کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها

کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها (الگوها، راهبردهای ترویج و ابزارهای سنجش) نوشته امیر شهسواری، مصطفی زمانیان و محمدمهدی جعفری، مسئولیت دانشگاه را فراتر از آموزش و پژوهش بررسی می‌کند و از این می‌گوید که دانشگاه چگونه باید پیامدهای تصمیم‌ها و فعالیت‌های خود بر جامعه و محیط‌زیست را بشناسد و مدیریت کند. نویسندگان، مبانی اخلاقی و اسلامی این مسئولیت را به توسعه‌ی پایدار، الگوهای دانشگاهی و شیوه‌های ارزیابی پیوند داده‌اند. انتشارات دانشگاه تهران این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها

کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها، حاصل پژوهشی درباره‌ی طراحی چارچوب نظری و الگوی عملیاتی مسئولیت اجتماعی نهاد دانشگاه در ایران است. امیر شهسواری، مصطفی زمانیان و محمدمهدی جعفری، دانشگاه را نهادی می‌دانند که مشروعیت و منابع خود را از جامعه دریافت می‌کند و در برابر منافع عمومی پاسخگوست. نویسندگان، موضوع را تنها در خدمات اجتماعی یا فعالیت‌های داوطلبانه خلاصه نکرده‌اند؛ کیفیت آموزش، جهت‌گیری پژوهش، حقوق اعضای دانشگاه و شیوه‌ی مصرف منابع نیز در دامنه‌ی بررسی قرار دارند. بحث اصلی بر ارتباط میان ارزش‌های اخلاقی، اهداف توسعه و اداره‌ی دانشگاه استوار است.

متن، دیدگاه‌های مختلف را معرفی می‌کند و اختلاف آن‌ها را در تعریف مسئولیت، مبنای تعهد و هدف نهایی پاسخگویی توضیح می‌دهد. این کتاب سه بخش و هشت فصل دارد. بخش نخست، فلسفه‌ی مسئولیت اجتماعی را از مسیر مبانی اسلامی، توسعه‌ی پایدار و مسئولیت اجتماعی کسب‌وکار بررسی کرده است. امیر شهسواری، مصطفی زمانیان و محمدمهدی جعفری در همین بخش توضیح داده‌اند که انتقال تجربه‌های سازمانی به دانشگاه، بدون توجه به مأموریت علمی و تربیتی دانشگاه، می‌تواند مفهوم مسئولیت را محدود کند.

کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها در بخش دوم، پیدایش و گسترش این مفهوم را دنبال می‌کند و الگوهای پژوهش‌های داخلی و جهانی را در کنار هم قرار می‌دهد. الگوهای مبتنی‌ بر پایداری، یادگیری مبتنی‌ بر خدمت و مسئولیت اجتماعی چندسطحی از موضوعات این بخش هستند.

بخش سوم، بحث را به ترویج، نهادینه‌سازی و سنجش می‌رساند. تجربه‌های دانشگاه‌های منچستر، فلوریدا و اوترخت و جامعه‌ی دانش‌پژوهان برکلی، نمونه‌هایی برای بررسی شیوه‌های ترویج هستند. فصل سنجش نیز پرسشنامه‌ها، ابعاد ارزیابی و دیدگاه گروه‌های ذی‌نفع را معرفی می‌کند. فصل پایانی، چارچوبی برای توسعه‌ی مسئولیت اجتماعی دانشگاه در ایران ارائه کرده که عوامل پیشران، ابعاد مسئولیت، مدیریت و رهنمودهای سیاستی و اجرایی را در بر می‌گیرد.

خلاصه کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها

کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها، مسئولیت‌پذیری را بخشی از اداره‌ی دانشگاه می‌داند، نه فعالیتی جدا از مأموریت‌های اصلی دانشگاه. استدلال نویسندگان از مبانی تعهد آغاز می‌شود: دیدگاه اسلامی بر تکلیف، عدالت و تعالی انسان تکیه دارد و توسعه‌ی پایدار، پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی را در مرکز توجه قرار می‌دهد. دانشگاه باید این مبانی را در آموزش، پژوهش، روابط سازمانی و تعامل با جامعه بازتاب دهد.

نویسندگان سپس ضرورت شناسایی آثار منفی، مشارکت ذی‌نفعان و ارزیابی عملکرد را توضیح می‌دهند. حرف اصلی کتاب، پیوند میان شناخت مسئولیت و پذیرش پیامدهاست. دانشگاه مسئول، علاوه‌بر مدیریت اثرات فعالیت‌های خود، باید از ظرفیت تولید دانش برای نقد و اصلاح مسیرهای توسعه استفاده کند. سنجش و خودارزیابی نیز ابزارهایی برای تشخیص فاصله‌ی تعهدات اعلام‌شده با عملکرد دانشگاه هستند.

چرا باید کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پیوند مبانی اسلامی و اخلاقی مسئولیت اجتماعی با توسعه‌ی پایدار را توضیح می‌دهد.
• الگوهای دانشگاهی و تجربه‌های ترویج مسئولیت‌پذیری را معرفی می‌کند.
• پرسشنامه‌ها و سنجه‌هایی برای بررسی عملکرد از دید ذی‌نفعان ارائه می‌دهد.
• مسئله‌ی حکمرانی این حوزه را در زمینه‌ی دانشگاه‌های ایران بررسی می‌کند.

خواندن کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مقدمه ای بر حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مدیران دانشگاهی و سیاستگذاران آموزش عالی که مسئول برنامه‌ریزی و ارزیابی هستند.
• پژوهشگران حکمرانی و توسعه‌ی پایدار که مسئولیت نهاد دانشگاه را مطالعه می‌کنند.
• اعضای هیئت‌علمی و کنشگران اجتماعی علاقه‌مند به ارتباط دانشگاه و جامعه.