها و گاه سال‌ها طول می‌کشد. آن‌چه باعث ارزش‌گذاری یک داستان می‌شود، شخصیت‌ها یا ماجراهای واقعی یا غیرواقعی آن نیستند، بلکه نوع «روایت»‌ آن است. آنچه را که یک داستان، نمایش‌نامه یا فیلم‌نامه بیان می‌کند حاصل آموخته‌ها، تجربه‌ها و مکاشفه‌های بشر و ترجمانی از احساسات، اندیشه‌ها و خیالات او در ستایش عشق، آزادگی، دانایی دلیری و نیکبختی، یا نکوهش زشتی و کینه و جهل و نگون‌بختی و.... است؛ اما در میان هزاران داستان و افسانه که تا کنون از آموخته‌ها، تجربه‌ها، و مکاشفه‌ها ساخته شده‌اند؛ تنها آثاری توانسته‌اند در یاد مخاطب خوشایند و ماندگار شوند که در «چگونه» گفتن، یعنی در نوع ‌«روایت» موفق بوده‌اند. همتی در این کتاب با مرور و بازشناسی‌ِ تعاریف، اهداف، عناصر، عوامل و ابزار روایت و نقش آنها در شکل‌گیری نوع روایت یک اثر ادبی مانند داستان، کوشیده‌است اهمیتشان را به تنهایی و در کنار دیگر عوال ارزیابی کند تا به جایگاه، نقش و چندوچون روایت در اثر ادبی دست‌یابد.